Hà Nội, Ngày 28/05/2020

Kinh nghiệm xây dựng thôn/bản nông thôn mới khu vực miền núi của tỉnh Thanh Hóa

Ngày đăng: 04/09/2019   05:11
Mặc định Cỡ chữ
Thanh Hoá là tỉnh thuộc khu vực Bắc Trung Bộ, có 573 xã triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) với 3.888 thôn/bản. Đến hết tháng 6/2019, toàn tỉnh có 296 xã đã đạt chuẩn NTM, trong đó khu vực miền núi đã có 56 xã và 576 thôn/bản đạt chuẩn NTM, bình quân mỗi thôn/bản đạt 10,5 tiêu chí. Tại Hội nghị tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM vùng Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ giai đoạn 2010-2020, tỉnh Thanh Hóa đã nêu bật những kết quả đạt được và chia sẻ một số kinh nghiệm trong quá trình thực hiện xây dựng thôn/bản NTM, đặc biệt ở các thôn/bản khu vực miền núi của tỉnh Thanh Hóa.
Mô hình trồng chanh leo của gia đình ông Phạm Vương Thư, thôn Quang Hòa, xã Quang Trung, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: ngoclac.thanhhoa.gov.vn
 

Công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện xây dựng thôn/bản NTM

Xác định xây dựng NTM từ tổ chức cộng đồng dân cư cấp cơ sở, với phương châm “ở đâu có nhiều thôn/bản NTM thì ở đó sẽ có xã NTM”, ngay từ đầu năm 2014, tỉnh Thanh Hóa đã chủ động ban hành Bộ tiêu chí và quy định trình tự, thủ tục, hồ sơ xét, công nhận thôn/bản đạt chuẩn NTM và đến năm 2017 được điều chỉnh, bổ sung gồm 14 tiêu chí: việc làm, thu nhập, hộ nghèo, nhà ở dân cư và vườn hộ, giao thông, giáo dục và đào tạo, y tế, văn hóa, môi trường và an toàn thực phẩm, thủy lợi, điện, thông tin và truyền thông, hệ thống chính trị, quốc phòng và an ninh. Đây là căn cứ để các thôn/bản rà soát, đánh giá thực trạng, xây dựng kế hoạch phấn đấu và tổ chức thực hiện. Thẩm quyền quyết định công nhận thôn/bản đạt chuẩn NTM được giao cho Chủ tịch UBND cấp huyện.

Sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1385/QĐ-TTg ngày 21/10/2018 phê duyệt, triển khai thực hiện Đề án hỗ trợ xây dựng thôn, bản, ấp của các xã đặc biệt khó khăn khu vực biên giới, vùng núi, vùng bãi ngang ven biển và hải đảo xây dựng NTM và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2018-2020, tỉnh Thanh Hóa đã chủ động phối hợp với Văn phòng điều phối NTM Trung ương tổ chức hội nghị triển khai, hướng dẫn cho các địa phương thuộc phạm vi Đề án (Thanh Hóa có 122 thôn/bản thuộc 5 huyện miền núi).

Để nâng cao năng lực và thống nhất cách thức triển khai thực hiện, UBND tỉnh giao cho Văn phòng điều phối NTM tỉnh, UBND các huyện mở các lớp tập huấn kiến thức xây dựng NTM cho các đối tượng là Trưởng thôn/bản, Chủ tịch UBND xã, Bí thư Đảng ủy xã và cán bộ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện. Bên cạnh đó, UBND tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ 100 triệu đồng cho mỗi thôn/bản đạt chuẩn NTM; khen thưởng hàng năm; khen thưởng giai đoạn cho mỗi thôn/bản đặc biệt khó khăn có thành tích xuất sắc trong phong trào “Chung sức xây dựng NTM” với mức thưởng 50 triệu đồng. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo xây dựng NTM đã phân công cho các đơn vị ngành Nông nghiệp trực tiếp theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ thôn/bản xây dựng NTM bằng nhiều hình thức, như: hướng dẫn kỹ thuật, chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất; đào tạo nghề cho lao động nông thôn; xây dựng các mô hình phát triển sản xuất hiệu quả; hỗ trợ tiền mặt, hiện vật,… Nhiều huyện mặc dù ngân sách còn khó khăn nhưng cũng đã ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ cho các thôn/bản như: hỗ trợ xi măng làm đường giao thông, hỗ trợ xây dựng nhà văn hóa thôn, hỗ trợ xây dựng mô hình phát triển sản xuất và thưởng từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng/thôn đạt chuẩn NTM. Ngoài ra, các địa phương đã kết hợp vốn đầu tư thuộc các chương trình, dự án đang thực hiện trên địa bàn để lồng ghép xây dựng thôn/bản NTM.

Kết quả nổi bật

Sau gần 6 năm triển khai thực hiện xây dựng thôn/bản NTM, tình hình kinh tế - xã hội ở các thôn/bản, đặc biệt là các thôn/bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã có bước phát triển khá toàn diện; đời sống vật chất, tinh thần của người dân được cải thiện rõ rệt; tỷ lệ hộ nghèo giảm đáng kể, thậm chí có thôn/bản không còn hộ nghèo; nhận thức của người dân được nâng lên, giảm đáng kể tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của nhà nước; hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được tăng cường và củng cố; các nét văn hóa truyền thống được khôi phục, duy trì; môi trường sinh thái nông thôn đã có bước chuyển biến rõ nét; an ninh, trật tự xã hội được tăng cường, hệ thống chính trị ở cơ sở được củng cố, kiện toàn vững chắc.

Đến hết tháng 6/2019, toàn tỉnh đã có 296 xã đã đạt chuẩn NTM, trong đó khu vực miền núi đã có 56 xã và 576 thôn/bản đạt chuẩn NTM, bình quân mỗi thôn/bản đạt 10,5 tiêu chí; có 72/645 thôn/bản đặc biệt khó khăn đạt chuẩn NTM.

Nhiều mô hình phát triển sản xuất đã mang lại hiệu quả kinh tế cao, được nhân ra diện rộng, điển hình, như: mô hình trồng Cam ở thôn Mợ, xã Thạch Quảng (huyện Thạch Thành) với quy mô 4,5 ha, mô hình trồng thanh long ruột đỏ ở thôn 4, xã Thành Tiến (huyện Thạch Thành) cho thu nhập khoảng 350 triệu đồng/ha; mô hình trồng cây chanh leo ở thôn Quang Hòa, xã Quang Trung (huyện Ngọc Lặc) cho thu nhập 300 triệu đồng/ha; mô hình trồng cây riềng tại thôn 5, thôn 6 xã Cán Khê (huyện Như Thanh) cho thu nhập 170 triệu đồng/ha; mô hình trồng thanh long, trồng bưởi da xanh, trồng ổi Đài Loan ở các thôn Đồng Tâm, Ngọc Liên, Ngọc Tân, Yên Thịnh, Vạn Bảo, xã Thành Tâm (huyện Thạch Thành) cho thu nhập 200 triệu đồng/ha; mô hình trồng rau an toàn ở các thôn Điền Lý, Điền Tiến, xã Điền Lư (huyện Bá Thước); mô hình trồng rừng, kết hợp với chăn nuôi tái sinh rừng ở các thôn/bản thuộc huyện nghèo theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP của Chính phủ,…

Sản xuất phát triển đã giúp người dân nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, điển hình như: thôn Cẩm Bào, xã Vĩnh Long (huyện Vĩnh Lộc), thu nhập đạt 41 triệu đồng/người/năm, hộ nghèo còn 4,89%; thôn 8, xã Vĩnh An (huyện Vĩnh Lộc) thu nhập đạt 34 triệu đồng/người/năm, hộ nghèo còn 3,38%; thôn Đồng Thọ, xã Mậu Lâm (huyện Như Thanh) thu nhập đạt 36 triệu đồng/người/năm, hộ nghèo còn 5,7%; thôn Xuân Chính, xã Yên Lễ (huyện Như Xuân), thu nhập đạt 35 triệu đồng/người/năm, hộ nghèo còn 4,3%; bản Chiềng, xã Nam Động (huyện Quan Hóa), thu nhập đạt 33 triệu đồng/người/năm, hộ nghèo còn 4,5%; bản Xắng Hằng, xã Yên Khương (huyện Lang Chánh), thu nhập đạt 33 triệu đồng/người/năm, hộ nghèo còn 4,3%; bản Sáng, xã Quang Chiểu (huyện Mường Lát), thu nhập đạt 31 triệu đồng/người/năm, không còn hộ nghèo...

Hiện nay, tỉnh Thanh Hóa đang tập trung chỉ đạo các địa phương rà soát đánh giá chi tiết về thực trạng các thôn/bản để xây dựng kế hoạch và đưa ra những giải pháp cụ thể, khả thi, phấn đấu đến năm 2020, có khoảng 30-40% số thôn/bản đặc biệt khó khăn đạt chuẩn NTM. Cùng với việc chính thức ban hành Bộ tiêu chí thôn/bản NTM kiểu mẫu, tỉnh Thanh Hóa đang tiếp tục triển khai nhân rộng thêm 6 mô hình thôn/bản NTM kiểu mẫu ở 6 đơn vị hành chính cấp huyện; phấn đấu đến năm 2020, mỗi đơn vị hành chính cấp huyện sẽ có ít nhất 01 thôn/bản được công nhận đạt chuẩn NTM kiểu mẫu.

Bài học kinh nghiệm

Một là, làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức về mục đích, ý nghĩa, nội dung của chương trình xây dựng thôn/bản NTM cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân; tạo sự đồng thuận và tinh thần thi đua chung sức xây dựng NTM.

Hai là, cấp ủy, chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp cơ sở phải quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo, sâu sát thực tế, cầu thị, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, tạo môi trường thuận lợi để người dân phát huy được vai trò chủ thể của mình trong xây dựng NTM.

Ba là, phải xuất phát từ nhu cầu, tình hình thực tế và thế mạnh của từng địa phương để có kế hoạch xây dựng thôn/bản NTM mang tính khả thi cao. Chú trọng thực hiện các tiêu chí thu nhập, giảm nghèo, vệ sinh môi trường, an toàn vệ sinh thực phẩm, an ninh, an toàn xã hội, bởi đây là những tiêu chí mang tính sát thực, liên quan trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày của người dân.

Bốn là, tăng cường kiểm tra, giám sát; phát huy vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và giám sát của cộng đồng dân cư trong xây dựng thôn/bản NTM; đặc biệt là tổ chức đánh giá sự hài lòng của người dân đối với kết quả xây dựng NTM trên địa bàn từng thôn/bản.

Năm là, lựa chọn làm điểm đối với những thôn/bản có đội ngũ cán bộ lãnh đạo đoàn kết, gương mẫu, năng động, sáng tạo, có đủ uy tín và năng lực trong việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ xây dựng NTM, cũng như vận động người dân tích cực tham gia phong trào thi đua chung sức xây dựng NTM ở thôn/bản. Tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm việc thí điểm để tiến hành nhân rộng ra các thôn/bản trên địa bàn các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc khó khăn. Triển khai, xây dựng mô hình thôn/bản NTM kiểu mẫu đối với các thôn/bản đã đạt chuẩn NTM./.

Nhật Nam

Tin tức cùng chuyên mục

Huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam đạt chuẩn nông thôn mới

Ngày đăng 04/05/2020
Ngày 28/4/2020, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã ký Quyết định số 584/QĐ-TTg công nhận huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam đạt chuẩn nông thôn mới năm 2019.

Huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng đạt chuẩn nông thôn mới

Ngày đăng 16/04/2020
Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng vừa ký quyết định công nhận huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng đạt chuẩn nông thôn mới năm 2019.

Xây dựng đời sống văn hóa nông thôn mới, đô thị văn minh

Ngày đăng 15/04/2020
Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch và Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vừa thống nhất Chương trình phối hợp về xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh giai đoạn 2020-2025.

Thành phố Thái Bình hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới

Ngày đăng 14/04/2020
Ngày 13/4/2020, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã ký Quyết định số 512/QĐ-TTg công nhận thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới năm 2019.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trao danh hiệu "Huyện nông thôn mới" đầu tiên vùng Tây Bắc

Ngày đăng 31/01/2020
Sáng ngày 30/01/2020, tại tỉnh Yên Bái, dự Lễ trao quyết định công nhận huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái đạt chuẩn nông thôn mới, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ trọng tâm thường xuyên, lâu dài, không có điểm dừng, chặng đường phía trước còn nhiều khó khăn và rất nhiều thách thức, nhất là những huyện vùng cao của các tỉnh Tây Bắc nói chung.

Tiêu điểm

Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật - nền tảng tư tưởng chỉ đạo xây dựng, hoàn thiện nhà nước và pháp luật Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn khẳng định nghiên cứu, học tập, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là một nhiệm vụ quan trọng của cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân. Nghiên cứu, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh chính là để thực hiện đúng tinh thần Người đã căn dặn: Học để làm người, để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, phụng sự giai cấp và nhân loại. Nhân dịp kỷ niệm 130 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2020), đồng chí Lê Vĩnh Tân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Ban Cán sự đảng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ có bài viết: "TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT - NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG, HOÀN THIỆN NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM DƯỚI SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG". Tạp chí Tổ chức nhà nước trân trọng giới thiệu bài viết của Bộ trưởng.