Hà Nội, Ngày 09/12/2021

Bài học kinh nghiệm và một số nhiệm vụ, giải pháp thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030

Ngày đăng: 15/11/2021   04:56
Mặc định Cỡ chữ
Sau 10 năm thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 (Chiến lược), nhận thức của cấp ủy, chính quyền các cấp về vị trí, vai trò của thanh niên và trách nhiệm ban hành, tổ chức thực hiện cơ chế, chính sách phát triển thanh niên đã có nhiều chuyển biến tích cực; các cấp, các ngành đã triển khai đầy đủ và toàn diện nhiệm vụ quản lý nhà nước về thanh niên theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Một số kết quả tích cực đáng ghi nhận

Thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương đã chú trọng xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật đối với thanh niên trên các lĩnh vực; xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ, phát triển thanh niên; lồng ghép các chỉ tiêu phát triển thanh niên khi xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của bộ, ngành, địa phương mình; tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện và báo cáo kết quả về Bộ Nội vụ để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Dấu ấn lớn nhất trong giai đoạn này là việc Quốc hội khóa XIV thông qua Luật Thanh niên (Luật số 57/2020/QH14), đây chính nền tảng, là cơ sở quan trọng để các cấp, các ngành tiếp tục cụ thể hóa và hoàn thiện chính sách, pháp luật về thanh niên.

Đến nay, việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao trong Chiến lược của các bộ, ngành, địa phương về cơ bản đã đi vào nền nếp, dần khắc phục được tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ với tổ chức đoàn thanh niên hoặc "khoán trắng" cho tổ chức Đoàn thanh niên so với giai đoạn đầu thực hiện Chiến lược.

Với trách nhiệm là cơ quan chủ trì thực hiện Chiến lược, Bộ Nội vụ đã tích cực, chủ động tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện Chiến lược; rà soát, điều chỉnh, bổ sung kịp thời các chỉ tiêu phát triển thanh niên bảo đảm cụ thể, bao quát các lĩnh vực và phù hợp với thực tiễn phát triển của đất nước; tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế, chính sách phát triển thanh niên thuộc ngành, lĩnh vực quản lý(1); hằng năm tổ chức tập huấn, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ công chức làm công tác thanh niên; tổ chức các hội nghị, hội thảo chuyên đề đánh giá kết quả và đề ra giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện Chiến lược; định kỳ kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện Chiến lược tại các bộ, ngành, địa phương; chủ động, tích cực phối hợp với các bộ, ngành, địa phương trong quá trình thực hiện Chiến lược.

Các bộ, ngành, địa phương đều bố trí, kiện toàn tổ chức bộ máy thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về thanh niên theo quy định; quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ này để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Cơ chế phối hợp liên ngành giữa các bộ, cơ quan trung ương; giữa các sở, ngành thuộc Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; giữa cơ quan quản lý nhà nước với các tổ chức chính trị - xã hội ngày càng được hoàn thiện và phát huy hiệu quả tích cực.

Các tổ chức, cá nhân trong xã hội ngày càng chú trọng, dành nguồn lực đầu tư cho thanh niên, đặc biệt nhóm trí thức trẻ và lực lượng lao động có trình độ cao. Cơ chế, chính sách dành cho đối tượng này đang từng bước được hoàn thiện nhằm phát huy tối đa tài năng, sức sáng tạo của nguồn nhân lực quan trọng này vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Với sự quan tâm, chăm lo của toàn xã hội, thanh niên ngày càng nhận thức sâu sắc, rõ ràng hơn về trách nhiệm, nghĩa vụ đối với đất nước, với bản thân; nỗ lực phấn đấu đạt thành tích cao trong học tập và lao động; nhiều thanh niên trở thành những nhà lãnh đạo, quản lý, kinh doanh trẻ giỏi; tỉ lệ trí thức trẻ chiếm lĩnh các đỉnh cao của khoa học, công nghệ ngày càng gia tăng; sự tham gia của thanh niên vào đời sống kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước ngày càng được tăng cường.

Đoàn viên, thanh niên phường Ngọc Lâm, quận Long Biên, thành phố Hà Nội triển khai Chương trình "Tiếp sức mùa thi" năm 2020. (Ảnh minh họa)

Nhiệm vụ, giải pháp thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp

Tăng cường phổ biến, quán triệt chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thanh niên đến các cấp, các ngành, bảo đảm thống nhất về nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị trong việc chăm lo, bồi dưỡng và phát triển toàn diện thanh niên;

Chú trọng giáo dục, nâng cao ý thức pháp luật, trách nhiệm của thanh niên đối với bản thân, gia đình và xã hội. Kết hợp chặt chẽ giáo dục pháp luật với giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa; lịch sử, truyền thống và ý thức tự tôn dân tộc; giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại;

Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các cấp, các ngành, đoàn thể nhân dân; phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ chức thanh niên trong thực hiện Chiến lược.

Hai là, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về thanh niên

Rà soát, sửa đổi, bổ sung, ban hành theo thẩm quyền các chính sách, pháp luật về thanh niên trên cơ sở Luật Thanh niên năm 2020, pháp luật có liên quan, các điều ước, thỏa thuận khu vực và quốc tế mà Việt Nam tham gia, ký kết;

Đổi mới cơ chế, chính sách nhằm huy động tối đa các nguồn lực phát triển thanh niên; chú trọng các chính sách đặc thù hỗ trợ nhóm thanh niên dễ bị tổn thương, thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn;

Nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách phát hiện, thu hút, đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng tài năng trẻ trong nước và tài năng trẻ đang công tác, học tập, sinh sống ở nước ngoài về tham gia xây dựng và phát triển đất nước;

Nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, thu hút thanh niên có trình độ chuyên môn, tay nghề cao, thanh niên tình nguyện đến công tác tại khu kinh tế - quốc phòng, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo.

Ba là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật

Tăng cường tuyên truyền, phổ biến sâu rộng Luật Thanh niên năm 2020, Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030 và các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thanh niên;

Đổi mới nội dung, hình thức phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên phù hợp với từng nhóm đối tượng và điều kiện địa bàn; trong đó, chú trọng nhóm thanh niên dễ bị tổn thương, thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo;

Đẩy mạnh truyền thông về sự cần thiết và nhu cầu được nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, chăm sóc sức khỏe của thanh niên; trong đó, chú trọng đào tạo, nâng cao kỹ năng tư vấn, truyền thông cho đội ngũ cung cấp dịch vụ về chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho thanh niên. Tăng cường tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá, lạm dụng rượu, bia và các chất kích thích khác; dự phòng bệnh không lây nhiễm; phòng ngừa vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội trong thanh niên;

Đổi mới, đa dạng hóa các hình thức giới thiệu, phổ biến các tác phẩm văn hóa nghệ thuật có giá trị nhân văn cao để định hướng, giáo dục thanh niên. Khuyến khích thanh niên tham gia hoạt động và sáng tạo trong văn hóa, thể dục, thể thao; gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại;

Phát triển mạng xã hội có định hướng tích cực, lành mạnh, đáp ứng nhu cầu của thanh niên trên không gian mạng; quản lý việc sử dụng mạng xã hội thiếu chuẩn mực, thiếu văn minh của thanh niên; có chế tài xử lý các hoạt động, dịch vụ, trò chơi trực tuyến thiếu lành mạnh, bạo lực gây tác động xấu đến thanh niên và xã hội.

Bốn là, tăng cường cung cấp dịch vụ, hoạt động hỗ trợ thanh niên

Đổi mới hình thức cung cấp các dịch vụ hỗ trợ thanh niên học tập, sáng tạo, nghiên cứu khoa học; thực hiện có hiệu quả việc chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo; xây dựng các chương trình đào tạo ngoại ngữ trên mạng internet nhằm tạo điều kiện để thanh niên là học sinh ở các vùng nông thôn, vùng dân tộc thiểu số và miền núi được tiếp cận, học tập miễn phí;

Triển khai cơ chế hợp tác giữa các trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở nghiên cứu với các tổ chức kinh tế; hoàn thiện hệ thống thông tin thị trường lao động theo hướng hội nhập quốc tế; nâng cao chất lượng dự báo thị trường lao động trong ngắn hạn và dài hạn; tổ chức các cuộc thi tay nghề, sáng kiến cho thanh niên;

Củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của mạng lưới cung cấp dịch vụ về việc làm và khởi nghiệp; định hướng và hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp; chăm sóc sức khỏe; tư vấn và trợ giúp pháp lý cho thanh niên;

Khuyến khích các tổ chức, cá nhân cung cấp các dịch vụ tư vấn tâm lý cho thanh niên; đầu tư, xây dựng các thiết chế văn hóa, thể dục, thể thao, công trình phúc lợi xã hội cho thanh niên; trong đó, chú trọng đối tượng thanh niên di cư, thanh niên công nhân tại các khu, cụm công nghiệp, khu chế xuất.

Năm là, nguồn lực thực hiện Chiến lược

Nhà nước bảo đảm nguồn lực để tổ chức thực hiện Chiến lược, trong đó, bảo đảm về số lượng và chất lượng đội ngũ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về thanh niên, kinh phí triển khai các nhiệm vụ, đề án, dự án phát triển thanh niên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, phù hợp với tình hình mới của các bộ, ngành, địa phương và phù hợp với khả năng cân đối của ngân sách nhà nước;

Đẩy mạnh xã hội hóa, huy động các nguồn lực hợp pháp trong nước và ngoài nước để triển khai thực hiện Chiến lược; tạo điều kiện duy trì và phát huy hiệu quả hoạt động của Quỹ hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp.

Sáu là, đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong thực hiện Chiến lược

Tăng cường hợp tác quốc tế trong xây dựng, thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên; giao lưu thanh niên; tích cực, chủ động tham gia xây dựng, ký kết và thực hiện điều ước, thỏa thuận khu vực và quốc tế về thanh niên;

Nâng cao nhận thức của thanh niên về chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, có hiệu quả; tạo điều kiện để thanh niên tham gia các hoạt động hợp tác, giao lưu quốc tế về thanh niên;

Khai thác, phát huy hiệu quả sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế để thực hiện Chiến lược gắn với thực hiện và hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc, chỉ tiêu phát triển thanh niên toàn cầu và các cam kết, mục tiêu của Cộng đồng ASEAN.

Bảy là, hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện Chiến lược

Hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và tổ chức thực hiện Chiến lược;

Hoàn thiện hệ thống thông tin và chế độ báo cáo thống kê về thanh niên Việt Nam; nâng cao chất lượng dự báo xu hướng phát triển thanh niên trong từng giai đoạn cụ thể, làm cơ sở để đánh giá việc thực hiện và hoạch định chính sách, pháp luật đối với thanh niên.

Tám là, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, các tổ chức đoàn thể và thanh niên

Tăng cường vai trò giám sát, phản biện xã hội của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội. Huy động sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội và toàn xã hội trong việc chăm lo, bồi dưỡng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của thanh niên; vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên;

Đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh các cấp; Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam; Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam; Hội Sinh viên Việt Nam nhằm phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc;

Phát huy tính tích cực, chủ động của thanh niên trong tham gia quản lý nhà nước và xã hội; tham gia vào quá trình xây dựng, tổ chức thực hiện và giám sát, phản biện chính sách, pháp luật về thanh niên./.

-----------------

Ghi chú:

(1) Hệ thống các văn bản gồm: các Nghị định, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Thông tư của Bộ Nội vụ về tổ chức và chính sách đối với thanh niên xung phong; giải quyết chế độ, chính sách cho các đối tượng thanh niên xung phong qua các thời kỳ và xác định phiên hiệu thanh niên xung phong; chính sách đối với hoạt động tình nguyện của thanh niên; chính sách thu hút, tạo nguồn cán bộ từ sinh viên xuất săc, cán bộ khoa học trẻ; Bộ chỉ tiêu thống kê về thanh niên Việt Nam và quy định chê độ báo cáo thống kê về thanh niên Việt Nam; các đề án, dự án thu hút hơn 1.000 trí thức trẻ tình nguyện tham gia phát triển kinh tế - xã hội tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, vùng nông thôn, miền núi, tạo nguồn cán bộ trẻ bổ sung vào các chức danh lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan thuộc hệ thống chính trị; bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý nhà nước cho cán bộ công chức trẻ ở cấp xã. 

Tài liệu tham khảo:

1. Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 1331/QĐ-TTg ngày 24/7/2021 về ban hành Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030.

Mạnh Quân

Tin tức cùng chuyên mục

Tỉnh Đồng Nai: Đối thoại để hỗ trợ thanh niên lập nghiệp, khởi nghiệp

Ngày đăng 07/12/2021
Với chủ đề “Khát vọng tuổi trẻ trong lập nghiệp, khởi nghiệp”, tại buổi đối thoại trực tuyến giữa lãnh đạo UBND tỉnh Đồng Nai với thanh niên trên địa bàn tỉnh diễn ra sáng 25/11 vừa qua, các đoàn viên, thanh niên đã tập trung đề xuất, kiến nghị các vấn đề liên quan đến tư vấn, giới thiệu việc làm; chính sách hỗ trợ đoàn viên, thanh niên lập nghiệp, khởi nghiệp…

Cao Bằng: Phát huy vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

Ngày đăng 07/12/2021
Những năm qua, các chế độ, chính sách và dự án, đề án phát triển thanh niên trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đã được triển khai thực hiện đảm bảo đúng quy định, có hiệu quả. Qua đó, đã phát huy được vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong việc tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh, quốc phòng. Đồng thời cũng tạo được sự đồng thuận, quan tâm của xã hội đối với thanh niên và công tác thanh niên trên địa bàn tỉnh.

Bộ Nội vụ triển khai thực hiện các nhiệm vụ, đề án quy định tại Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030

Ngày đăng 06/12/2021
Ngày 05/12/2021, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 1236/QĐ-BNV về việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ, đề án quy định tại Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030.

Đổi mới và hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật nhằm huy động tối đa các nguồn lực phát triển thanh niên

Ngày đăng 01/12/2021
Đó là một trong những nội dung trọng tâm của Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030 (ban hành theo Quyết định số 1331/QĐ-TTg ngày 24/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ).

Xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam phát triển toàn diện, giàu lòng yêu nước, có ý chí tự cường, tự hào dân tộc

Ngày đăng 25/11/2021
Sau 35 năm tiến hành Đổi mới đất nước (1986-2021); 28 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII (năm 1993) về công tác thanh niên trong thời kỳ mới; 13 năm triển khai Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của Hội nghị Trung ương lần thứ bảy khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Một trong những thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước là đã xây dựng được thế hệ thanh niên có đạo đức, nhân cách, tri thức, sức khỏe, tư duy năng động và hành động sáng tạo; tiếp nối truyền thống hào hùng của dân tộc và của Đảng, nêu cao lòng yêu nước, ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.