Hà Nội, Ngày 12/04/2024

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý vững chắc xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức

Ngày đăng: 09/02/2023   09:51
Mặc định Cỡ chữ
Ngày 06/8/2008, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW về “Xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”. Thể chế hóa nội dung Nghị quyết, trong hoạt động lập pháp Quốc hội đã tiến hành sửa đổi, bổ sung các văn bản liên quan, tạo khuôn khổ pháp lý vững chắc xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức.

Đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Ảnh minh họa

Hiến định vai trò, vị trí của đội ngũ trí thức

Trong quá trình xây dựng Hiến pháp năm 2013, Quốc hội đã thể chế hóa đầy đủ nội dung Nghị quyết số 27-NQ/TW. Theo đó, Khoản 2, Điều 2 Hiến pháp năm 2013 đã hiến định vai trò, vị trí của đội ngũ trí thức là một trong ba yếu tố hợp thành nền tảng chính trị của quyền lực nhà nước: “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức”.

Ngoài ra, Hiến pháp cũng đã hiến định nhiều nội dung quan trọng, tạo điều kiện cho đội ngũ trí thức, cán bộ khoa học, công nghệ, nhà giáo, nhân tài được phát huy sức sáng tạo, cống hiến các thành tựu, kết quả cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Đơn cử, tại Điều 61 Hiến pháp năm 2013 đã thể hiện rõ nội dung về phát triển, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; … ưu tiên sử dụng, phát triển nhân tài;…”. Hay tại Điều 62 quy định: “Phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; Nhà nước ưu tiên đầu tư và khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư nghiên cứu, phát triển, chuyển giao, ứng dụng có hiệu quả thành tựu khoa học và công nghệ; bảo đảm quyền nghiên cứu khoa học và công nghệ; bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ;…"

Các quy định của Hiến pháp năm 2013 về đội ngũ trí thức có ý nghĩa quan trọng, làm cơ sở pháp lý cho việc cụ thể hóa trong các luật chuyên ngành nhằm thể chế chủ trương của Đảng về đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng, đãi ngộ và tôn vinh trí thức. Tiếp đó, Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội hàng năm cũng như cả nhiệm kỳ đã kịp thời sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các luật liên quan trực tiếp đến xây dựng đội ngũ trí thức như: Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Bộ Luật lao động, Luật Việc làm, Luật Cán bộ, công chức, Luật Khoa học và công nghệ, Luật Công nghệ cao, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Thi đua, khen thưởng và các luật có liên quan khác để kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển đội ngũ trí thức trong tình hình mới.

Cụ thể hóa trong các luật chuyên ngành

Đặc biệt, trong những năm đầu của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, triển khai Kết luận của Bộ Chính trị, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) ban hành Kế hoạch số 81/KH-UBTVQH15 trong đó đã xác định 137 nhiệm vụ lập pháp cần rà soát, nghiên cứu để kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất xây dựng mới luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, UBTVQH trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV. Một số nhiệm vụ lập pháp cần rà soát để đề xuất tiếp tục sửa đổi, bổ sung hoặc xây dựng mới trong thời gian tới có nội dung liên quan trực tiếp đến công tác đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh trí thức như: Luật Khoa học và công nghệ, Luật Giáo dục đại học, Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức, dự án Luật điều chỉnh về nhà giáo, Luật Việc làm…

Hiện nay, hệ thống các quy định đã được ban hành tương đối đầy đủ, hình thành hành lang pháp lý từ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ (Luật Khoa học và công nghệ), chuyển giao công nghệ kết quả nghiên cứu và thương mại hóa (Luật Chuyển giao công nghệ), các nhà khoa học được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các kết quả nghiên cứu, bảo hộ quyền tác giả, tác phẩm (Luật Sở hữu trí tuệ) và các sản phẩm khoa học được chuẩn hóa các thông số kỹ thuật để đưa vào sản xuất hàng hóa (Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật)…

Ngoài ra, trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, Quốc hội còn ban hành các luật chuyên ngành như: Luật Năng lượng nguyên tử, Luật Công nghệ cao để khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà khoa học, đội ngũ trí thức có điều kiện, môi trường làm việc thuận lợi, phát huy năng lực.

Liên quan đến đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng, đãi ngộ, đề cao trách nhiệm của trí thức, trên cơ sở Nghị quyết số 27-NQ/TW, Quốc hội, UBTVQH thể chế hóa chính sách về đào tạo, bồi dưỡng, thu hút, trọng dụng, đãi ngộ, phát triển đội ngũ trí thức, tài năng thành các quy định cụ thể trong các luật, pháp lệnh, nghị quyết. Cụ thể: Trong Luật Cán bộ, công chức năm 2008 có một số quy định mang tính nguyên tắc, làm cơ sở cho việc cụ thể hóa trong các văn bản hướng dẫn thi hành về trí thức là những người có tài năng. Tại Điều 6 Luật quy định rõ “Nhà nước có chính sách để phát hiện, thu hút, bồi dưỡng, trọng dụng và đãi ngộ xứng đáng đối với người có tài năng”; Khoản 4, Điều 38 quy định “Ưu tiên tuyển chọn người có tài năng”. Hay tại Luật Viên chức năm 2010 đã quy định tại Khoản 4 Điều 10 về “Phát hiện, thu hút, bồi dưỡng, trọng dụng và đãi ngộ xứng đáng đối với người có tài năng để nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân”. Điều 21 Luật này quy định chính sách ưu tiên tuyển dụng người có tài năng;...

Tiếp đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức năm 2019 quy định nguyên tắc trọng dụng, đãi ngộ người tài: “Nhà nước có chính sách phát hiện, thu hút, trọng dụng và đãi ngộ xứng đáng đối với người có tài năng. Chính phủ quy định khung chính sách trọng dụng và đãi ngộ đối với người có tài năng trong hoạt động công vụ”.

Về tôn vinh trí thức, Quốc hội đã ban hành Luật Thi đua, khen thưởng trong đó thể chế hóa nhiều cơ chế, chính sách để tôn vinh trí thức. Ngoài các hình thức khen thưởng như Huân chương, Huy chương, danh hiệu vinh dự nhà nước, Bằng khen… Luật đã quy định về “Giải thưởng Hồ Chí Minh”, “Giải thưởng Nhà nước”.

Như vậy, các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua đã góp phần tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng cho việc xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức, tạo cơ chế cho hoạt động tuyển dụng, sử dụng và quản lý cán bộ, công chức, viên chức, góp phần phát triển về số lượng và nâng cao về chất lượng đội ngũ trí thức. Đồng thời tạo động lực thúc đẩy đội ngũ trí thức sáng tạo, cống hiến, tham gia nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, phát huy vai trò trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội./.

Theo: quochoi.vn

Bình luận

Tin tức cùng chuyên mục

Hướng dẫn về tiêu chuẩn quản lý nhà nước đối với các trường hợp có bằng cao cấp lý luận chính trị - hành chính

Ngày đăng 06/04/2024
Bộ Nội vụ cho biết, trường hợp có bằng tốt nghiệp cao cấp lý luận chính trị - hành chính trước ngày 30/6/2022 thì thực hiện quy định tại khoản 3 Điều 2 Nghị định số 89/2021/NĐ-CP, theo đó không phải hoàn thiện tiêu chuẩn về quản lý nhà nước tương ứng trong trường hợp tiêu chuẩn chức vụ, chức danh lãnh đạo, quản lý có quy định.

Tỉnh Long An xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có bản lĩnh chính trị, tính chuyên nghiệp cao và năng lực sáng tạo

Ngày đăng 26/03/2024
Long An là tỉnh nằm ở Vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, với vị trí vừa tiếp giáp, vừa là cửa ngõ nối liền Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh miền Tây Nam Bộ nên rất thuận lợi trong việc thu hút đầu tư trong và ngoài nước, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Xác định xây dựng đội ngũ cán bộ là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, nhất là đội ngũ cán bộ trẻ, có trình độ, năng lực, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức, trong thời gian qua, các cấp ủy đảng, lãnh đạo các ngành, địa phương của tỉnh Long An luôn quan tâm đến công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) và có nhiều giải pháp, chính sách để thu hút, thúc đẩy đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cơ bản đáp ứng nhu cầu của địa phương.

Tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Hội Liên hiệp phụ nữ cấp cơ sở của thành phố Hà Nội

Ngày đăng 08/03/2024
Chất lượng hoạt động của đội ngũ cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ cấp cơ sở là một trong những nhân tố quyết định, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của hệ thống Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và xây dựng hệ thống chính trị cấp cơ sở trong sạch, vững mạnh. Từ phân tích thực trạng, bài viết đưa ra các giải pháp để tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ cấp cơ sở của thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay.

Tỉnh Tuyên Quang tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ

Ngày đăng 28/02/2024
Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là một nội dung rất quan trọng trong công tác cán bộ nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong sự nghiệp phát triển đất nước nói chung và tỉnh Tuyên Quang nói riêng. Bài viết khái quát những kết quả đạt được và đưa ra một số giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh Tuyên Quang đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ở Vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.

Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức Vùng Đồng bằng sông Cửu Long đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hiện nay

Ngày đăng 19/02/2024
Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) là yếu tố quyết định đến việc triển khai thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Vì vậy, đào tạo, bồi dưỡng là một trong các nội dung, chức năng cơ bản của quản lý nguồn nhân lực khu vực công hiện nay. Tuy nội hàm của “đào tạo” và “bồi dưỡng” không hoàn toàn đồng nhất, nhưng công tác đào tạo, bồi dưỡng CBCCVC là tổng thể các hoạt động được thực hiện một cách có kế hoạch, có hệ thống nhằm bổ sung tri thức, kỹ năng, động cơ, thái độ và hành vi, từ đó nâng cao hiệu quả công việc được giao của mỗi CBCCVC cũng như làm tăng lên mức độ đóng góp, cống hiến của họ đối với việc thực hiện mục tiêu của tổ chức, đơn vị.

Tiêu điểm

Bố trí nguồn lực phù hợp để thực hiện Luật Thanh niên năm 2020

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục tuyên truyền, triển khai thực hiện hiệu quả chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật, mục tiêu, chỉ tiêu phát triển thanh niên; bố trí nguồn lực phù hợp để thực hiện Luật Thanh niên năm 2020, Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030.