13/03/2015 08:11
Tài phán hành chính là bước đi của dân chủ và pháp quyền

Cho ý kiến về dự án Luật Tố tụng hành chính (sửa đổi), các Ủy viên UBTVQH nêu rõ, việc khởi kiện hành chính, đưa ra tài phán hành chính là bước đi của dân chủ và pháp quyền. Nhiệm vụ quan trọng nhất của Tòa án là xét xử công bằng, nghiêm minh, đúng trình tự pháp luật để phán quyết 1 quyết định hành chính là đúng hay sai, nếu sai thì phải chỉ rõ sai ở điểm nào. Tòa án không làm thay việc của cơ quan hành chính nhưng có quyền yêu cầu cơ quan đã ban hành quyết định sai phải sửa đổi hoặc hủy bỏ quyết định, hoặc cơ quan cấp trên của cơ quan đã ban hành quyết định hành chính đó phải xem xét lại, nếu không thực hiện thì phải có chế tài cụ thể. Luật phải bảo đảm có cơ chế kiểm sát và giám sát quá trình thực thi các phán quyết của Tòa án.

Phó chủ tịch QH Uông Chu Lưu: Địa vị pháp lý của Viện Kiểm sát nhân dân nên bám sát Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân vừa được ban hành

Qua nghe Báo cáo của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Báo cáo thẩm tra, ý kiến của UBTVQH và đại diện các ngành, chúng ta đều khẳng định đây là một dự án luật quan trọng, đã được đưa vào chương trình xây dựng pháp luật của QH Khóa XIII, sẽ trình QH tại Kỳ họp thứ Chín tới. Và việc khởi kiện hành chính, đưa ra tài phán hành chính là bước đi của dân chủ và pháp quyền.

Chúng ta cũng tán thành với 6 quan điểm được nêu trong Tờ trình của Tòa án nhân dân tối cao về việc xây dựng dự án Luật Tố tụng hành chính (sửa đổi), nhưng đề nghị lưu ý vấn đề nêu Báo cáo thẩm tra là phải khắc phục được những hạn chế, bất cập, vướng mắc của Luật hiện hành và việc tổ chức thi hành án hiện hành để bảo đảm hiệu lực, hiệu quả. Trong đó có những vướng mắc như nội dung, nội hàm của quyết định hành chính, hành vi hành chính trong dự thảo Luật chưa rõ, cần làm rõ hơn.

Về phân định thẩm quyền của Tòa án nhân dân quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương, Tòa án nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, chúng ta khẳng định tiếp tục giao Tòa án trên một cấp xét xử quyết định hành chính, hành vi hành chính của UBND, Chủ tịch UBND cấp dưới hoặc của cấp mình. Nhưng cũng phải lưu ý, nếu giao cho Tòa án trên một cấp thì Tòa án tỉnh vẫn xét xử những quyết định hành chính của UBND tỉnh và của Chủ tịch UBND tỉnh, chưa nói là còn xử lý những vấn đề bị khiếu kiện, quyết định hành chính, hành vi hành chính của Bộ trưởng, Thủ trưởng ngành trên địa bàn lãnh thổ của mình thì có bảo đảm tính khách quan không? Có độc lập không?... Nếu không cẩn thận, không tính kỹ thì dễ dồn việc cho Tòa án cấp cao và Tòa án nhân dân tối cao. Như vậy, mục tiêu cải cách tư pháp lại không đạt được. Đề nghị trong quá trình từ nay đến khi trình dự án Luật ra QH lần đầu, cơ quan soạn thảo phải nghiên cứu thật kỹ, phải có phép tính rất cụ thể từ thực tiễn xét xử hiện nay, chứ không phải bây giờ ta muốn dồn ngay lên là được.

Về địa vị pháp lý của Viện Kiểm sát nhân dân trong tố tụng hành chính, hiện đang có hai loại ý kiến. Theo dự thảo thì khẳng định Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao là cơ quan tiến hành tố tụng. Nhưng qua ý kiến của cơ quan soạn thảo thì lại muốn đây là cơ quan tham gia tố tụng. Tôi ủng hộ một số quan điểm trong Ủy ban Tư pháp theo Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân sửa đổi vừa được QH ban hành. Cụ thể ở Điều 27 Luật tiếp tục khẳng định đây là cơ quan tiến hành tố tụng, vì Viện Kiểm sát nhân dân tối cao có thẩm quyền kiểm sát hoạt động tư pháp, có quyền kiến nghị, kháng nghị và có quyền phát hiện, đề nghị xử lý những hành vi trái pháp luật của những người tham gia tố tụng và cơ quan tham gia tố tụng khác... Cho nên chỗ này phải nghiên cứu thật kỹ và nên bám sát vào Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân vừa được ban hành.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện: Thẩm quyền xét xử của tòa án hành chính cấp huyện phải bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật

Về thẩm quyền của Tòa án hành chính cấp huyện. Một số ý kiến cho rằng, đối với quyết định của UBND huyện, Chủ tịch UBND huyện thì nên giao cho cấp tỉnh sẽ khách quan hơn. Các ý kiến cũng lập luận, nên giao cho cấp trên một cấp giải quyết. Nghe cũng đúng nhưng ngược lại, cũng có vấn đề vì đối với thẩm quyền của Tòa án hành chính cấp tỉnh hiện nay và cả luật hiện hành thì Tòa án hành chính cấp tỉnh đã giải quyết các quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh, quyết định của UBND tỉnh. Cao hơn nữa là các quyết định của bộ, ngành, Văn phòng Chủ tịch Nước, Văn phòng Chính phủ - tất cả các quyết định hành chính này trên địa bàn hành chính của tỉnh cũng do Tòa án hành chính cấp tỉnh giải quyết. Tức là Tòa án hành chính của tỉnh hiện nay không những giải quyết quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh, của UBND tỉnh mà các quyết định của bộ trưởng, trưởng ngành, quyết định của Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Chủ tịch Nước đóng trên địa bàn ấy mà sai thì cũng do Tòa án hành chính tỉnh giải quyết. Nếu đưa quyết định của UBND huyện, Chủ tịch UBND huyện lên Tòa án cấp cao xử lý thì trái với Hiến pháp và trái với Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi). Tòa án cấp cao chỉ có thẩm quyền giải quyết phúc thẩm các vụ án do Tòa án cấp tỉnh trở xuống giải quyết. Tòa án cấp cao không có thẩm quyền sơ thẩm mà chỉ có thẩm quyền phúc thẩm và giám đốc thẩm. Tôi đề nghị quy định thẩm quyền của Tòa án nhân dân huyện, thẩm quyền xét xử các quyết định hành chính của Chủ tịch UBND huyện, UBND huyện như thế nào thì cũng phải bảo đảm sự thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc K’Sor Phước: Tòa án không làm thay việc của cơ quan hành chính

Cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra dự án Luật Tố tụng dân sự đã làm rất tích cực, lý lẽ rất xác đáng và có sự gắn kết chặt chẽ với Hiến pháp năm 2013, các Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân... Một số nội dung của dự thảo Luật, cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra có chính kiến riêng và lý lẽ đưa ra cũng rất cụ thể nên buộc chúng ta phải lựa chọn xem theo hướng nào.

Một là, về phân định thẩm quyền Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố, tôi đồng tình với quan điểm của cơ quan soạn thảo. Cần lưu ý rằng, thiết chế Nhà nước của ta có những điểm khác so với các nước. Chúng ta có cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp, cơ quan tư pháp nhưng các cơ quan này đều đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng. Hiến pháp đã quy định vấn đề này rồi. Bây giờ Chủ tịch huyện thường là Phó bí thư huyện ủy còn Chánh án Tòa án nhân dân huyện có khi cũng chỉ là huyện ủy viên thôi thì phán xử việc này cũng khó. Chính quyền có thể sòng phẳng với nhau nhưng dù sao cũng bị tác động về tinh thần. Cho nên, tôi đồng ý là phải trên một cấp xét xử quyết định hành chính của cấp dưới để vừa bảo đảm tính khách quan trong quá trình tố tụng hành chính, tòa án khi xét xử các vụ án hành chính thì không bị ràng buộc gì.

Hai là, về thẩm quyền của Hội đồng xét xử, tôi rất đồng tình với quan điểm nhiệm vụ của Tòa án nhân dân là chỉ phán xử xem quyết định hành chính đó đúng hay sai. Quyết định hành chính đó đúng thì phải thực hiện, còn quyết định hành chính đó sai thì sai ở chỗ nào, Tòa án phải chỉ ra nhưng Tòa án không được quyền thay đổi, ra một quyết định hành chính khác để áp đặt cho quyết định hành chính mà cơ quan hành chính đã đưa ra. Hiến pháp đã quy định: Chính phủ là cơ quan hành pháp cao nhất, văn bản hành chính cao nhất về mặt pháp luật là văn bản của Chính phủ, của cơ quan hành chính. Tòa án không được quyền thay đổi văn bản đó nhưng được quyền căn cứ vào luật pháp để chỉ ra những cái sai trong quyết định hành chính đó và có quyền yêu cầu cơ quan đã ban hành quyết định hoặc là phải thay đổi lại toàn bộ, hoặc là phải hủy bỏ quyết định hoặc cơ quan cấp trên của cơ quan đã ban hành quyết định hành chính đó phải xem xét lại. Tôi thấy chỗ này, Tòa án không nên dài tay với vào các quyết định hành chính, không làm thay chức năng của các cơ quan hành chính nhà nước là đúng.

Ba là, về thủ tục giám đốc thẩm, nếu quy định như thế này thì chúng ta chỉ được kháng nghị trong những trường hợp có sai lầm nghiêm trọng. Chúng ta hay nói nghiêm trọng mà không định lượng được. Nhưng đến khi xét xử thì phải rất định lượng. Tòa án xét xử bao giờ cũng phải định lượng cụ thể. Bây giờ, dự thảo Luật lại nói nghiêm trọng. Vậy thế nào là nghiêm trọng? Thế nào là không nghiêm trọng? Có cái không nghiêm trọng, sai lầm về mặt tố tụng, nhưng lại dẫn đến hậu quả rất nghiêm trọng. Ví dụ các anh chắc cũng biết việc mới xảy ra ở Gia Lai, thực ra cũng chỉ là một sơ suất, một tai nạn nhưng có thể dẫn đến chết người. Vậy bây giờ, chúng ta có chấp nhận có tai nạn công lý không khi biết trong quá trình tố tụng đã có sai lầm? Tôi đặt câu hỏi như vậy để thấy rằng, Tòa án xét xử là phải nghiêm minh, phải theo luật, đúng sai rõ ràng. Khi đã biết là sai, dù mức độ sai có nghiêm trọng hay không nghiêm trọng thì anh phải có cơ chế gì để khắc phục chứ không thể nói là chỉ xem xét lại những trường hợp nghiêm trọng. Vì thực tế, có những trường hợp sai không nghiêm trọng nhưng lại dẫn đến những hậu quả rất nghiêm trọng. Tôi đề nghị chỗ này phải cân nhắc lại. Quan điểm của tôi là không cho phép có tai nạn công lý như vậy, thậm chí có những người đã bị xử án tử hình rồi, nếu sau đó phát hiện có sai lầm trong tố tụng thì cũng phải tuyên án lại. Nguyên tắc số 1 là: nếu bản án sai thì phải sửa.

Bốn là, về thi hành án hành chính, tôi thấy nên ghi rõ nguyên tắc: khi Tòa đã phán quyết quyết định hành chính đó là đúng thì các bên đương sự phải chấp hành theo quyết định hành chính đã được ban hành. Trong trường hợp qua các lần xét xử theo đúng trình tự và cuối cùng Tòa án ra kết luận, phán quyết một quyết định hành chính là sai toàn bộ hoặc có đúng, có sai thì các cơ quan hành chính và người có thẩm quyền phải chịu trách nhiệm và sửa đổi theo đúng tinh thần của Hiến pháp và pháp luật đã quy định. Ở đây, phải bảo đảm có sự kiểm sát và giám sát quá trình thực thi các quyết định của Tòa án, các phán quyết của Tòa án. Tôi đề nghị cần làm chặt chẽ, trong thời hạn đó, nếu anh không sửa thì anh bị chế tài như thế nào – phải quy định cho rõ ràng. Anh ra quyết định đó cũng phải có trách nhiệm, cơ quan cấp trên trực tiếp nếu không đôn đốc cấp dưới thực thi phán quyết của Tòa án thì cũng phải chịu trách nhiệm gì – ghi rõ ra.

                                                                                                                     Nguyễn Vũ ghi
Theo: daibieunhandan.vn
[1580]
Tài phán hành chính là bước đi của dân chủ và pháp quyềnPhó chủ tịch QH Uông Chu Lưu:  Địa vị pháp lý của Viện Kiểm sát nhân dân nên bám sát Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân vừa được ban hành Qua nghe Báo cáo của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Báo cáo thẩm tra, ý kiến của UBTVQH và đại diện các ngành,
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
TIN MỚI NHẤT
Quyền lợi và trách nhiệm trong hoạt động quản lý
Giám sát về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước: Tập trung vào tổ chức và nhân sự
Kiên quyết với tham nhũng và lợi ích nhóm
Các tin khác
Tin hoạt động Tổ chức nhà nước
(06/12/2016 02:32)
Xây dựng Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 41/2012/NĐ-CP của Chính phủ
Sáng 06/12/2016, tại trụ sở Bộ, Bộ Nội vụ tổ chức Họp Ban soạn thảo, Tổ biên tập xây dựng Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung  ...
Tin mới nhất

Phú Yên nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở

Thông qua dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo là cần thiết và phù hợp với công ước quốc tế

“Cấp trên gương mẫu không nhận quà, cấp dưới không thể đến”

Khẩn trương nghiên cứu, đề xuất xây dựng quy định về từ chức

Hà Nội kiện toàn sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế lớn nhất từ trước tới nay

Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước và những vấn đề cần hoàn thiện

Xây dựng Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 41/2012/NĐ-CP của Chính phủ

Tin xem nhiều

Đánh giá cán bộ, công chức

Làm gì để thực sự đổi mới đánh giá cán bộ?

Cải cách nền hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2015

Đánh giá và sử dụng cán bộ trong tình hình hiện nay

Lạng Sơn: Thống nhất tuyển dụng công chức, viên chức thông qua thi tuyển ở tất cả các đơn vị

Kéo dài tuổi nghỉ hưu đối với cán bộ, công chức

Về quy định bãi nhiệm đại biểu và Chủ tịch HĐND xã

Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Tuấn
Trụ sở tòa soạn: Số 8 Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 0804 6422, 0804 6543; Fax: 0804 6621 - Email: Tapchitcnn@moha.gov.vn
Bản quyền thuộc Tạp chí Tổ chức nhà nước - Bộ Nội vụ
Giấy phép xuất bản: Số 407/GP-BTTT ngày 27/9/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

®Tạp chí điện tử Tổ chức nhà nước là cơ quan báo chí của Bộ Nội vụ, có chức năng thông tin, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.