Hà Nội, Ngày 04/07/2022

Giải pháp tiếp tục tăng cường trách nhiệm giải trình trong công tác cán bộ

Ngày đăng: 04/06/2022   11:11
Mặc định Cỡ chữ
Thời gian qua, tình trạng tham nhũng, tiêu cực, chạy chức, chạy quyền, mất dân chủ; bổ nhiệm không đúng quy trình hoặc đúng quy trình nhưng không đủ tiêu chuẩn, không đúng người, đúng việc có nguyên nhân từ việc thiếu công khai, minh bạch, thiếu sự giải trình làm rõ, thấu đáo trong công tác cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ cấp chiến lược, đã tạo khoảng trống, kẽ hở cho tiêu cực, tham nhũng, lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm và các hành vi vi phạm khác phát sinh.
 

TĂNG CƯỜNG TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH THEO PHƯƠNG CHÂM “ĐÚNG VAI, THUỘC BÀI” 

Chia sẻ với Tạp chí Tổ chức nhà nước, TS Nguyễn Đình Quyền, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp (Ủy ban Thường vụ Quốc hội) nhấn mạnh: công khai, minh bạch luôn gắn với giải trình và trách nhiệm giải trình của mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, nhất là trong công tác cán bộ; đồng thời cho biết, định hướng lớn trong hoạt động giám sát của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội là tăng cường hoạt động giải trình, làm rõ trách nhiệm và tính minh bạch trong hoạt động công vụ. Hoạt động này góp phần quan trọng vào việc phòng ngừa, ngăn chặn, cảnh báo từ sớm, từ xa những người, cơ quan, tổ chức, đơn vị có biểu hiện thiếu trách nhiệm, không trong sáng, tiêu cực, tham nhũng có thể phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, công vụ, đồng thời là điều kiện để các cơ quan chia sẻ, cùng tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về thể chế, chính sách, pháp luật trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao. 

Theo TS Nguyễn Đình Quyền, tăng cường trách nhiệm giải trình là góp phần tăng cường tính công khai, minh bạch, khách quan, trong sáng, chính xác, công bằng theo phương châm “đúng vai, thuộc bài” trong công tác cán bộ; phòng ngừa từ sớm, từ xa các hạn chế, thiếu sót, tiêu cực, vi phạm có thể phát sinh trong công tác này.

Nhấn mạnh, tăng cường trách nhiệm giải trình là một trong những phương diện của kiểm soát quyền lực nhà nước trong công tác cán bộ. Do đó, theo nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp Nguyễn Đình Quyền, việc tăng cường trách nhiệm giải trình phải được thực hiện đồng bộ với kiểm soát quyền lực khác, nhất là phải kết hợp chặt chẽ với thiết chế công khai, minh bạch trong công tác cán bộ. Đây là điều kiện tiên quyết để các thiết chế kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ có điều kiện tiếp cận thông tin cần thiết trong việc tiến hành kiểm tra, thanh tra, giám sát, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.

- Khoản 1 Điều 15, Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 quy định: Cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có trách nhiệm giải trình về quyết định, hành vi của mình trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao khi có yêu cầu của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân bị tác động trực tiếp bởi quyết định, hành vi đó. Người thực hiện trách nhiệm giải trình là người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc người được phân công, người được ủy quyền hợp pháp để thực hiện trách nhiệm giải trình.

- Khoản 8 Điều 2, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân quy định: Giải trình là việc cơ quan, cá nhân hữu quan giải thích, làm rõ trách nhiệm của mình trong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao theo yêu cầu của chủ thể giám sát.  

 

PHÁT HUY DÂN CHỦ ĐỂ TĂNG CƯỜNG GIẢI TRÌNH TRÁCH NHIỆM TRONG CÔNG TÁC CÁN BỘ 

Để tiếp tục tăng cường trách nhiệm giải trình trong công tác cán bộ, góp phần xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, theo TS Nguyễn Đình Quyền, cần thực hiện 3 giải pháp sau: 

Giải pháp thứ nhất, để đảm bảo giải trình trách nhiệm được thực hiện một cách xác đáng, có căn cứ chặt chẽ, cần hoàn thiện các quy định về vị trí việc làm và trách nhiệm công vụ của từng vị trí công tác, phân cấp, phân quyền đi đôi với việc xác định rõ, cụ thể phạm vi trách nhiệm của từng cấp, từng vị trí, trách nhiệm của người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu. Cần quy định cụ thể, khoa học, chặt chẽ và khả thi về căn cứ, trình tự, thủ tục, cách thức tiến hành, thành phần, thẩm quyền yêu cầu tiến hành giải trình và việc xem xét, đánh giá, xử lý kết quả, tính trung thực, chính xác của việc giải trình, bảo đảm thận trọng, khách quan, công bằng, minh bạch trong việc xem xét trách nhiệm.

Làm tốt công tác tiếp cận thông tin một cách thuận lợi, đầy đủ, chính thức và toàn diện là điều kiện quan trọng để tăng cường hiệu lực, hiệu quả trách nhiệm giải trình trong công tác cán bộ. Vì vậy, cần phát huy dân chủ, nhất là dân chủ ở cơ sở trong tổ chức, hoạt động của các tổ chức đảng, các cơ quan nhà nước; đảm bảo dân chủ được thực hiện thực chất ở tất cả các khâu trong quy trình cán bộ với phương châm: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” theo đúng tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Bên cạnh việc tăng cường trách nhiệm giải trình, cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện về các nguyên tắc, nguyên lý, quy trình, thủ tục, thẩm quyền, cách thức tiến hành trong công tác cán bộ, nhất là trong việc giới thiệu, đề cử, bầu cử, thi cử, tuyển dụng, phân công, bố trí cán bộ, bổ nhiệm, đánh giá cán bộ, các biện pháp tránh xung đột lợi ích… làm rõ trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm tập thể trong công tác cán bộ ở từng khâu, từng cấp, từng vị trí.

Giải pháp thứ hai, trách nhiệm giải trình cần được coi là một trong những nội dung quan trọng của quy tắc ứng xử, đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động của công chức, công vụ, phải được tiến hành thường xuyên trong sinh hoạt thường kỳ đấu tranh tự phê bình và phê bình, đánh giá cán bộ, tổng kết rút kinh nghiệm, lấy phiếu tín nhiệm… Giải trình trách nhiệm cần phối hợp chặt chẽ với công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; kiểm tra, thanh tra, giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động của công chức, công vụ, công tác cán bộ, bởi đây là cơ sở quan trọng trong việc tiếp cận thông tin, phát hiện và xử lý thông tin phục vụ cho hoạt động giải trình trách nhiệm. Trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến hoạt động của công chức, công vụ, nhiều vấn đề cần được giải trình làm rõ để xác định chính xác, minh bạch những vấn đề liên quan đến sự thật khách quan đang được giải quyết. Do đó, dân chủ trong hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo phải được tăng cường trên mọi phương diện, nhất là phải bảo đảm công khai, minh bạch, công tâm, công bằng trong quá trình giải quyết.

Giải pháp thứ ba, cần triển khai định kỳ công tác rà soát, kiểm tra, đánh giá trách nhiệm công vụ trong quá trình cán bộ, công chức, viên chức, người có chức vụ, quyền hạn thực hiện nhiệm vụ theo quy định hoặc được giao theo sự phân công. Trong trường hợp phát hiện những vấn đề có liên quan đến trách nhiệm công chức, công vụ, cần tổ chức thực hiện việc giải trình làm rõ trách nhiệm để kịp thời phát hiện xử lý hoặc ngăn chặn. Đây là biện pháp hữu hiệu để phòng ngừa từ sớm, từ xa các biểu hiện thiếu trách nhiệm, vi phạm, tiêu cực, tham nhũng có thể xảy ra.

Công tác cán bộ theo quy định được tiến hành ở nhiều khâu từ quy định tiêu chuẩn, tuyển dụng, quản lý, sử dụng, nhận xét, đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, phân công, luân chuyển, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, thực hiện chính sách cán bộ… Do đó, trách nhiệm giải trình phải được thực hiện ở tất cả các khâu trong trường hợp người lãnh đạo, quản lý hoặc các thiết chế kiểm soát quyền lực xét thấy cần thiết để bảo đảm cho hoạt động công vụ được thực hiện nghiêm minh theo đúng quy định của pháp luật. Để đảm bảo công tác giải trình trách nhiệm được thực hiện một cách chặt chẽ thì việc tiến hành không thể tùy tiện mà phải theo đúng các quy định pháp luật về căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục, cách thức tiến hành, hậu quả pháp lý…

Dân chủ là thiết chế cơ bản, quan trọng của Nhà nước pháp quyền; là “cái nôi” của giải trình trách nhiệm trong nền công vụ, công tác cán bộ. Khi dân chủ còn hình thức thì khó có giải trình chính xác, khách quan, minh bạch. Để dân chủ, giải trình trách nhiệm được thực hiện một cách thực chất, đúng sự thật khách quan thì phải có những bảo đảm về mặt chính trị, pháp lý, tổ chức… như về địa vị pháp lý, quyền của cán bộ, công chức, viên chức; các phương diện để thực hiện các quyền đó trên thực tế và những bảo đảm từ phía Nhà nước khi quyền đó bị xâm hại, vi phạm dưới mọi hình thức khác nhau. Việc thực hiện các quyền này phải được tiến hành thường xuyên và trở thành nguyên tắc cơ bản trong quản lý nhà nước, công tác cán bộ. Phát huy dân chủ là điều kiện rất cần thiết để tăng cường công tác giải trình trách nhiệm trong công tác cán bộ hiện nay./.

Trí Đức

Tin tức cùng chuyên mục

Đổi mới tổ chức, hoạt động của Chính phủ đáp ứng yêu cầu đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu quả

Ngày đăng 28/06/2022
Quản trị quốc gia và quản trị quốc gia tốt được thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc theo hướng hiện đại, hiệu quả, bao gồm: nguyên tắc pháp quyền (nhà nước pháp quyền); huy động sự tham gia của các chủ thể trong xã hội; đồng thuận xã hội khi ban hành các quyết sách liên quan tới người dân, xã hội và quốc gia; công khai, minh bạch trong hoạt động của khu vực công; trách nhiệm giải trình của các chủ thể trong quản trị quốc gia hiện đại; hiệu lực, hiệu quả trong thực thi chính sách, pháp luật; hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan; năng lực của nhà nước trong giải quyết các vấn đề toàn cầu; tầm nhìn và sự thích ứng với sự biến đổi của môi trường và bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Cơ chế và hệ thể chế phát hiện, thu hút, tuyển chọn và trọng dụng nhân tài lãnh đạo, quản lý (tiếp theo và hết)

Ngày đăng 22/06/2022
Đổi mới một đội ngũ ngang tầm làm công việc hệ trọng trong việc sắp đặt tổ chức và tuyển chọn người.

Công tác kiểm tra cần khuyến khích bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung

Ngày đăng 27/06/2022
Cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm là những người không ngại khó, sợ khổ, dám thể hiện bản lĩnh vượt qua mọi thách thức kể cả dám chấp nhận khi "thất bại lại là mẹ thành công"; dám "mở đường thoát hiểm" ở những lĩnh vực mới; mạnh dạn tìm giải pháp "đặc cách" để tạo đột phá, nhưng phải trên nền tảng cái gốc là tất cả vì lợi ích của Tổ quốc, của Nhân dân.

Hiệu quả hơn trong cuộc chiến chống tham nhũng, tiêu cực

Ngày đăng 22/06/2022
Trong quá trình xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hơn 30 năm qua, bên cạnh những thành tựu có ý nghĩa lịch sử về mọi mặt thì tình trạng tham nhũng, tiêu cực diễn ra ngày càng nghiêm trọng dưới nhiều hình thức rất đa dạng và tinh vi. Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (PCTNTC) ở nước ta cũng có những nét đặc trưng, trong đó có đặc điểm nổi bật là việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương và ban chỉ đạo cấp tỉnh về PCTNTC. Tuy nhiên, mô hình Ban Chỉ đạo và hoạt động không phải ngay lập tức đã đồng bộ, đạt hiệu quả cao mà phải trải qua những trải nghiệm để khắc phục những hạn chế, bất cập.

Kinh nghiệm chuyển đổi số từ địa phương

Ngày đăng 15/06/2022
Theo Bộ Thông tin và Truyền thông, thời gian qua, TP Ðà Nẵng, tỉnh Thừa Thiên Huế và tỉnh Hà Giang là những địa phương đi đầu trong chuyển đổi số. Nhiều bài học kinh nghiệm đã được rút ra, trong đó, vai trò chỉ đạo, dẫn dắt của lãnh đạo địa phương mang tính quyết định.

Tiêu điểm

Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến đủ điều kiện đưa lên mức độ 4 là 97,3%

Theo báo cáo của Bộ Thông tin và Truyền thông về tình hình thực hiện Nghị quyết số 17/NQ-CP ngày 07/3/2019 của Chính phủ "về một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm phát triển Chính phủ điện tử giai đoạn 2019 - 2020, định hướng đến 2025" (Báo cáo số 91/BC-BTTTT ngày 30/6/2022), tính đến ngày 28/6/2022, tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến đủ điều kiện đưa lên mức độ 4 là 97,3% (chiếm 53,56% tổng số thủ tục hành chính).