Hà Nội, Ngày 17/02/2020

Bộ Nội vụ với công tác xây dựng chế độ chính sách đối với cán bộ, đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc

Ngày đăng: 28/08/2019   06:28
Mặc định Cỡ chữ
Sau Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam được ký kết, Bộ Nội vụ chuyển từ chiến khu về Hà Nội để bắt tay vào việc xây dựng, củng cố bộ máy hành chính nhà nước Trung ương, chỉ đạo xây dựng củng cổ chính quyền địa phương; tổ chức tiếp quản vùng giải phóng,... Thực hiện chỉ đạo của Trung ương Đảng và Chính phủ, Bộ Nội vụ cùng các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương thực hiện một nhiệm vụ chính trị quan trọng và có ý nghĩa chiến lược đối với cách mạng của cả hai miền đó là: tiếp đón, quản lý, tổ chức, phân phối công tác, xây dựng chế độ chính sách,... cho cán bộ, đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc. Mặc dù tình hình trong nước còn nhiều khó khăn, việc bồi dưỡng về tinh thần và vật chất cho cán bộ, đồng bào miền Nam còn nhiều hạn chế, song với quyết tâm và tinh thần trách nhiệm trong công tác, Bộ Nội vụ đã hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, góp phần vào việc xây dựng lực lượng nòng cốt cho cách mạng hai miền và sự nghiệp thống nhất đất nước.
 Cán bộ, chiến sỹ miền Nam chia tay đồng bào, lên đường chuyển quân tập kết ra Bắc. Ảnh tư liệu

Quản lý, bồi dưỡng cán bộ Dân - Chính - Đảng

Thực hiện quy định của Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam được ký ngày 20/7/1954, từ tháng 8/1954- đến 10/1955,  dưới sự lãnh đạo chỉ đạo của Đảng, Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và sự giúp đỡ của một số nước xã hội chủ nghĩa, nhân dân miền Bắc đã đón tiếp tổng số 167.525 bộ đội, cán bộ, đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc(1), trong đó:

Xác định việc đón tiếp, phân phối công tác, tìm nơi ở và công ǎn việc làm cho số người nói trên là rất quan trọng, có ảnh hưởng và tác dụng chính trị rất lớn, Trung ương Đảng và Chính phủ đã phân công, đôn đốc, giám sát các bộ, ban, ngành từ Trung ương đến địa phương thực hiện việc quản lý, xây dựng chính sách cán bộ, chiến sỹ, đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc.

Bộ Nội vụ và Ban Tổ chức Trung ương được giao nhiệm vụ đón tiếp và thực hiện công tác bồi dưỡng về tinh thần và vật chất cho cán bộ Dân - Chính - Đảng ở miền Nam tập kết ra Bắc. Thực hiện nhiệm vụ này, Bộ đã tổ chức một Nhà trường gọi là “Trường Cán bộ miền Nam” có nhiệm vụ giáo dục cán bộ miền Nam.
Để cán bộ thông suốt chính sách của Đảng và Chính phủ, đồng thời đảm bảo sức khỏe và việc ăn ở của học sinh, Bộ quyết định cử một số cán bộ xây dựng Nhà trường, vận động nhân dân các địa phương giúp đỡ. Sau một thời gian chuẩn bị, địa điểm đầu tiên của Nhà trường được đặt tại xã Phương Trung, huyện Liên Nam (Hà Đông) cách trung tâm Hà Nội 32 km, sau chuyển về xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm (Hà Nội) (2).

Trong công tác đón tiếp, Bộ Nội vụ bố trí bộ phận liên lạc ở Trường Cán bộ miền Nam và Bộ phận liên lạc ở các cửa khẩu Cửa Hội, Sầm Sơn, Ninh Giang. Dọc đường, Bộ bố trí 07 cán bộ làm nhiệm vụ liên lạc chặt chẽ với cửa khẩu và các địa phương, sắp xếp, phân loại cán bộ, tổ chức các phương tiện đi đường, phổ biến phong tục, tập quán, bảo vệ tính mạng và tài sản cho cán bộ về Nhà trường.

Tính đến ngày 22/10/1955, tổng số cán bộ miền Nam do Bộ Nội vụ đón tiếp và quản lý được đưa về Trường Cán bộ miền Nam là 10.892 người (Nam Bộ: 3.531, Liên Khu 5. 7.361) trong đó: cán bộ Dân: 1869, cán bộ Chính: 3483, cán bộ Đảng: 633, xã và CNV: 4.153, bảo vệ dân cư Nam Bộ: 107, còn 674 đang đi học hoặc chưa vào học đã đi công tác(3). Số cán bộ này được Nhà trường bố trí, sắp xếp, tổ chức thành 07 khóa học trình độ cán bộ khu, cán bộ tỉnh, cán bộ huyện, xã.

Xây dựng chế độ chính sách đối với cán bộ, đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc

Vào giữa những năm 1955, đất nước vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng bằng quyết tâm và nỗ lực phi thường, Đảng, Chính phủ, cùng Ban Đón tiếp Trung ương và nhân dân toàn miền Bắc đã quyết tâm hoàn thành việc chuyển quân, đón tiếp cán bộ, đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc theo đúng điều khoản của Hiệp định Giơ-ne-vơ. Tuy nhiên, công tác tổ chức, quản lý và việc thực thi chế độ chính sách cho cán bộ và đồng bào miền Nam ở một số cấp, ngành vẫn còn nhiều hạn chế cần được khắc phục kịp thời. Vì vậy, ngày 11/5/1955, trên cơ sở đã thảo luận với Bộ Tài chính, Bộ Lao động, Ban Kinh tế Trung ương, Ban đón tiếp miền Nam, Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư số 847-P/QC thống nhất các chế độ cán bộ miền Nam (4). Thông tư căn cứ vào các chế độ hiện hành để quy định mang tính chất tạm thời vấn đề lương và phụ cấp cho cán bộ nhân viên miền Nam tập kết.

Ngày 15/7/1955, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã ra Chỉ thị số 33/CT-TW về việc kiểm điểm thực hiện chính sách đối với cán bộ và gia đình cán bộ miền Nam tập kết ở miền Bắc(5).

Thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng về việc xây dựng chế độ chính sách đối với cán bộ, đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc - một việc làm quan trọng, giải quyết các vấn đề cấp thiết của cách mạng Việt Nam thời điểm lúc bấy giờ: một mặt đảm bảo nguyện vọng của cán bộ, đồng bào miền Nam để họ vững tâm cùng tham gia vào công cuộc củng cố miền Bắc xã hội chủ nghĩa, mặt khác ổn định về tư tưởng, qua đó bố trí, sắp xếp công tác và bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ,... lực lượng này để sử dụng lâu dài cho cách mạng ở miền Nam, Bộ Nội vụ đã nghiên cứu, bổ sung và dần hoàn thiện chế độ chính sách cho cán bộ, đồng bào miền Nam. Ngày 07/10/1955, Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính đã ký Thông tư liên bộ số 05-TT/LB/NV TC giải thích thêm về chế độ đối với cán bộ miền Nam tập kết (6), để các cấp các ngành thi hành thống nhất.

Ngày 10/7/1956, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 35-CT-TW v/v chấp hành chính sách đối với cán bộ và đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc. Nội dung của Chỉ thị đã chỉ rõ những hạn chế và nguyên nhân của việc thực hiện chế độ chính sách đối với cán bộ, đồng bào miền Nam, đó là: “... đời sống của anh chị em chưa được ổn định,... điều kiện ăn ở chưa được chu đáo, thiếu thuốc men, dầu đèn, sách báo,... Số gia đình tự túc có nhiều người thiếu sức lao động, một số già yếu, đau ốm, nên chủ yếu vẫn phải nhờ nhân dân và Chính phủ giúp đỡ... Hiện nay, còn non một nghìn cháu đến tuổi mà chưa được đi học,... Về tư tưởng nói chung anh chị em có nhiều vấn đề thắc mắc. Phổ biến là tư tưởng bi quan, sốt ruột, thiếu tự tin ở cuộc đấu tranh chính trị,... Nguyên nhân của những thiếu sót này là do hoàn cảnh miền Bắc đang trong thời kỳ khôi phục kinh tế, đời sống còn nhiều khó khăn; nhưng phần chính là do sự thiếu sót về lãnh đạo” (7). Chỉ thị yêu cầu cần phải giải quyết ngay các việc: tiến hành một đợt tuyên truyền về tình hình và nhiệm vụ tiếp tục đấu tranh thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ; triệt để thực hiện các chế độ đã có, tích cực cải thiện đời sống và nâng cao trình độ chính trị, văn hóa cho anh chị em; cần nghiên cứu sắp xếp lại cho hợp lý, làm cho anh chị em được an tâm, tích cực công tác (điều chỉnh lại sự phân công công tác và sắp xếp lại bậc ngạch lương).

Tiếp đó, ngày 09/8/1956, Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phan Kế Toại đã ký ban hành Chỉ thị số 1000–TTg bổ sung chế độ đối với cán bộ, đồng bào miền Nam (8). Chỉ thị đã quy định việc sử dụng cán bộ, đồng bào miền Nam ở các công trường phải có kế hoạch sử dụng lâu dài: “Chính phủ hết sức chủ trương chú trọng việc đưa cán bộ, đồng bào miền Nam vào các công tác có tính cách ổn định, thường xuyên, vào biên chế của các nông trường, xí nghiệp doanh nghiệp, các đội công trình chuyên nghiệp, v.v... Trong lúc hết việc không nên để anh chị em ở không mà nên tìm công việc (dù tạm thời) và bố trí cho anh em làm” .

Chỉ thị cũng quy định việc chăm lo sức khỏe, cải thiện đời sống cán bộ, đồng bào miền Nam ở các công trường phải được coi trọng, những người đau yếu thuộc loại an dưỡng, điều dưỡng, điều trị phải được tiến hành chăm sóc.  Đối với cán bộ đồng bào miền Nam tự túc ở địa phương Chỉ thị cũng quy định các mức trợ cấp theo tiêu chuẩn sau: đối với người đã được bố trí công việc còn thiếu thốn được trợ cấp một khoản tiền để tiếp sức trong khoảng thời gian từ 1 – 3 tháng (người lớn: 20.000đ/1tháng, trẻ em dưới 14 tuổi/10.000đ/tháng); đối với người mới ra miền Bắc xét điều kiện sinh sống còn khó khăn Chính phủ trợ cấp thời gian từ 3 - 6 tháng (người lớn: 20.000đ/1tháng, trẻ em dưới 14 tuổi/10.000đ/tháng); đối với người già xét không có khả năng tự túc, không có chỗ nương tựa được Chính phủ cấp 22.000đ/người/tháng,... Đối với học sinh và nhi đồng miền Nam, học sinh vượt tuyến được cấp các khoản sinh hoạt phí hàng tháng  theo độ tuổi,... Ngoài ra, Chỉ thị còn quy định các chế độ mai táng, sửa sang mồ mả của cán bộ đồng bào miền Nam.

Cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Chính phủ trong việc xây dựng, hoàn thiện chế độ chính sách đối với cán bộ, chiến sỹ, đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc, ngày 31/8/1956, Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 25 CB-TT về việc thi hành chính sách đối với cán bộ miền Nam tập kết, bộ đội chuyển ngành và cán bộ bị bắt trong dịp thi hành Hiệp định đình chiến (9). Thông tư đã chỉ rõ những hạn chế trong việc sử dụng, phân phối công tác, việc sắp xếp cấp bậc, đãi ngộ vật chất còn chưa thỏa đáng,... đối với cán bộ, bộ đội chuyển ngành bị địch bắt được tha trong dịp đình chiến được phân công về cơ quan một số cấp, ngành. Thông tư đề nghị các Bộ và các Ủy ban Liên khu chú ý và nghiên cứu thực hiện để hạn chế những thiếu sót trong việc chấp hành chính sách đối với bộ đội và cán bộ nói trên. Ngày 08/11/1956, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và Bộ Lao động đã ký Thông tư liên bộ số 36-TT/LB bổ sung chế độ cấp phát chăn màn, áo rét quần áo và phụ cấp cho anh chị em cán bộ miền Nam(10). Ngày 5/11/1956, Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 34/PQC quy định chế độ mai táng, sửa sang mồ mả của anh chị em miền Nam công tác ở các cơ quan hay tự túc ở nông thôn chết tại miền Bắc(11). Thông tư quy định các chế độ trợ cấp mai táng phí cho cán bộ, nhân viên, công nhân viên miền Nam, công tác tại cơ quan Dân – Chính – Đảng, các công trường, nông trường, xí nghiệp, trường học, thương binh, bộ đội phục viên miền Nam và anh chị em miền Nam tự túc tại nông thôn chết tại miền Bắc. Ngày 17/12/1956, sau khi trao đổi với Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ ra văn bản số 5.343-QC về việc bổ sung chế độ cấp phát chăn màn, áo rét cho anh chị em cán bộ miền Nam(12). Ngày 02/8/1958, sau khi trao đổi thống nhất với Ban Thống nhất Trung ương, Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính đã ký Thông tư liên bộ số 45-TT/LB quy định về chế độ đón tiếp cán bộ đồng bào miền Nam ra miền Bắc(13). Chế độ này xuất phát từ yêu cầu bồi dưỡng tương đối thích đáng và tinh thần đối với anh chị em dựa trên các quy định hiện hành phù hợp với khả năng tài chính của quốc gia. Thông tư quy định các nguyên tắc lập dự toán và quyết toán, chế độ cụ thể và tiêu chuẩn đón tiếp từng loại.

Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng chế độ chính sách cho cán bộ, đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc, Bộ Nội vụ còn thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng trong việc quản lý, tổ chức, phân phối sắp xếp cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc, cụ thể là: phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương và Ban Quan hệ Bắc Nam nắm bắt tình hình cụ thể của từng cán bộ, nhân viên miền Nam tập kết ra Bắc;  tiếp nhận, quản lý hồ sơ và phân công cán bộ miền Nam đến Bộ Nội vụ về các bộ, ngành Trung ương, các lâm - nông trường, xí nghiệp, các địa phương,... bố trí, việc làm cho đồng bào diện hồi hương, vượt tuyến và tham gia tổ chức các trường đào tạo con em cán bộ miền Nam./.
-------------------------------

Chú thích:
1. Báo cáo của Giám đốc Vụ Cán bộ, Bộ Nội vụ ngày 18/10/1955 , Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ 925, tờ 417 – 419.
2.  Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ 877, Báo cáo tổng kết của Ban Quản trị Trường Cán bộ miền Nam, tờ 26 – 34.
3. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ 925, tờ 422.
4. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ số 960, tờ số 1.
5. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ 960, tờ số 3-4.
6. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ số 960, tờ số 10 – 12.
7. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ số 1130, tờ số 1.
8. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ số 1130, tờ số 4.
9. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ 1130, tờ số 14 – 16.
10. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ số 1130, tờ số 20 – 22.
11. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ số 1130, tờ số 17 – 18.
12. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ số 1554, tờ số 52 – 53.
13. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Nội vụ, Hồ sơ số 1554, tờ số 42 - 47.

 

Trịnh Việt Dũng, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ)

Tin tức cùng chuyên mục

Không cán bộ có tài, đức bị loại bởi đơn thư xấu

Ngày đăng 17/02/2020
Thực tế công tác tiếp nhận, xử lý đơn thư, ý kiến phản ảnh của cán bộ, đảng viên và người dân nhiều năm qua cho thấy:

Chống “vi rút trì trệ” - Nhìn từ công tác cán bộ

Ngày đăng 17/02/2020
Từ thực tiễn lãnh đạo cách mạng 90 năm qua, Đảng ta đúc kết: Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, là khâu “then chốt của then chốt” trong xây dựng Đảng... Tuy nhiên thời gian qua đã xuất hiện một số cán bộ, đảng viên làm việc trì trệ hoặc có địa vị rồi thì không chịu tiếp tục học tập, rèn luyện, mắc bệnh háo danh, khi bị phê bình thì “tranh công, đổ tội”, kéo bè cánh… Đây là “vi rút trì trệ”, một biểu hiện của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”...

Khắc phục bệnh hình thức, đối phó trong học tập nghị quyết của Đảng hiện nay

Ngày đăng 14/02/2020
Thông thường trung bình trong một năm, các cấp ủy đảng từ Trung ương đến cơ sở phải triển khai thực hiện học tập, quán triệt và tuyên truyền từ 3 đến 5 nghị quyết của Đảng đến từng chi bộ, từng đảng viên để học tập và thực hiện. Thế nhưng cách thức tổ chức thực hiện và hiệu quả của việc học tập nghị quyết đến đâu đang là một vấn đề cần được nhận diện đầy đủ, phân tích rõ nguyên nhân, đưa ra những giải pháp khắc phục kịp thời, góp phần xây dựng và chỉnh đốn Đảng.

Đội lốt “theo dõi nhân quyền” can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam là trái công ước quốc tế

Ngày đăng 11/02/2020
Nhân quyền là giá trị thiêng liêng mà toàn thế giới hướng tới. Thế nhưng đây cũng là chủ đề nhạy cảm mà các thế lực thù địch và một số tổ chức phi chính phủ được sự bợ đỡ của phương Tây luôn tìm cách lợi dụng nhằm thực hiện những động cơ đen tối, trong đó có Tổ chức Theo dõi nhân quyền (Human Rights Watch-HRW) đặt trụ sở tại New York, Hoa Kỳ.

Ngăn chặn việc tung “hỏa mù”, hướng lái dư luận chống phá đường lối của Đảng

Ngày đăng 10/02/2020
Đã thành “thông lệ”, càng gần đến những sự kiện lớn của đất nước, nhất là Đại hội XIII của Đảng sắp tới, các phần tử cơ hội chính trị, bất mãn lại tìm mọi cách để “tung hỏa mù”, hướng lái dư luận bằng những thông tin bịa đặt với mục đích làm cho nhân dân không tin vào đường lối, sự lãnh đạo của Đảng. Điều đáng nói là không ít cán bộ, đảng viên do chưa rõ thông tin, một số lạm dụng mạng xã hội nên có dấu hiệu “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” thông qua việc bình luận và phát tán những nội dung sai lệch này.

Tiêu điểm

Giữ vững kỷ luật, kỷ cương, hoàn thiện thể chế về công tác cán bộ

Nhân dịp đầu xuân Canh Tý 2020, Tạp chí Tổ chức nhà nước đăng tải bài viết về những điểm mới, nổi bật trong công tác cán bộ và định hướng tiếp tục hoàn thiện thể chế về cán bộ, công chức, viên chức trong thời gian tới của đồng chí Lê Vĩnh Tân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Ban Cán sự đảng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ.