Hà Nội, Ngày 22/03/2019

Người lãnh đạo và người đầy tớ

Ngày đăng: 21/02/2019   03:36
Mặc định Cỡ chữ
Ngày 21/1/2019, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị “Về nâng cao chất lượng kết nạp đảng viên và rà soát, sàng lọc, đưa những đảng viên không còn đủ tư cách ra khỏi Đảng”. Khi đọc Chỉ thị này lại nhớ đến ngày mất của V.I. Lê-nin, lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới cách đây 95 năm (21/1/2024). Trước khi mất, V.I. Lê-nin đã để lại một loạt những di bút cuối đời vô cùng sâu sắc, trong đó có bài báo nổi tiếng “Thà ít mà tốt” được báo Sự thật (Pravda) công bố lần đầu trong số 49 ngày 4/3/1923. Tác phẩm này được V.I. Lê-nin viết cùng thời gian với nhiều tác phẩm nhỏ khác, trong đó nhấn mạnh trọng tâm là cải tổ bộ máy Nhà nước và công tác xây dựng đảng theo nguyên tắc “thà ít mà tốt”.
 

Cách đây 50 năm, trong Di chúc của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh khi nói về Đảng, Người viết: “Đảng ta là một đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là  người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”. Nếu mỗi đảng viên của Đảng chỉ cần thật sự thuộc và thực hành tốt điều này thì Đảng ta đã thật sự trong sạch. Chúng ta thấm thía lời căn dặn của Bác khi trong một đoạn văn hơn 50 chữ mà Người 2 lần dùng đến từ “thật sự” và 2 lần dùng từ “thật”. Nghiệm ra trong thực tế 50 năm qua sau lời căn dặn này, đồng thời với phần lớn đảng viên xứng đáng với danh hiệu cao quý thì vẫn còn một bộ phận không nhỏ chưa thật sự “thấm nhuần đạo đức cách mạng”, không “cần kiệm liêm chính, chí công vô tư” và làm cho Đảng ta chưa “thật” trong sạch, nhiều đảng viên chưa trở thành “người lãnh đạo, người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”.

Đọc Chỉ thị của Ban Bí thư, ngẫm động cơ vào Đảng bây giờ còn nhiều điều cần bàn. Trước khi vào Đảng, quần chúng nào cũng giơ tay thề trước cờ Đảng, trước anh linh của Bác, nhưng có những đảng viên sau đó không còn nhớ mình thề gì nữa. Hồi kháng chiến, hoạt động bí mật, vào Đảng, đi làm cách mạng là xác định rõ cần hy sinh quyền lợi, tính mạng, mấy người nghĩ vào Đảng để thăng tiến, làm cán bộ, lại càng không nghĩ để làm giàu. Nhà thơ Tố Hữu đã phản ánh phần nào tâm trạng này: “Đời cách mạng từ khi tôi đã hiểu/Dấn thân vô là phải chịu tù đày/Là gươm kề tận cổ, súng kề tai/Là thân sống chỉ coi còn một nửa...”. Từ khi Đảng đã trở thành đảng cầm quyền, nhất là từ khi nước nhà được hoàn toàn hòa bình, thống nhất, thực hiện sự nghiệp đổi mới đất nước, động cơ, mục đích của những người vào Đảng là xây dựng nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn, làm cho dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Đảng viên là những người tiên phong về trí tuệ, về đạo đức, tác phong để cùng toàn Đảng lãnh đạo nhân dân thực hiện mục tiêu đã đề ra. 

Đảng viên xuất phát từ những quần chúng ưu tú được quần chúng giới thiệu cho tổ chức đảng xem xét, kết nạp vào đội ngũ tiên phong của giai cấp, của xã hội. Với sự nỗ lực phấn đấu của bản thân, tổ chức đảng dìu dắt, giúp đỡ, đào tạo, bồi dưỡng... nhiều đảng viên dần dần trở thành cán bộ lãnh đạo quản lý, từ lãnh đạo cấp nhỏ, môi trường hẹp dần dần trở thành lãnh đạo cấp cao, góp phần cùng toàn Đảng lãnh đạo đất nước, dân tộc, nhân dân đi lên phía trước. Đương nhiên, khi Đảng ta là đảng cầm quyền thì hầu hết các vị trí lãnh đạo trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, cơ sở đều do đảng viên của Đảng được phân công, nắm giữ. Cũng chính từ đây nảy sinh những vấn đề phức tạp và nảy sinh những vấn đề mới khiến cho không ít đảng viên - cán bộ lãnh đạo không còn giữ được mình đã dần dần trượt dài, thoát ly khỏi những phẩm chất cách mạng ban đầu khi mới gia nhập Đảng. Chẳng hạn: 1) Vì là Đảng cầm quyền cho nên không ít cán bộ không phân biệt rõ chức năng của tổ chức đảng với chức năng, nhiệm vụ của tổ chức, bộ máy nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng. 2) Không ít đảng viên được tổ chức, cấp ủy đảng phân công, ứng cử vào những vị trí lãnh đạo bộ máy, cơ quan nhà nước, chính quyền nhà nước, nhưng khi có quyền lực trong tay đã biến quyền lực của nhân dân thành quyền lực của cá nhân mình, rồi ban phát, kéo bè, kéo cánh mưu lợi cá nhân. 3) Nhiều cán bộ do nhiều năm làm lãnh đạo, cộng với cơ chế quan liêu, thói nịnh bợ, bệnh thành tích, tệ xa dân... nên họ không còn nghĩ đến quần chúng, nhân dân lao động bình thường, không thấu hiểu cuộc sống khó khăn, nhọc nhằn của người dân; nhiều cán bộ đến với dân chủ yếu để dạy bảo, với tư cách là bề trên với cấp dưới mà không còn nhớ, chính cái quyền lực ấy là của nhân dân giao cho, chính nhân dân là người chủ thật sự. 4) Thường những đảng viên lúc đầu có phẩm chất, năng lực, tiềm năng lại liên tục được cử đi học các lớp đào tạo, bồ dưỡng để làm “cán bộ lãnh đạo, quản lý”, từ cấp thấp đến cấp cao hơn mà ít khi, nếu như không muốn nói là hầu như không có trường lớp nào dạy cán bộ- đảng viên trở thành người đày tớ thật trung thành của nhân dân. 5) Vì là cán bộ lãnh đạo, nhất là đối với những cán bộ có phong cách quan liêu, cửa quyền, lộng hành, coi thường cấp dưới,  trong cuộc sống hằng ngày rất ít khi sống trong lòng quần chúng, ít liên hệ với quần chúng... do đó, họ ngày càng xa cách nhân dân, ít được quần chúng gần gũi, tín nhiệm. Đối với cán bộ lãnh đạo như thế đã xa rời bản chất giai cấp, đánh mất danh hiệu đảng viên cộng sản, góp phần làm cho nhân dân xa Đảng, đánh mất vai trò lãnh đạo của tổ chức, cấp ủy đảng.

Thế nào là người đầy tớ trung thành của nhân dân? Giả sử có một cuộc điều tra xã hội học với một câu hỏi đặt ra như trên rồi yêu cầu cán bộ lãnh đạo các ngành, các cấp trả lời nhanh trong vòng ít phút, thì chắc sẽ có những kết quả khác nhau, không loại trừ sẽ có những đáp án sai, không đầy đủ. Có nhiều tiêu chí để xác định một đày tớ trung thành của nhân dân. Trước hết, cán bộ lãnh đạo hãy trải nghiệm “3 cùng” với dân; khắc phục tình trạng đến với dân, xuống với dân kiểu “cưỡi ngựa xem hoa”. Cán bộ có sâu sát, gần gũi người dân thì người dân mới dần hiểu cán bộ đó tốt hay không, có thật lòng với mình hay không, có tôn trọng mình hay không. Từ đó, người dân mới nói ra những tâm tư, nguyện vọng của mình, thậm chí người dân còn dạy cho cán bộ lãnh đạo biết cách giải quyết những công việc khó khăn, phức tạp một cách nhanh chóng mà nhiều tổ chức, nhiều cán bộ lãnh đạo nghĩ mãi không ra. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần nói về cán bộ là đầy tớ trung thành của nhân dân. Trong nhiều nghị quyết, chỉ thị, Điều lệ Đảng cũng đã đúc kết những tiêu chí, phong cách quần chúng của cán bộ lãnh đạo là như thế nào. Chẳng hạn, “việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm, việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh”. Giáo dục cán bộ, công chức xây dựng và thực hành phong cách “trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân”, “nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin”... Ở tầm vĩ mô, với tư cách là một Đảng cầm quyền, lãnh đạo đất nước, dân tộc, nhân dân thì: “Nếu dân đói, Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân rét là Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân dốt là Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân ốm là Đảng và Chính phủ có lỗi”. Những bài học để làm “người đầy tớ trung thành của nhân dân” là vô cùng đa dạng, phong phú, dễ tìm, dễ học.

Như vậy Đảng nói chung, mỗi đảng viên - cán bộ nói riêng, bên cạnh địa vị, trí tuệ  của một “cán bộ lãnh đạo” đều phải có tinh thần làm việc của một “người đầy tớ”. Đó là một chỉnh thể thống nhất, biện chứng, không thể tách rời trong nguyên tắc sinh hoạt đảng cũng như phương pháp và phong cách của mỗi đảng viên - cán bộ. Điều này là không hề mâu thuẫn vì cái chung của “người lãnh đạo xứng đáng” và “người đầy tớ trung thành” là vì lợi ích của dân, vì nhân dân mà phục vụ. Vì để là người lãnh đạo xứng đáng thì phải có đường lối, chủ trương hợp lòng dân, vì lợi ích của quần chúng nhân dân…Muốn vậy, người lãnh đạo phải thật sự gần dân, hiểu dân, phải thật sự ngày đêm trăn trở với lợi ích của dân, phải thật sự vì dân phục vụ - đó cũng là người đầy tớ của nhân dân. Đây chính là sự khác biệt về bản chất của nhà nước của dân, do dân, vì dân do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Hồ Chí Minh khẳng định: “Dân là chủ thì chủ tịch, bộ trưởng, thứ trưởng, ủy viên này khác làm gì? Làm đầy tớ. Làm đầy tớ cho nhân dân chứ không phải làm quan cách mạng”. Như vậy, yêu cầu đặt ra hiện nay là người cán bộ lãnh đạo và người đầy tớ phải trong một thể hài hòa, thống nhất. Muốn vậy, một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu là dựa vào nhân dân mà xây dựng đội ngũ cán bộ - đảng viên.

Vũ Lân

Theo: xaydungdang.org.vn

Tin tức cùng chuyên mục

Chất lượng văn bản và yêu cầu ‘số một’ của Thủ tướng

Ngày đăng 21/03/2019
Mặc dù Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã liên tục yêu cầu các Bộ, cơ quan cần chống tình trạng cài cắm công vụ, thủ tục,‘gói ghém’ lợi ích cục bộ vào các văn bản, nhưng thời gian qua, nhiều văn bản và đề xuất chính sách vẫn gây những tranh cãi, thậm chí phản ứng từ phía người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Làm sao để bộ mặt lạnh lùng của “đầy tớ của dân” nở nụ cười?

Ngày đăng 19/03/2019
Đã đến lúc, phải ráo riết thực hiện “văn hóa công vụ”, vì đây không chỉ là nhiệm vụ, trách nhiệm của những “đầy tớ của dân” mà còn vì sự phát triển và hội nhập của đất nước.

Một phương pháp hữu hiệu khi làm quy hoạch

Ngày đăng 18/03/2019
Quy hoạch cán bộ là khâu mở đầu, có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, bảo đảm cho công tác cán bộ đi vào nền nếp, chủ động, có tầm nhìn xa, đáp ứng nhu cầu trước mắt cũng như lâu dài. Hội nghị Trung ương 9, Khóa XII cuối tháng 12.2018 đã thực hiện một bước căn bản về Quy hoạch đối với Ban Chấp hành Trung ương Khóa XIII bằng phương pháp công khai, tập trung dân chủ. Các cấp ủy (tỉnh, huyện, xã) khóa này cũng đều đang tiến hành quy hoạch các cấp ủy cho khóa tới. Để đạt được hiệu quả tốt nhất của quy hoạch thì phải thực thi nghiêm túc và thực chất giải pháp có tính đột phá mà Trung ương đã tiến hành.

Nền hành chính không giấy tờ

Ngày đăng 13/03/2019
Ngày 12/3/2019 đi vào lịch sử nền hành chính công của Việt Nam, khi Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký bằng chữ ký số, ban hành quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Cổng Dịch vụ công quốc gia trên hệ thống phần mềm quản lý hồ sơ công việc và gửi nhận văn bản điện tử trên môi trường mạng.

Cải cách hành chính trong cơ quan nhà nước

Ngày đăng 06/03/2019
Cải cách hành chính không đơn thuần là thay đổi về thủ tục hành chính trong các cơ quan nhà nước, mà thực chất là sự đổi mới phương thức quản lý Nhà nước, thay đổi thể chế quản lý hành chính Nhà nước.

Tiêu điểm

Hoàn thiện pháp luật cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu chiến lược cán bộ của Đảng

Tiếp tục quán triệt, hoàn thiện Chiến lược cán bộ và nhiệm vụ đề ra tại Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng: “Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ” và “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”, Hội nghị Trung ương lần thứ bảy, khóa XII đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 về “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”. Để đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác cán bộ và thực hiện thành công Chiến lược cán bộ của Đảng, nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết đặt ra đối với Bộ Nội vụ, ngành Nội vụ trong thời gian tới là cần phải thể chế hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW thành các quy định của pháp luật về cán bộ, công chức (CBCC).