Hà Nội, Ngày 20/11/2019

“Dân vận khéo” trong hoạt động công vụ ở nước ta hiện nay

Ngày đăng: 30/10/2019   08:17
Mặc định Cỡ chữ
Làm tốt công tác dân vận là trách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chính trị, của mọi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên các đoàn thể nhân dân, cũng như cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang, qua đó góp phần củng cố mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Ảnh minh họa. Internet

1. Nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là lực lượng của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng

Ở thế kỷ XV, bằng khảo cứu lịch sử và trải nghiệm thực tế, Đại thi hào, Anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi đã khái quát chính xác và đầy tính hình tượng: Vận nước thịnh hay suy, mất hay còn là do sức mạnh của dân quyết định. Dân như nước, nước có thể đẩy thuyền, cũng có thể lật thuyền. 

Trong lịch sử cũng như hiện tại, không phải ai, lực lượng chính trị nào cũng nhận thức được đầy đủ về vai trò của nhân dân, nhưng dù sao đó chỉ là bước khởi đầu, quan trọng hơn đối với mọi triều đại, mọi chế độ nhà nước phải có những chính sách phù hợp lòng dân, để dưỡng dân, huy động sức dân, làm cho sức dân thực sự là sức nước - động lực của mọi tiến trình, từ dựng nước đến giữ nước; từ việc bảo vệ nền độc lập dân tộc đến xây dựng, phát triển đất nước.

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, kế thừa những giá trị tinh hoa trong truyền thống của dân tộc và vận dụng sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, Đảng ta luôn khẳng định và thực hành những chính sách để phát huy vai trò của quần chúng nhân dân. Giai đoạn kháng chiến, kiến quốc, trong câu kết của bài “Dân vận”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra: “Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”(1). Thấm nhuần tinh thần đó, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn xác định công tác dân vận là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp cách mạng của đất nước; là điều kiện quan trọng bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, củng cố và tăng cường mối quan hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.

Đặc biệt, từ khi đất nước bước vào giai đoạn đổi mới (năm 1986) đến nay, Đảng ta đã có nhiều quyết sách quan trọng, nhờ đó công tác dân vận đã được triển khai thường xuyên, sâu rộng và đạt nhiều kết quả quan trọng. Nổi bật là: nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với công tác vận động nhân dân được đổi mới; nhiều chủ trương, chính sách phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, xóa đói, giảm nghèo đã được thực hiện góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của các tầng lớp nhân dân; hệ thống tổ chức Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội được kiện toàn, củng cố, đổi mới phương thức hoạt động; giữ vai trò nòng cốt trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn. Đã có nhiều hình thức vận động nhân dân, tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, thúc đẩy các hoạt động đối ngoại nhân dân và công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài tích cực tham gia xây dựng quê hương, đất nước. Quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, hội viên các tổ chức hội, đoàn được chăm lo, bảo vệ; công tác tập hợp, phát triển đoàn viên, hội viên được chú trọng; công tác giáo dục thế hệ trẻ được quan tâm…

Các cuộc tiếp xúc cử tri từng bước được đổi mới theo hướng tăng số lượng cử tri là người trực tiếp lao động sản xuất, giảm thời gian đọc báo cáo, tăng phần giải trình, trả lời của các sở, ngành và Ủy ban nhân dân các cấp có liên quan. Đặc biệt, hoạt động tiếp xúc cử tri theo chuyên đề được đẩy mạnh thực hiện. Các chuyên đề được đa số cử tri quan tâm như: “Việc thực hiện quy định pháp luật trong quản lý, sử dụng đất, nhà chung cư trên địa bàn"; “Nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn”; “Bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm trên địa bàn”, chuyên đề với Hội cựu chiến binh, doanh nhân, nhà khoa học, đoàn viên, sinh viên; chính phủ điện tử, chính quyền điện tử, đường dây nóng, facebook, email cá nhân… cũng được nhiều địa phương, cá nhân lãnh đạo sử dụng để nắm bắt và đáp ứng, giải quyết những nhu cầu chính đáng của nhân dân một cách nhanh nhất cũng là thể hiện “dân vận khéo” trong thời kỳ cách mạng số. 

Nhìn tổng thể, công tác dân vận thời gian qua đã góp phần tạo sự đồng thuận trong xã hội, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, bảo đảm quốc phòng, an ninh, ổn định chính trị, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. 

Mặc dù phương châm “gần dân, trọng dân” luôn được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định và nêu gương thực hành thể hiện rõ trong nội dung các chuyên đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” hàng năm trong hệ thống chính trị. Tuy nhiên, không ít cấp ủy, chính quyền, cán bộ, công chức chỉ coi đó là khẩu hiệu; vẫn có tình trạng các quyết định, dự án, chương trình của bộ, ban, ngành, địa phương liên quan đến quốc kế, dân sinh… mà nhân dân chưa được biết, bàn thảo, hiến kế; thậm chí khi kết thúc một công trình, một dự án, nhân dân không biết nguồn quỹ do mình đóng góp đã được sử dụng ra sao.

Từ việc “không coi trọng ý kiến của những người bình thường” (cách nói của Bác Hồ) trong cách xây dựng, ban hành, triển khai thực hiện chính sách công, tất yếu dẫn đến sự lộng hành, quan liêu, tham nhũng… Đánh giá tình trạng này, Đảng ta đã chỉ ra: “Cơ chế kiểm soát quyền lực hiệu quả chưa cao, việc công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình còn hạn chế. Cải cách hành chính, nhất là cải cách thủ tục hành chính chuyển biến chậm, không đồng bộ, chưa đáp ứng yêu cầu”(2). Bên cạnh đó, phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức thực thi công vụ và “… một số cán bộ lãnh đạo, quản lý… thiếu gương mẫu, uy tín thấp… quan liêu, xa dân, cá nhân chủ nghĩa, vướng vào tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm”(3). Đó là dấu hiệu của sự “tha hoá quyền lực”, là “mắt xích” yếu nhất để kẻ xấu lợi dụng lôi kéo, mua chuộc làm cán bộ, đảng viên sa ngã, làm suy yếu chính quyền, xói mòn lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước; ảnh hưởng tiêu cực đối với công cuộc xây dựng, phát triển đất nước.

Việc ngăn ngừa và khắc phục những sai lệch, những căn bệnh nói trên, xây dựng mối quan hệ mật thiết giữa chính quyền với nhân dân, chính quyền thật sự là của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân là yêu cầu cấp thiết đối với cấp ủy, chính quyền các cấp, đặc biệt là đối với đội ngũ cán bộ, công chức.

2. Cách thức, nội dung quán triệt và thực hiện “dân vận khéo” trong hoạt động công vụ ở nước ta hiện nay

Công vụ là hoạt động công quyền dựa trên cơ sở sử dụng quyền lực công theo quy định của pháp luật, chịu sự chi phối, điều chỉnh của nền hành chính công. Công vụ có tính tổ chức cao và tuân theo những quy chế bắt buộc theo quy định của pháp luật. Xét về bản chất, thi hành công vụ là hoạt động của chủ thể có thẩm quyền (cán bộ, công chức, viên chức và những cơ quan, tổ chức hành chính nhà nước) hướng tới phục vụ người dân, phục vụ cộng đồng. Tuy nhiên, khuôn mẫu của các hành vi, hoạt động đó phải được quy định chặt chẽ trong các thể chế, chính sách, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan.

Xuất phát từ những căn cứ trên, để tiếp tục phát huy những thành quả đạt được, kịp thời khắc phục, ngăn chặn những biểu hiện quan liêu, xa dân và những khuyết tật nảy sinh từ “căn bệnh” đó, mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương, mỗi cán bộ, đảng viên, đặc biệt đối với những người nắm giữ các trọng trách trong cơ quan nhà nước các cấp cần thấu triệt những điều Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở: “… bất cứ việc gì đều phải bàn bạc với dân, hỏi ý kiến và kinh nghiệm của dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với hoàn cảnh địa phương, rồi động viên và tổ chức toàn dân ra thi hành”(4). “Dân vận khéo” là phải tránh bệnh chủ quan, phải phát huy dân chủ. Bởi vì, có dân chủ mới làm cho cán bộ và quần chúng đề ra sáng kiến; động viên được tất cả lực lượng của nhân dân đưa cách mạng tiến lên.

Đó cũng là mục tiêu, yêu cầu đặt ra trong công tác dân vận mà Đảng ta đã xác định: “Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác dân vận, tăng cường quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân. Củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân đối với Đảng, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân; tập hợp, vận động nhân dân thực hiện tốt các chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát huy sức mạnh to lớn của nhân dân, tạo thành phong trào cách mạng rộng lớn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc... Đội ngũ cán bộ, đảng viên phải thật sự tin dân, trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân, dựa vào dân, có trách nhiệm với dân”(5).

Trong thời gian tới, để góp phần hiện thực hoá mục tiêu, yêu cầu của công tác dân vận, cũng là cách thức để “dân vận khéo” theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:

Thứ nhất, tăng cường quán triệt, triển khai các chỉ thị, nghị quyết, quy chế, quy định về công tác dân vận nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền và các tổ chức trong hệ thống chính trị đối với công tác dân vận, xác định rõ công tác dân vận là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của đoàn viên, hội viên, lực lượng vũ trang, thực hiện tốt cơ chế lãnh đạo công tác dân vận theo phương châm: Đảng lãnh đạo, chính quyền tổ chức thực hiện, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đoàn thể chính trị - xã hội làm tham mưu và nòng cốt.

Thứ hai, với vai trò chủ đạo trong tổ chức thực hiện những chính sách của Nhà nước, công tác dân vận của chính quyền phải chủ động xây dựng, cụ thể hoá bởi các quy định, phản ánh mức độ “trọng dân, gần dân” của các cấp lãnh đạo, quản lý. Nội dung các quy định này cần phản ánh toàn diện năng lực nắm bắt nhu cầu chính đáng của các tầng lớp nhân dân. Bàn luận dân chủ, kỹ lưỡng với nhân dân trong quá trình xây dựng chính sách, chương trình, kế hoạch và giải pháp triển khai thực hiện các chính sách đó trong thực tiễn. Tính đúng đắn, hiệu lực, khả thi và có hiệu quả của các chính sách liên quan đến quốc kế dân sinh là bộ tiêu chí không chỉ phản ánh năng lực hoạch định, cụ thể hoá chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước của chính quyền các cấp mà còn phản ánh tính “gần dân, trọng dân” của cán bộ, công chức, đặc biệt là phản ánh tài và đức của người đứng đầu.

Thứ ba, phát huy dân chủ, tăng cường đoàn kết giữa các dân tộc, tôn giáo; lấy đoàn kết trong chính quyền làm hạt nhân, làm cơ sở quan trọng để xây dựng và củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân. Thực hiện tốt quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị, đề cao trách nhiệm của chính quyền trong việc tiếp dân, đối thoại, lắng nghe ý kiến, giải quyết những khó khăn, vướng mắc và nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Nâng cao tinh thần, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, mở rộng dân chủ, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, tập trung tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, kinh doanh, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh ở cơ sở, thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội, tạo môi trường ổn định, sự đồng thuận để đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội./.

-------------------------------------------

Ghi chú:

(1),(2) Hồ Chí Minh, toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, H.2000, tr.700, tr.698-699.

(3) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương khoá XII, Nxb CTQG, H.2017, tr.38-39.

(4) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương khoá XII, Nxb CTQG, H.2018, tr.47.

(5) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb CTQG, H.2016, tr.210.

 

PGS.TS Nguyễn Thị Tâm - Học viện Chính trị khu vực III, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

tcnn.vn

Tin tức cùng chuyên mục

Tư tưởng Hồ Chí Minh về tiêu chuẩn cán bộ phục vụ sự nghiệp cách mạng

Ngày đăng 08/11/2019
Cán bộ, đảng viên hơn lúc nào hết phải là những chiến sĩ tiên phong, “thạo chính trị, giỏi chuyên môn, tinh thông nghiệp vụ, tận tụy mẫn cán, thật sự là người đầy tớ, công bộc trung thành của nhân dân”.

Những bài học cốt yếu trong trọng dụng nhân tài của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Ngày đăng 01/11/2019
Một thành công nổi bật trong sự nghiệp lãnh đạo cách mạng, lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta của Chủ tịch Hồ Chí Minh là thiên tài trong dùng người, trọng dụng nhân tài. Do đó, Người đã đưa cách mạng Việt Nam thoát khỏi cuộc khủng hoảng về đường lối và người lãnh đạo kéo dài suốt từ cuối thế kỷ XIX sang đầu thế kỷ XX, và đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này tới thắng lợi khác. Những bài học cốt yếu trong trọng dụng nhân tài của Chủ tịch Hồ Chí Minh có giá trị thiết thực với việc xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo các cấp, nhất là cán bộ cấp chiến lược của Đảng ta hiện nay.

Thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế

Ngày đăng 22/10/2019
Trong hệ thống di sản tinh thần vô giá mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho muôn đời sau, tư tưởng của Người về đoàn kết, hợp tác quốc tế là định hướng chiến lược quan trọng cho đường lối, chính sách đối ngoại nói riêng, cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam nói chung.

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ đến xây dựng đội ngũ cán bộ theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ bảy khoá XII

Ngày đăng 27/09/2019
Cán bộ và công tác cán bộ có vai trò đặc biệt quan trọng trong giai đoạn Việt Nam đang đẩy mạnh công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bài viết khái quát tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ và tinh thần Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ bảy khóa XII, qua đó đưa ra một số giải pháp góp phần thực hiện thành công những nhiệm vụ, mục tiêu mà Nghị quyết đã đề ra về công tác cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, trong bối cảnh nước ta đang hội nhập sâu rộng với thế giới.

Những tấm gương học tập và làm theo Bác

Ngày đăng 26/09/2019
Học và làm theo Bác bằng những việc làm cụ thể, thời gian qua, tại Bắc Kạn xuất hiện nhiều cách làm hay, tập thể, cá nhân điển hình. Bằng những tấm gương như thế, việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ở địa phương này đang ngày càng lan tỏa.

Tiêu điểm

Hoàn thiện chính sách cán bộ theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng

Công tác cán bộ là tổng thể các biện pháp của các cơ quan Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội trong việc xây dựng tiêu chuẩn cán bộ; đánh giá cán bộ; quy hoạch cán bộ; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; luân chuyển, điều động cán bộ; bố trí, sử dụng, bổ nhiệm, đề bạt, khen thưởng, kỷ luật cán bộ, ...  nhằm phát huy năng lực của đội ngũ cán bộ theo hướng bố trí số lượng hợp lý, nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu về đổi mới tổ chức và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị trong tình hình mới. Đảng ta đã xác định đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ là đầu tư cho phát triển lâu dài, bền vững.