Hà Nội, Ngày 08/12/2019

Định hướng, giải pháp xây dựng nông thôn mới khu vực miền núi phía Bắc giai đoạn 2021-2025

Ngày đăng: 06/08/2019   12:06
Mặc định Cỡ chữ
Tại Hội nghị tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) khu vực miền núi phía Bắc giai đoạn 2010-2020 vừa được tổ chức tại tỉnh Hòa Bình ngày 03/8/2019, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ - Trưởng ban Ban Chỉ đạo Trung ương các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2016-2020 đánh giá đây là vùng đặc biệt khó khăn so với cả nước khi có đến 60,5% là đồng bào dân tộc thiểu số, số đồng bào dân tộc thiểu số trong vùng chiếm tới 55% đồng bào dân tộc thiểu số cả nước, xuất phát điểm rất thấp, địa hình chia cắt. Tuy nhiên, những kết quả xây dựng NTM của 14 tỉnh miền núi phía Bắc trong gần 10 năm triển khai thực hiện Chương trình có ý nghĩa chiến lược, rất quan trọng.
Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: Thanh Vân

Kết quả nổi bật trong xây dựng NTM

Sau gần 10 năm triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, đến nay, 100% số xã trong khu vực miền núi phía Bắc đã hoàn thành tiêu chí Quy hoạch; 98,2% số xã đạt tiêu chí Lao động có việc làm; 91,1% số xã đạt tiêu chí Quốc phòng và An ninh; 86% số xã hoàn thành tiêu chí Thủy lợi; 80,5% số xã đạt tiêu chí về Giáo dục; 74,8% số xã hoàn thành tiêu chí Thông tin và Truyền thông, 73,4% số xã đạt tiêu chí Y tế,  66,3% số xã đạt tiêu chí Hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật; toàn khu vực đã xây dựng được trên 28.000 km đường giao thông nông thôn; mạng lưới điện quốc gia đã bao phủ 100% số xã trong khu vực, 94,51% số thôn, bản có điện; thu nhập bình quân khu vực nông thôn của các tỉnh trong khu vực năm 2018 ước đạt khoảng 28 triệu đồng; tốc độ giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân hàng năm khoảng 4%, trong đó huyện nghèo giảm 5%, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo mới năm 2018 còn 17,07%... Một số địa phương trong khu vực đã có đơn vị cấp huyện được Thủ tướng Chính phủ công nhận đạt chuẩn/hoàn thành NTM (04 thành phố và 02 huyện). Các tỉnh khu vực miền núi phía Bắc đã xác định được giải pháp cốt lõi thúc đẩy quá trình xây dựng NTM, đặc biệt là ở địa bàn khó khăn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới đó là hỗ trợ xây dựng NTM cấp thôn/bản và phát triển du lịch nông thôn, du lịch trải nghiệm.
Bài học kinh nghiệm

Đạt được kết quả trên là do có sự quan tâm, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp trong khu vực miền núi phía Bắc, nhất là vai trò của người đứng đầu trong việc bám sát quan điểm, mục tiêu và giải pháp để xây dựng kế hoạch, đề án cụ thể tập trung chỉ đạo và huy động các nguồn lực cho Chương trình; phát huy tính tự lực, chủ động của cán bộ, đảng viên và nhân dân trong phát động, tham gia hưởng ứng các phong trào xây dựng NTM ở cơ sở; phát huy tiềm năng, lợi thể sẵn có của mỗi địa phương trong khu vực để đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nhất là thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng NTM.

Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ thăm gian hàng trưng bày sản phẩm nông nghiệp trong khuôn khổ Hội nghị. Ảnh: Thành Chung


Định hướng xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025

Đối với cấp tỉnh: có ít nhất 01 tỉnh được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM;

Đối với cấp huyện: mỗi tỉnh trong khu vực có ít nhất 01 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM, trong đó, khuyến khích các huyện đã được công nhận trong giai đoạn 2016-2020 tiếp tục phấn đấu trở thành huyện NTM kiểu mẫu.

Đối với cấp xã: có ít nhất 10% số xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu trong số các xã đã đạt chuẩn NTM; không còn xã dưới 10 tiêu chí theo Bộ tiêu chí quốc gia NTM giai đoạn 2021-2025.

Đối với cấp thôn: 80% số thôn/bản thuộc phạm vi Đề án 1385 được công nhận đạt chuẩn NTM, 90% số thôn/bản thuộc các xã khác trên địa bàn được công nhận đạt chuẩn NTM theo các tiêu chí thôn/bản NTM do các địa phương quy định.

Các công trình hạ tầng thiết yếu (giao thông, điện, nước, trường học, trạm y tế) đảm bảo tính kết nối, liên thông và ứng phó với biến đổi khí hậu; tăng thu nhập bình quân đầu người ít nhất 1,8 lần so với năm 2020.

Giải pháp chủ yếu trong xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025

Một là, tập trung chỉ đạo các địa phương rà soát và triển khai hoàn thành có hiệu quả các nội dung của Chương trình giai đoạn 2016-2020 để tiếp tục hoàn thành các chỉ tiêu, mục tiêu phấn đấu của các đề án đặc thù đã được Thủ tướng Chính phủ và cấp có thẩm quyền phê duyệt; xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện giai đoạn sau năm 2020 hết sức cụ thể, sát với tình hình thực tế; nhất là giải pháp hỗ trợ các thôn/bản ở các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới xây dựng NTM và một số nội dung của Chương trình còn đạt tỷ lệ thấp, để từng bước hoàn thành tiêu chí xã NTM và giảm nghèo bền vững. Coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của vùng miền núi phía Bắc.

Hai là, tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cả hệ thống chính trị và người dân để khơi dậy được tiềm năng, lợi thế của địa phương trong phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo an ninh, trật tự... phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025.

Ba là, đẩy mạnh triển khai tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị sản xuất gắn với xây dựng NTM (trong đó, ưu tiên phát triển các thế mạnh của khu vực về cây ăn quả, rau, cây dược liệu, cây đặc sản, chăn nuôi đại gia súc, gia cầm, lâm nghiệp…), từng bước đưa khu vực miền núi phía Bắc trở thành vùng trọng điểm của cả nước về sản xuất nông nghiệp sạch và nông nghiệp hữu cơ; có chính sách mới để thu hút, phát triển nông, lâm, ngư nghiệp nói chung, chú trọng phát triển lâm nghiệp gắn với giảm nghèo bền vững; tăng cường triển khai Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), phát triển du lịch cộng đồng gắn với xây dựng NTM, xem đây là định hướng trọng tâm để phát triển kinh tế nông nghiệp và nông thôn của các tỉnh khu vực miền núi phía Bắc. Quan tâm phát triển kinh tế mậu biên để khai thác hết tiềm năng, vị trí liền kề thị trường Trung Quốc, trong đó hình thành hệ thống các trung tâm cung ứng nông sản xuất khẩu hiện đại tại các cửa khẩu lớn ở các tỉnh như Lạng Sơn, Lào Cai.

Bốn là, hoàn thiện và nâng cao chất lượng hệ thống hạ tầng cơ bản ở nông thôn, trong đó, có chính sách đột phá, ưu tiên nguồn lực hỗ trợ hoàn thiện cơ sở hạ tầng trên địa bàn những xã đặc biệt khó khăn, trong đó, chú trọng đầu tư cho các công trình cấp thôn, bản nhằm cải thiện trực tiếp điều kiện sinh hoạt và sản xuất của người dân, từng bước hoàn thiện các tiêu chí xã NTM, ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu.

Năm là, nâng cao chất lượng y tế, giáo dục, xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao để đẩy mạnh và nâng cao chất lượng hoạt động văn hóa, thể thao, bài trừ hủ tục, tệ nạn xã hội để nâng cao đời sống tinh thần của người dân nông thôn. Bảo tồn và phát huy sự đa dạng về văn hóa của các dân tộc, làm cơ sở để nhân rộng các mô hình du lịch cộng đồng ở các vùng nông thôn. Tăng cường bảo vệ môi trường, cải tạo cảnh quan, trong đó tập trung phát triển các mô hình thôn/bản xanh, sạch, đẹp làm tiền đề cho phát triển du lịch cộng đồng gắn kết hình thành các tour du lịch kết nối với các điểm nhấn thu hút khách du lịch như Sa Pa, thác Bản Giốc, hồ Ba Bể, hồ Hoà Bình; tiếp tục triển khai hiệu quả Đề án thí điểm về môi trường.

Sáu là, sớm triển khai chủ trương đưa lực lượng công an chính quy về công an xã ở những khu vực trọng yếu, các điểm nóng phức tạp; nhân rộng và phát huy hiệu quả các mô hình tự quản đảm bảo giữ vững an ninh - trật tự xã hội thông qua phát huy vai trò của các trưởng thôn/bản, người đứng đầu dòng họ.

Bảy là, nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, thực hiện chính sách thu hút, kêu gọi doanh nghiệp đầu tư vào các địa phương, trong đó tập trung thu hút các doanh nghiệp lớn đầu tư vào chế biến nông sản theo chuỗi cung ứng và lĩnh vực phi nông nghiệp để tạo nhiều việc làm cho lao động nông thôn (nhất là lĩnh vực dệt may, da giày…);

Tám là, tăng cường nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cũng như đào tạo nghề cho lao động nông thôn gắn với chương trình, đề án cụ thể trên địa bàn, khuyến khích các doanh nghiệp tham gia đào tạo, nâng cao chất lượng lao động, có giải pháp hỗ trợ bổ sung kỹ năng cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, quan tâm tăng cường bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng NTM các cấp, nhất là ở cấp xã, thôn để nâng cao chất lượng công tác tham mưu, đề xuất các cơ chế, chính sách có tính sáng tạo, đột phá phù hợp với điều kiện đặc thù của vùng; thực hiện tốt công tác cán bộ cơ sở, tăng cường điều động, luân chuyển cán bộ có năng lực giữ vị trí chủ chốt ở huyện, xã khó khăn để tạo sự chuyển biến trong triển khai Chương trình xây dựng NTM.

Chín là, thường xuyên tăng cường đôn đốc, kiểm tra tình hình thực hiện Chương trình xây dựng NTM, gắn với rà soát nghiên cứu và đề xuất ban hành các cơ chế chính sách phù hợp với tình hình thực tế. Tiếp tục triển khai các đề án, chuyên đề theo chỉ đạo của Trung ương để phát huy tiềm năng, lợi thế của từng địa phương trong xây dựng NTM; hỗ trợ, triển khai các chương trình khoa học và công nghệ phục vụ xây dựng NTM trên địa bàn các tỉnh trong khu vực.

Mười là, đề nghị Ban Chỉ đạo Trung ương giao Ngân hàng Chính sách xã hội chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các bộ, ngành liên quan xây dựng chính sách tín dụng đặc thù hỗ trợ các thôn/bản khó khăn xây dựng NTM; giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, xây dựng Đề án riêng về hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp khu vực miền núi phía Bắc trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt; giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất mức phân bổ cụ thể nguồn lực từ ngân sách nhà nước để đảm bảo bố trí đủ cho các địa phương khó khăn (không quy định theo hệ số phân bổ như hiện nay), trong đó, ưu tiên tập trung hỗ trợ cho các thôn/bản xây dựng NTM, hỗ trợ một số nội dung trọng tâm để thúc đẩy phát triển, nâng cao thu nhập, đặc biệt là Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP)./.

Trí Đức

Tin tức cùng chuyên mục

Huyện Tân Kỳ (tỉnh Nghệ An) tổng kết 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới

Ngày đăng 06/12/2019
Huyện Tân Kỳ (tỉnh Nghệ An) vừa tổ chức Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2020.

Tỉnh Quảng Trị đặt mục tiêu có thêm 02 huyện về đích nông thôn mới trong nhiệm kỳ 2020 - 2025

Ngày đăng 06/12/2019
Tại phiên thảo luận, chất vấn kỳ họp thứ 13 HĐND tỉnh khóa VII, nhiệm kỳ 2016 - 2021 diễn ra ngày 05/12/2019, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hà Sỹ Đồng cho biết: Tỉnh Quảng Trị hoàn toàn có cơ sở khi đặt mục tiêu có thêm 1 đến 2 địa phương về đích nông thôn mới (NTM) trong nhiệm kỳ 2020 - 2025 tỉnh. 02 huyện được chọn phấn đấu về đích NTM đó là Vĩnh Linh và Triệu Phong.

Kết quả đạt được và bài học kinh nghiệm trong xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Kiên Giang

Ngày đăng 05/12/2019
Qua 10 năm triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020, tỉnh Kiên Giang đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng, diện mạo nông thôn trên địa bàn tỉnh ngày càng đổi mới, đời sống người dân nông thôn ngày càng được nâng cao, văn hóa - giáo dục có nhiều tiến bộ, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo, tỷ lệ hộ nghèo giảm đáng kể...

Hoàn thành xây dựng nông thôn mới, thành phố Pleiku hướng đến mục tiêu “Cao nguyên xanh vì sức khỏe”

Ngày đăng 05/12/2019
Tối ngày 03/12/2019, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân thành phố Pleiku (tỉnh Gia Lai) long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 90 năm Ngày thành lập (03/12/1929 - 03/12/2019) và công bố Quyết định công nhận thành phố Pleiku hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Dự Lễ kỷ niệm có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ; lãnh đạo các ban, bộ ngành; địa phương trong cả nước; lãnh đạo tỉnh Gia Lai qua các thời kỳ và đông đảo các tầng lớp nhân dân.

Tỉnh Đồng Nai hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới năm 2019

Ngày đăng 05/12/2019
Chiều ngày 04/12/2019, tại Trung tâm Hội nghị và Tổ chức sự kiện tỉnh Đồng Nai đã diễn ra Lễ công bố và trao Bằng công nhận tỉnh Đồng Nai hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới năm 2019 và tổng kết 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020.

Tiêu điểm

Tiếp tục nâng cao bản lĩnh chính trị của cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt

Trong những năm qua, Đảng ta đã có nhiều chỉ đạo quan trọng nhằm tiếp tục nâng cao bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ, đảng viên, như: Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/01/2012 một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng trong tình hình hiện nay; Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc (ĐBTQ) lần thứ XII của Đảng; Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 4, khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; Quy định số 205-QĐ/TW ngày 23/9/2019 “Về việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền”.v.v. Nhà nước đã thể chế hóa thành pháp luật để thống nhất thực hiện trong toàn hệ thống chính trị và xã hội.