10/11/2014 02:59
Về sửa đổi, bổ sung, xây dựng các chức danh và tiêu chuẩn công chức hiện nay

Tiến hành sửa đổi, bổ sung, xây dựng được 100% các chức danh và tiêu chuẩn công chức ở thời điểm năm 2015 là một mục tiêu cụ thể của Đề án “Đẩy mạnh cải cách chế độ công vụ, công chức” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1557/QĐ-TTg ngày 18/10/2012. Công việc này cũng được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm để thực hiện xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức theo Nghị quyết 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011 của Chính phủ ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 – 2020.

Bộ phận "một cửa" cấp giấy phép kinh doanh tại Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội. Nguồn: qdnd.vn

Để triển khai thực hiện nhiệm vụ nêu trên, ngay sau khi Luật Cán bộ, công chức có hiệu lực thi hành, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 06/2010/NĐ-CP Quy định những người là công chức; Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 08/2011/TT-BNV hướng dẫn một số điều của Nghị định số 06/2010/NĐ-CP tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc xây dựng chức danh và tiêu chuẩn công chức phân biệt với chức danh nghề nghiệp của viên chức. Các chức danh của công chức xã bao gồm, Trưởng Công an; Chỉ huy trưởng Quân sự; Văn phòng - thống kê; Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với xã), Tài chính - kế toán; Tư pháp - hộ tịch; Văn hóa - xã hội đã được Luật Cán bộ, công chức quy định rõ. Chính phủ đã ban hành các Nghị định số 92/2009/NĐ-CP về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức xã, phường thị trấn và những người hoạt động không chuyên trách; Nghị định số 112/2011/NĐ-CP về công chức xã, phường, thị trấn. Ngày 30/10/2012, Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 06/2012/TT-BNV hướng dẫn chức trách, tiêu chuẩn cụ thể và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn. Theo đó, với 07 chức danh công chức xã, các tiêu chuẩn cụ thể của công chức xã, phường, thị trấn được quy định tại Điều 2, Thông tư số 06/2012/TT-BNV. Như vậy, các chức danh và tiêu chuẩn chức danh công chức, xã, phường, thị trấn đã được quy định đầy đủ, chi tiết.

Đối với công chức ở Trung ương, cấp tỉnh và cấp huyện, chức danh, tiêu chuẩn công chức có chức danh, tiêu chuẩn theo ngạch và chức danh, tiêu chuẩn lãnh đạo, quản lý. Bộ Nội vụ hiện đang tập trung nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung hệ thống các tiêu chuẩn chức danh nêu trên. Bộ đã ban hành các Thông tư số 09/2010/TT-BNV về tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch công chức chuyên ngành Kế toán, Thuế, Hải quan, Dự trữ; Thông tư số 10/2010/TT-BNV ngày 28/10/2010 quy định mã số, tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch công chức chấp hành viên và thư ký thi hành án dân sự; Thông tư số 02/2014/TT-BNV ngày 01/4/2014 quy định chức danh, mã số ngạch, tiêu chuẩn các ngạch công chức kiểm ngư viên, thuyền viên tàu kiểm ngư. Mới đây nhất, Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư số 11/2014/TT-BNV ngày 09/10/2014 về việc quy định chức danh, mã số ngạch và tiêu chuẩn nghiệp vụ chuyên môn các ngạch công chức chuyên ngành hành chính. Bộ cũng đã soạn thảo và xin ý kiến góp ý vào dự thảo Nghị định Quy định tiêu chuẩn chức danh quản lý của công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước; dự thảo Thông tư quy định chức danh, mã số ngạch, tiêu chuẩn các ngạch công chức Văn thư v.v…

 Các tiêu chuẩn chức danh theo ngạch khác hiện vẫn thực hiện theo các Quyết định ban hành tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch của Bộ trưởng, Trưởng ban Tổ chức – Cán bộ Chính phủ (sau này là Bộ trưởng Bộ Nội vụ) trong giai đoạn từ năm 1993 đến 2008 thực hiện quy định tại Điều 14 Nghị định của Chính phủ số 25/CP ngày 23/5/1993 và Quyết định số 78/2004/QĐ-BNV ngày 03/11/2004 về việc ban hành danh mục các ngạch công chức và viên chức (có bổ sung thêm mã số ngạch). Đối với tiêu chuẩn cụ thể các chức danh quản lý, các bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ hiện vẫn căn cứ vào Quyết định số 83/2004/QĐ-BNV ngày 17/11/2004 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ về việc ban hành tiêu chuẩn Vụ trưởng thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ;  UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương căn cứ vào Quyết định số 82/2004/QĐ-BNV ngày 17/11/2004 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ về việc ban hành tiêu chuẩn Giám đốc sở và các chức danh tương đương thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để quy định tiêu chuẩn quản lý phù hợp với đặc thù của từng bộ, ngành, địa phương và các chức danh tương đương sau khi thống nhất với Bộ Nội vụ.

Có thể thấy, việc sửa đổi, bổ sung, xây dựng các chức danh và tiêu chuẩn công chức sẽ tiếp tục được Bộ Nội vụ tập trung triển khai. Trên cơ sở của việc thực hiện mô tả, xác định được vị trí việc làm, so sánh được tương quan, tính chất công việc của mỗi vị trí việc làm, thiết lập được cơ cấu ngạch công chức của các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý, từ đó có những điều chỉnh, sửa đổi bổ sung chức danh và tiêu chuẩn ngạch công chức theo những hướng sau:

- Bổ sung thêm những chức danh và tiêu chuẩn công chức hoàn toàn mới do có yêu cầu về quản lý, nhiệm vụ quản lý trước những vấn đề mới phát sinh trong đời sống và tổ chức kinh tế - xã hội (mới đây nhất Thông tư 02/2014/TT-BNV đã bổ sung ngạch và tiêu chuẩn công chức kiểm ngư viên, thuyên viên thuyền kiểm ngư).

- Chức danh của một số ngạch công chức trước đây cao nhất là tương đương chuyên viên cao cấp, sửa đổi sẽ tương đương với chuyên viên chính do tính chất, mức độ khó của công việc, yêu cầu về bí mật, trách nhiệm.v.v. thấp hơn vị trí chuyên viên cao cấp.

- Với tiêu chuẩn theo ngạch, bên cạnh các tiêu chuẩn chung theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và của Nghị định số 24/2010/NĐ-CP, các yêu cầu về chức trách, nhiệm vụ, năng lực sẽ cụ thể hơn từ mô tả công việc theo vị trí việc làm. Về trình độ, các hệ đào tạo theo hệ thống giáo dục, đào tạo quốc dân sẽ tiếp tục là một trong những căn cứ để xác định về tiêu chuẩn trình độ của ngạch. Đối với một số ngạch, yêu cầu về trình độ chuyên ngành sẽ được mở rộng ở những ngành đào tạo đúng và gần, trong khối ngành phù hợp với ngạch. Những trường hợp có trình độ chuyên môn gần hoặc trong khối ngành phải hoàn thành khóa bồi dưỡng kiến thức công tác theo ngạch. Tương ứng với ngạch sẽ là yêu cầu tốt nghiệp các chương trình bồi dưỡng quản lý nhà nước. Yêu cầu về trình độ lý luận chính trị sẽ được loại bỏ đối với tiêu chuẩn theo ngạch công chức. Các yêu cầu về ngoại ngữ, tin học sẽ tiếp tục được nhấn mạnh và đòi hỏi trình độ ngày càng cao hơn.

- Các đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước sử dụng các chức danh, mã số, tiêu chuẩn ngạch công chức  vào việc tuyển dụng, sử dụng người làm việc ở các vị trị công tác tương đương.

Đối với quy định tiêu chuẩn chức danh quản lý của công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước, ngày 02/6/2014, Bộ Nội vụ đã đăng tải dự thảo Nghị định để lấy ý kiến góp ý của các tổ chức, cá nhân. Dự thảo Nghị định quy định tiêu chuẩn chức danh quản lý của công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước khi thực hiện việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá công chức với phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng được mở rộng so với Quyết định số 82/QĐ-BNV và Quyết định số 83/QĐ-BNV ngày 17/11/2004 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Đối với Bộ, cơ quan ngang Bộ: Bổ sung tiêu chuẩn chức danh lãnh đạo cho 8 đối tượng gồm: Thứ trưởng, Tổng cục trưởng, Phó Tổng cục trưởng, Phó Vụ trưởng cấp Bộ, Vụ trưởng và Phó Vụ trưởng cấp Tổng cục, Trưởng phòng và Phó Trưởng phòng của tổ chức thuộc Bộ; đối với tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Bổ sung  tiêu chuẩn chức danh lãnh đạo cho 5 đối tượng là: Phó Giám đốc sở, Trưởng phòng và Phó Trưởng phòng thuộc sở, Trưởng phòng và Phó Trưởng phòng cấp huyện. Quy định cụ thể vị trí và chức trách; mỗi chức danh có tiêu chuẩn về năng lực và kinh nghiệm công tác; hiểu biết và trình độ. Tất cả các chức danh quản lý của công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước phải đảm bảo “tốt nghiệp đại học trở lên”. Các chức danh lãnh đạo quản lý có tiêu chuẩn gắn với việc giữ ngạch, đã qua đào tạo bồi dưỡng về quản lý nhà nước, trình độ lý luận chính trị tương ứng cùng các yêu cầu khác về kinh nghiệm công tác, ngoại ngữ và tin học. Dự thảo Nghị định lần này không quy định về tuổi bổ nhiệm lần đầu đối với các chức danh quản lý của công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước (trong khi tại Quyết định số 82/QĐ-BNV và Quyết định số 83/QĐ-BNV đều thống nhất quy định “tuổi bổ nhiệm lần đầu không quá 55 tuổi đối với nam và 50 tuổi đối vỡi nữ”). Dự thảo Nghị định cũng đã nhận được nhiều ý kiến góp ý cho rằng, một số quy định còn cứng nhắc, chưa phù hợp với điều kiện thực tế. Việc gắn chặt với thâm niên, thời gian giữ ngạch, tiêu chuẩn theo ngạch, kinh nghiệm công tác một mặt nào đó là chưa hoàn toàn phù hợp với việc tuyển dụng, bổ nhiệm theo nguyên tắc vị trí việc làm và việc thi tuyển một số chức danh lãnh đạo, quản lý ở một số vị trí cấp vụ, cấp phòng, qua đó làm chậm, tạo ra những khó khăn trong việc kiện toàn đội ngũ công chức lãnh đạo, quản lý ở các cơ quan tổ chức.

Từ thực tiễn nêu trên cho thấy quá trình sửa đổi, bổ sung, xây dựng các chức danh và tiêu chuẩn công chức đã và đang gặp những khó khăn, vướng mắc cần được tháo gỡ sau đây:

Một là, các cơ quan, tổ chức hiện nay mới bắt đầu thực hiện xác định vị trí việc làm ở giai đoạn tiếp cận các nội dung mô tả công việc, xây dựng tiêu chuẩn vị trí việc làm. Điều này kéo theo hệ quả chưa xác định rõ được cơ cấu công chức bao gồm số lượng, chất lượng, tiêu chuẩn theo ngạch, theo chức danh lãnh đạo, quản lý. Các yêu cầu cụ thể về kiến thức, kỹ năng tương ứng với các nhiệm vụ phải đào tạo, bồi dưỡng trước và sau khi tuyển dụng đối với cán bộ, công chức theo đó cũng chưa được làm rõ. Tổ chức hành chính công vụ ở nước ta còn nhiều bất cập, nhiệm vụ quản lý còn chồng chéo, dẫn đến khó khăn trong xác định nhiệm vụ cụ thể cho một vị trí công việc..

Hai là, việc các cơ quan, đơn vị hiện nay liên tục có sự tiếp nhận công chức thuyên chuyển, luân chuyển từ công chức hành chính sang công chức làm lãnh đạo, quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập và ngược lại; từ các ngành, lĩnh vực công an, quân đội, cán bộ, nhân viên của đơn vị kinh tế thuộc khu vực kinh tế nhà nước sang, đồng nghĩa với việc xác định, quy định các ngạch, bậc tương đương và các tiêu chuẩn gặp những khó khăn.

Ba là, hệ thống tiêu chuẩn công chức được xây dựng trên nền tảng của công tác đào tạo, bồi dưỡng theo hai hệ thống song song do Đảng và Nhà nước quản lý, nhưng ít có sự liên thông, liên kết và thống nhất với nhau.

 Đảng ta lãnh đạo công tác giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nói chung nhưng cũng có hệ thống tổ chức quản lý, cơ sở đào tạo từ Trung ương đến địa phương, do Ban Tổ chức Trung ương chịu trách nhiệm chính, nòng cốt là Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; thực hiện đào tạo cho nhóm đối tượng công chức cấp cao, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, công chức nói chung và bồi dưỡng thi nâng ngạch cho nhóm đối trượng là cán bộ, công chức tại các cơ quan của Đảng và các tổ chức chính trị xã hội. Đảng còn tổ chức, quản lý 63 trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Bên cạnh đó mỗi bộ, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể quần chúng lại có một hay nhiều trường đào tạo do bộ, ngành, tổ chức, đoàn thể trực tiếp quản lý. Hệ thống giáo dục quốc dân do Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý, đạo tạo người học trước khi được tuyển dụng và tham gia đào tạo đại học, sau đại học cho nhóm đối tượng đang là công chức. Còn Bộ Nội vụ thì có nhiệm vụ quản lý, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức có chức danh từ Thứ trưởng và tương đương trở xuống đến cấp cơ sở (không bao gồm cán bộ, công chức của các cơ quan lập pháp, tư pháp, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an; các cơ quan, bộ, ngành đặc thù này chịu sự quản lý nhà nước về cán bộ, công chức của Bộ Nội vụ nhưng lại có chế độ, bộ máy tổ chức, thực hiện quản lý riêng về đào tạo, bồi dưỡng). Do vậy, cần nhanh chóng đánh giá các điểm mạnh, điểm yếu của mô hình hệ thống đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức hiện nay để có tạo cơ sở cho việc quy định các tiêu chuẩn, tiêu chí công chức có sự liên kết, thống nhất, khoa học và ổn định.

Bốn là, Việt Nam đang xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó nhiều nội dung, biểu hiện đa dạng của sự phát triển kinh tế - xã hội liên tục diễn ra hàng ngày. Do đó, việc phải tập hợp đầy đủ nhất những quy luật phát triển khách quan của xã hội cũng như những biểu hiện của nó cũng đều được tính đến và được phản ánh trong các chính sách, trong các cơ chế quản lý là vấn đề khó, đang được các cơ quan hành chính nhà nước nỗ lực thực hiện. Các công chức làm chính sách, quản lý và bộ phận thực thi chính sách nói chung đều cần có những điều chỉnh về vị trí, vai trò chức năng hoặc phải bổ sung thêm cũng tạo ra những khó khăn trong việc xác định chức danh và tiêu chuẩn để làm việc. Quá trình này cũng đồng thời đòi hỏi phải xây dựng các nguyên tắc trong việc xử lý các phát sinh về chức trách, chuyên môn, nghiệp vụ khi tiếp cập thực hiện các nội dung quản lý mới từ thực tiễn đời sống kinh tế - xã hội.

Như vậy, việc xây dựng, sửa đổi, bổ sung các chức danh và tiêu chuẩn công chức hiện nay nằm trong tiến trình chung của hoạt động cải cách chế độ công chức, công vụ, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ công chức và triển khai hiệu quả Luật Cán bộ, công chức. Các chức danh và tiêu chuẩn công chức tiếp tục được xây dựng, sửa đổi, bổ sung trên cơ sở khắc phục những khó khăn, vướng mắc như đã nêu và đồng bộ dần cùng với các hoạt động cải cách khác của nền hành chính sẽ đảm bảo các yếu tố cần và đủ cho việc đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng, sử dụng và đánh giá công chức cho nền công vụ./.

TS. Hà Quang Trường

Tạp chí Tổ chức nhà nước - Bộ Nội vụ

Bài đăng trên Tạp chí Cộng sản - Chuyên đề cơ sở tháng 9/2014 đã sửa đổi, bổ sung
[5190]
Về sửa đổi, bổ sung, xây dựng các chức danh và tiêu chuẩn công chức hiện nayBộ phận "một cửa" cấp giấy phép kinh doanh tại Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội. Nguồn: qdnd.vn Để triển khai thực hiện nhiệm vụ nêu trên, ngay sau khi Luật Cán bộ, công chức có hiệu lực thi hành, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 06/2010/NĐ-CP
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
TIN MỚI NHẤT
Quyền lợi và trách nhiệm trong hoạt động quản lý
Giám sát về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước: Tập trung vào tổ chức và nhân sự
Kiên quyết với tham nhũng và lợi ích nhóm
Các tin khác
Tin hoạt động Tổ chức nhà nước
(06/12/2016 02:32)
Xây dựng Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 41/2012/NĐ-CP của Chính phủ
Sáng 06/12/2016, tại trụ sở Bộ, Bộ Nội vụ tổ chức Họp Ban soạn thảo, Tổ biên tập xây dựng Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung  ...
Tin mới nhất

Phú Yên nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở

Thông qua dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo là cần thiết và phù hợp với công ước quốc tế

“Cấp trên gương mẫu không nhận quà, cấp dưới không thể đến”

Khẩn trương nghiên cứu, đề xuất xây dựng quy định về từ chức

Hà Nội kiện toàn sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế lớn nhất từ trước tới nay

Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước và những vấn đề cần hoàn thiện

Xây dựng Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 41/2012/NĐ-CP của Chính phủ

Tin xem nhiều

Cải cách nền hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2015

Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, góp phần xây dựng chính quyền địa phương vững mạnh

Công tác quản lý nhân lực hành chính công ở Việt Nam hiện nay

Một số giải pháp nhằm tăng cường công tác cán bộ nữ

Thu hút và trọng dụng nhân tài trong giai đoạn hiện nay

Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước

Thực hành đạo đức công vụ theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Tuấn
Trụ sở tòa soạn: Số 8 Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 0804 6422, 0804 6543; Fax: 0804 6621 - Email: Tapchitcnn@moha.gov.vn
Bản quyền thuộc Tạp chí Tổ chức nhà nước - Bộ Nội vụ
Giấy phép xuất bản: Số 407/GP-BTTT ngày 27/9/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

®Tạp chí điện tử Tổ chức nhà nước là cơ quan báo chí của Bộ Nội vụ, có chức năng thông tin, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.