Hà Nội, Ngày 17/10/2019

Xây dựng nông thôn mới ở Hà Nội - Những vẫn đề đặt ra và giải pháp thực hiện đến năm 2020 và những năm tiếp theo

Ngày đăng: 07/10/2019   03:13
Mặc định Cỡ chữ
Thành phố Hà Nội vừa tổ chức Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới vào cuối tháng 9/2019. Bên cạnh rất nhiều thành tựu đạt được trong xây dựng nông thôn mới, Hà Nội tiếp tục đề ra nhiều giải pháp để “Phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân giai đoạn 2016-2020” theo Chương trình số 02-CTr/TU ngày 26/4/2016 của Thành ủy Hà Nội, cũng như giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra, nhằm thực hiện có hiệu quả Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn tiếp theo.
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc trao Bằng công nhận huyện đạt chuẩn nông thôn mới năm 2018 cho huyện Gia Lâm và huyện Quốc Oai. Ảnh: Hanoimoi.com.vn

Hoàn thành vượt mục tiêu đề ra

Thành phố Hà Nội có 30 đơn vị hành chính cấp huyện (12 quận, 1 thị xã, và 17 huyện) và 584 đơn vị hành chính cấp xã (386 xã, 177 phường, 21 thị trấn). Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, đến nay, thành phố Hà Nội đã có 6 huyện được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, gồm: Đan Phượng, Đông Anh, Thanh Trì, Hoài Đức, Gia Lâm và Quốc Oai. Toàn thành phố có 325/386 xã (chiếm 84,2%) được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới (vượt kế hoạch trước 2 năm so với mục tiêu đề ra là có 80% số xã hoàn thành đến 2020); có 3 xã Đan Phượng, Song Phượng, Liên Trung của huyện Đan Phượng đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Trong 61 xã chưa được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới có 10 xã đạt và cơ bản đạt 19 tiêu chí, 43 xã đạt và cơ bản đạt từ 15-18 tiêu chí, 8 xã đạt và cơ bản đạt từ 11-14 tiêu chí.

Đời sống nông dân không ngừng được cải thiện và nâng cao, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn năm 2018 đạt 46,5 triệu đồng/người/năm, tăng 33,5 triệu đồng so với năm 2010 (13 triệu đồng/người/năm). Các huyện có thu nhập bình quân đầu người cao như: Thạch Thất 58 triệu đồng, Gia Lâm 48,9 triệu đồng, Đông Anh 47 triệu đồng... Tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn còn 1,81%, một số huyện có tỷ lệ hộ nghèo thấp như: Quốc Oai 0,46%; Gia Lâm 0,56%; Hoài Đức 0,92%; Thanh Trì 0,99%. 100% người dân nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh. Tổng kinh phí đầu tư cho nông thôn mới toàn Thành phố đến ngày 30/6/2019 là 76.462.948 triệu đồng.

Hà Nội đang phấn đấu đến hết năm 2020 có từ 10 huyện trở lên đạt chuẩn nông thôn mới, các xã cơ bản đạt chuẩn nông thôn mới, có từ 60 xã trở lên đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 20 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Đến năm 2025, 100% các huyện, các xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có ít nhất 1 huyện đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu; 30% số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 15% số xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Thu nhập của nông dân khu vực nông thôn Thủ đô đạt 60 triệu đồng/người/năm trở lên; tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên đạt trên 95%; tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn còn dưới 1%...

Những vấn đề thực tiễn đặt ra trong quá trình xây dựng nông thôn mới

Thứ nhất, việc triển khai xây dựng nông thôn mới đang được thực hiện dựa trên Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là, phải làm gì để khi xã đạt chuẩn nông thôn mới, ngoài việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân, phải giữ được bản sắc của nông thôn truyền thống? Phải làm như thế nào để vùng nông thôn phát triển hài hòa và bền vững?

Thứ hai, vấn đề ô nhiễm môi trường đang ngày càng trở nên cấp bách. Tình trạng rác thải, nước thải chưa được thu gom, xử lý còn phổ biến, làm cho không ít địa phương đang bị ô nhiễm, nhất là những vùng có làng nghề. Vậy, giải pháp nào để vùng nông thôn sáng - xanh - sạch - đẹp? Bên cạnh đó, môi trường xã hội ở nông thôn cũng cần phải được chú trọng quan tâm, nhất là vấn đề gắn kết cộng đồng, tình làng nghĩa xóm, sự gắn kết trong các gia đình, dòng tộc...

Thứ ba, hiện nay sau đạt chuẩn nông thôn mới, các địa phương sẽ phải làm gì để hướng đến nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu? Để hướng đến là xã, huyện nông thôn mới kiểu mẫu, vấn đề gì là cốt lõi? Việc đạt xã, huyện nông thôn mới kiểu mẫu, phải chăng là đưa ra các tiêu chí, chỉ tiêu định lượng cao hơn hẳn so với chuẩn của Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới, tiêu chí huyện nông thôn mới, hay là còn hướng nào khác để phản ánh tốt hơn (như: tập trung vào việc nâng cao sự hưởng thụ của người dân về đời sống văn hóa, tinh thần, về an ninh trật tự và chất lượng các dịch vụ xã hội...)?

Thứ tư, thực trạng hiện nay cho thấy, việc xây dựng nông thôn mới đối với các địa phương dân tộc, miềm núi, vùng sâu, vùng xa gặp rất nhiều khó khăn do địa bàn rộng, địa hình phức tạp, dân cư thưa thớt và sống rải rác. Vậy, đối với những vùng này, song song với xây dựng nông thôn mới cấp xã, cần có cơ chế, chính sách cụ thể nào cho phù hợp với thực tiễn địa phương?

Nhiệm vụ, giải pháp

Để giải quyết những vấn đề nêu trên, cũng như thực hiện có hiệu quả Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn tiếp theo, thành phố Hà Nội đề ra một số nhiệm vụ, giải pháp sau:

Một là, nâng cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền các cấp và cả hệ thống chính trị trong xây dựng nông thôn mới, nhất là vai trò của người đứng đầu, phải coi xây dựng nông thôn mới là một cuộc cách mạng, một nhiệm vụ chính trị trọng tâm cần thực hiện kiên trì, thường xuyên và liên tục, phải xác định xây dựng nông thôn mới "có điểm khởi đầu, nhưng không có điểm kết thúc". Các ngành, các cấp phải quán triệt quan điểm xây dựng nông thôn mới với 19 tiêu chí chính là thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn; vừa là mục tiêu, yêu cầu của phát triển bền vững, là chủ trương có tầm chiến lược đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp cách mạng và mang tính nhân văn sâu sắc của Đảng, Nhà nước. Nông thôn Hà Nội cần gìn giữ văn hóa truyền thống Thủ đô nghìn năm văn hiến, thanh lịch, sâu sắc và bản sắc.

Hai là, tiếp tục triển khai sâu rộng và thiết thực Phong trào thi đua "Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới" từ Trung ương đến cơ sở với nội dung, hình thức phong phú, đa dạng, phù hợp thực tiễn, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm trong triển khai phong trào thi đua giai đoạn 2016 - 2020; chú trọng phát huy sức sáng tạo của các tầng lớp nhân dân; tạo sự đồng thuận của toàn xã hội, gắn việc thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh", cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh" và các phong trào thi đua khác trên địa bàn Thành phố; phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể trong tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân chung sức xây dựng nông thôn mới thiết thực, hiệu quả hơn, tránh bệnh phô trương, chạy theo thành tích. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về Chương trình xây dựng nông thôn mới để phổ biến, phát hiện và biểu dương các mô hình hay, cách làm mới, các điển hình tiên tiến.

Ba là, kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương tập trung rà soát lại tất cả các cơ chế, chính sách để thực hiện Chương trình hiệu quả; có cơ chế, chính sách thích hợp và đủ mạnh để thực sự khuyến khích việc ứng dụng khoa học - công nghệ, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn nông thôn phát triển sản xuất, kinh doanh trong nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ; chú trọng công nghiệp chế biến nông sản và công nghiệp thu hút nhiều lao động nhằm chuyển dịch cơ cấu lao động và kinh tế nông thôn.

Bốn là, tập trung chỉ đạo phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn, nhất là việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ cao vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng và đảm bảo vệ sinh an toàn sản phẩm đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu; tập trung hỗ trợ hình thành liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị bền vững với quy mô sản xuất hàng hoá lớn đối với các nhóm sản phẩm chủ lực; đẩy mạnh chuyển đổi sang mô hình hợp tác xã kiểu mới theo Luật Hợp tác xã năm 2012; triển khai đồng bộ, hiệu quả Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), nhằm tạo ra các sản phẩm chủ lực ở mỗi làng, xã có đánh giá, xếp hạng sản phẩm, gắn "sao" cho các sản phẩm để hỗ trợ xúc tiến thương mại hiệu quả hơn, nhưng phải đặc biệt chú trọng tạo dựng được "sao" trong lòng dân, tạo được niềm tin của người dân đối với chất lượng các sản phẩm.

Năm là, các địa phương cần quan tâm chỉ đạo thực hiện chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới và quá trình đô thị hóa một cách hợp lý, phù hợp với tình hình thực tiễn từng vùng, miền, thích ứng với biến đổi khí hậu; khắc phục triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường đang có chiều hướng gia tăng, ảnh hưởng nguy hại đến đời sống của người dân nông thôn, đặc biệt là việc xử lý rác thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi, thuốc bảo vệ thực vật, tình trạng ô nhiễm môi trường tại các làng nghề, vấn đề cung cấp nước sạch cho người dân nông thôn,…

Sáu là, đối với việc thực hiện Bộ tiêu chí nông thôn mới, cần chú trọng các tiêu chí về đời sống người dân, an ninh, an toàn xã hội, văn hoá, môi trường và sự vững mạnh của hệ thống chính trị. Thực hiện nghiêm túc việc xem xét, công nhận xã, huyện đạt chuẩn nông thôn mới, đảm bảo thực chất, khách quan. Đối với các xã, huyện đã đạt chuẩn nông thôn mới, cần tập trung rà soát, xây dựng tiêu chí nông thôn mới ở mức cao hơn, nâng cao chất lượng các tiêu chí để tiếp tục xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 691/QĐ-TTg ngày 05/6/2018.

Bảy là, tiếp tục tăng cường và đa dạng hóa các nguồn vốn huy động để thực hiện Chương trình. Trong đó huy động vốn đầu tư của doanh nghiệp đối với các công trình có khả năng thu hồi vốn trực tiếp; tăng cường các hình thức hợp tác công tư và xã hội hóa để thu hút đầu tư vào bảo vệ và xử lý môi trường, giao thông nông thôn, hạ tầng thương mại, cung cấp nước sạch, dịch vụ văn hóa - thể thao, dịch vụ y tế; có giải pháp khắc phục, hạn chế vấn đề nợ đọng xây dựng cơ bản sai quy định trên địa bàn nông thôn, công khai các khoản đóng góp của dân theo nguyên tắc tự nguyện.

Tám là, kiện toàn Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia ở các cấp, trong đó Trưởng ban Ban Chỉ đạo là Bí thư cấp ủy hoặc Chủ tịch UBND cùng cấp. Kiện toàn và nâng cao năng lực bộ máy giúp việc Ban Chỉ đạo các cấp về Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, triển khai thực hiện Chương trình OCOP theo hướng chuyên trách, chuyên nghiệp. Bố trí đội ngũ cán bộ, công chức chuyên trách về xây dựng nông thôn mới phải giỏi về chuyên môn, có tâm huyết để đáp ứng yêu cầu công việc, nhưng đảm bảo nguyên tắc không làm tăng phát sinh biên chế của từng cấp, từng ngành.

Chín là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát trong quá trình xây dựng nông thôn mới; tiếp tục phát huy vai trò phản biện, giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư đối với xây dựng nông thôn mới. Định kỳ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp tổ chức điều tra, đánh giá sự hài lòng của người dân đối với tiến độ và kết quả xây dựng nông thôn mới trên địa bàn Thành phố./.

Nhật Nam

Tin tức cùng chuyên mục

Thủ tướng Chính phủ dự Hội nghi tổng kết 10 năm xây dựng nông thôn mới của Hải Phòng

Ngày đăng 16/10/2019
Chiều 15/10/2019, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc dự Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2010-2020 của TP. Hải Phòng.

Thành phố Thanh Hóa (tỉnh Thanh Hóa) hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới

Ngày đăng 16/10/2019
Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ vừa ký Quyết định số 1385/QĐ-TTg công nhận thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.

Giữ vững tiêu chí môi trường để xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu

Ngày đăng 15/10/2019
Tiêu chí số 17 - tiêu chí môi trường được xác định cần ít vốn đầu tư, khó đạt nhưng dễ tụt “dốc”. Huyện Đơn Dương (tỉnh Lâm Đồng) xác định, để xây dựng thành công nông thôn mới kiểu mẫu cần phải đẩy mạnh tuyên truyền, vận động để nâng cao nhận thức, ý thức và thay đổi thói quen, hành vi trong ứng xử với môi trường.

Hội Nông dân phát triển mạnh mẽ trong phong trào nông thôn mới

Ngày đăng 15/10/2019
Mười năm qua, các cấp Hội Nông dân Việt Nam đã chủ động phối kết hợp với các cơ quan, ban, ngành tổ chức 169.777 lớp tập huấn và hội thảo cho 8.448.850 lượt hội viên, nông dân về chủ trương của Đảng, chính sách đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước, của địa phương trong xây dựng nông thôn mới.

Bạc Liêu công nhận xã đầu tiên đạt chuẩn xã nông thôn mới nâng cao

Ngày đăng 14/10/2019
Chiều ngày 11/10/2019, Ủy ban nhân dân huyện Phước Long (tỉnh Bạc Liêu) đã tổ chức lễ công nhận xã Vĩnh Thanh đạt chuẩn xã nông thôn mới nâng cao đầu tiên của tỉnh Bạc Liêu.

Tiêu điểm

Hoàn thiện pháp luật cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu chiến lược cán bộ của Đảng

Tiếp tục quán triệt, hoàn thiện Chiến lược cán bộ và nhiệm vụ đề ra tại Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng: “Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ” và “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”, Hội nghị Trung ương lần thứ bảy, khóa XII đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 về “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”. Để đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác cán bộ và thực hiện thành công Chiến lược cán bộ của Đảng, nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết đặt ra đối với Bộ Nội vụ, ngành Nội vụ trong thời gian tới là cần phải thể chế hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW thành các quy định của pháp luật về cán bộ, công chức (CBCC).