14/06/2018 03:02
Xây dựng, nâng cao đạo đức công vụ ở Philippines và bài học kinh nghiệm

1. Xây dựng và nâng cao đạo đức công vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức ở Philippines

1.1 Xây dựng hệ thống các chuẩn mực đạo đức công vụ cho cán bộ, công chức

Chuẩn mực đạo đức công vụ là giá trị cốt lõi để định hướng cán bộ, công chức thực thi công vụ một cách tận tâm, trung thành, liêm chính và góp phần đấu tranh phòng, chống tham nhũng một cách hiệu quả. 

Năm 1989, Nghị viện Philippines đã thông qua Luật về quy tắc ứng xử và chuẩn mực đạo đức cho cán bộ, công chức (Republic act no 6713)(1). Mục tiêu của Luật này là định ra hệ thống tiêu chuẩn về đạo đức công vụ cho cán bộ, công chức; theo đó, mỗi cá nhân khi trở thành cán bộ, công chức phải thực hiện các chuẩn mực đạo đức như sau:

- Cam kết hoạt động vì lợi ích chung. Cán bộ, công chức phải đặt lợi ích của người dân lên trên lợi ích cá nhân. Tất cả các nguồn lực của Chính phủ như ngân sách, tài sản công của nhà nước phải được sử dụng một cách hiệu quả, trung thực, tiết kiệm và tránh lãng phí.

- Tính chuyên nghiệp. Cán bộ, công chức thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ của mình với trình độ và năng lực cao nhất; thực thi công vụ với sự tận tâm và cống hiến hết mình cho nhiệm vụ được giao.

- Sự công bằng và trung thực. Cán bộ, công chức thường xuyên gắn bó chặt chẽ với nhân dân. Trong thực thi công vụ phải hành động một cách công bằng, thẳng thắn và không phân biệt đối xử với bất cứ ai, đặc biệt là người nghèo, người kém may mắn trong xã hội. Luôn luôn tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác; không được làm trái pháp luật và trung thực trong kê khai tài sản.

- Sự trung lập về chính trị. Cán bộ, công chức cung cấp dịch vụ công cho tất cả mọi người, không được phân biệt đảng phái chính trị.

- Hành vi ứng xử của cán bộ, công chức với người dân. Trong quan hệ ứng xử với người dân, phải lịch thiệp, nhã nhặn, cung cấp kịp thời và đầy đủ cho người dân thông tin về thủ tục, chính sách của nhà nước (trừ thông tin mật theo quy định).

- Chủ nghĩa dân tộc và lòng yêu nước. Cán bộ, công chức phải luôn luôn trung thành với nước Cộng hòa Philippines và người dân; cố gắng duy trì sự độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia; khuyến khích sử dụng hàng hóa, nguồn lực và công nghệ sản xuất trong nước.

- Cam kết hành động vì chế độ dân chủ. Cán bộ, công chức phải tôn trọng Hiến pháp, đặt lòng trung thành với đất nước lên trên sự trung thành với đảng phái chính trị; cam kết hoạt động vì những giá trị của chế độ dân chủ.

- Lối sống giản dị. Cán bộ, công chức và gia đình có lối sống giản dị, khiêm tốn phù hợp với thu nhập, không được có lối sống hưởng thụ dưới bất cứ hình thức nào.

1.2 Chế tài xử phạt đủ mạnh để xử lý và răn đe cán bộ, công chức nếu vi phạm những tiêu chuẩn về đạo đức công vụ

Nếu vi phạm Luật về quy tắc ứng xử và tiêu chuẩn đạo đức công vụ, tùy theo mức độ vi phạm, cán bộ, công chức sẽ bị phạt tới sáu tháng lương, hoặc bị đình chỉ công tác tới một năm, hoặc bị thuyên chuyển công tác. Nếu vi phạm nặng về những hành động và giao dịch bị cấm, kê khai tài sản, họ hàng hoặc từ bỏ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp, cán bộ, công chức sẽ bị phạt tù tới 5 năm hoặc phạt tiền tới 5.000 peso, hoặc phải chịu cả hai hình phạt này và bị thôi việc trong cơ quan nhà nước sau khi tòa án đã xem xét và quyết định. Người nào lấy và sử dụng các bản kê khai của cán bộ, công chức cho mục đích bị cấm sẽ bị phạt tối đa là 25.000 peso.

Bên cạnh đó, để phòng ngừa tham nhũng, xây dựng đội ngũ công chức trung thực, Chính phủ Philippines đã xây dựng và vận hành một cách hiệu quả hệ thống kê khai tài sản. Đây là bản báo cáo mà tất cả quan chức chính phủ ở Philippines cùng vợ/chồng, con cái (chưa kết hôn) phải thực hiện. Trong báo cáo, họ phải chứng minh rõ nguồn gốc tất cả tài sản, các khoản vay nợ, các doanh nghiệp sở hữu, lợi tức tài chính... và sau đó gửi cho các cơ quan liên quan(2). Yêu cầu này đã được luật hóa trong Luật phòng, chống tham nhũng và Luật về quy tắc ứng xử và tiêu chuẩn đạo đức công vụ. Nhờ các chế tài xử lý vi phạm nghiêm khắc, việc kê khai tài sản của cán bộ, công chức Philippines được tiến hành một cách trung thực và khá hiệu quả. Theo báo cáo của Ủy ban phòng, chống tham nhũng của Tổng thống, từ năm 2003 đến năm 2007, chỉ có 02 cán bộ, công chức không kê khai tài sản và 12 người kê khai tài sản không trung thực, không đầy đủ, chiếm tỷ lệ rất thấp trong tổng số hơn một triệu cán bộ, công chức của Philippines(3).

1.3 Tuyển dụng những người có phẩm chất đạo đức tốt vào nền công vụ

Để xây dựng đội ngũ công chức liêm chính, Chính phủ Philippines đã có chính sách tuyển dụng chặt chẽ ngay từ đầu để đưa những người có đủ tiêu chuẩn đạo đức vào nền công vụ. Ứng viên dự tuyển công chức không chỉ phải thi chuyên ngành bằng hình thức thi viết, vấn đáp hoặc trắc nghiệm mà còn phải đạt được điểm tốt trong môn đạo đức là bài thi bắt buộc trong kỳ thi tuyển. Ủy ban công vụ Philippines đưa ra 5 yếu tố mẫu: tính ổn định cảm xúc; tính hướng ngoại; cởi mở để chia sẻ kinh nghiệm; ý thức chấp hành; sự tận tâm trong công việc. Năm yếu tố mẫu này được thể hiện trong khoảng 200 câu hỏi với 20 khía cạnh của đời sống xã hội; ứng cử viên thực hiện bài thi trong vòng 40 phút(4).

1.4 Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng về đạo đức công vụ cho cán bộ, công chức

Những người mới được tuyển dụng vào công vụ phải tham gia chương trình “Vì quốc gia” (For the country) nhằm tăng cường sự cam kết, tính trách nhiệm, tận tâm của họ đối với quốc gia nói chung và nền công vụ nói riêng. Sau chương trình này, họ phải tham gia hội thảo 3 ngày về định hướng giá trị của nền công vụ; trong đó đề cập đến các nguyên tắc hoạt động của nền công vụ và tiêu chuẩn đạo đức khi trở thành công chức.

Đối với các nhà quản lý, chương trình Gabayng Paglikingkod (Hướng dẫn dịch vụ) được thiết kế nhằm tạo lập diễn đàn, nơi thảo luận về các giá trị, nguyên tắc của đạo đức công chức và tính trách nhiệm của các nhà quản lý.

Ngoài ra, Chính phủ Philippines còn tổ chức khóa đào tạo nhằm nâng cao trách nhiệm giải trình cho cán bộ, công chức, được bảo trợ bởi chương trình cải cách công vụ của Liên hợp quốc. Khóa học bao gồm 6 module về quản trị nhà nước, trong đó mục tiêu quan trọng là thiết lập nền tảng đạo đức của mỗi cá nhân công chức(5).

1.5 Tạo động lực làm việc cho cán bộ, công chức

Chính phủ Philippines rất coi trọng việc tạo động lực cho công chức thông qua hoạt động khen thưởng. Hàng năm, cán bộ, công chức thực hiện công vụ một cách trách nhiệm và ứng xử phù hợp với 8 tiêu chuẩn đạo đức công vụ có thể được khen thưởng bởi Văn phòng của Tổng thống và Ủy ban công vụ(6). Danh hiệu “Phụng sự vì quốc gia” (Serving the nation) sẽ được trao cho những cán bộ, công chức có thành tích xuất sắc và ảnh hưởng lớn đến nền công vụ nói riêng và quốc gia nói chung. Danh hiệu “Hi vọng” được trao cho một nhóm hoặc tổ chức có tinh thần đoàn kết, khả năng làm việc nhóm hiệu quả, mà chính điều này đã mang lại hiệu quả tích cực cho hoạt động cung ứng dịch vụ công của Chính phủ, nâng cao cuộc sống của người dân. 

2. Một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng và nâng cao đạo đức công vụ cho cán bộ, công chức là một nội dung được Đảng và Nhà nước ta rất chú trọng trong công tác cán bộ. Theo đánh giá tại Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 4 khóa XI, bên cạnh đa số cán bộ, công chức có ý thức rèn luyện, nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, có ý thức phục vụ nhân dân, được nhân dân tin tưởng thì vẫn còn một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân, ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc(7). Bởi vậy, trong điều kiện cụ thể hiện nay, Việt Nam cần có những biện pháp hiệu quả nâng cao đạo đức công vụ, phòng ngừa tham nhũng cho đội ngũ cán bộ, công chức. Từ kinh nghiệm của Philippines, có thể rút ra một số bài học như sau:

Thứ nhất, thiết lập hệ thống pháp luật chặt chẽ trong việc xây dựng và nâng cao đạo đức công chức. Đến nay, Việt Nam chưa có đạo luật riêng quy định về đạo đức công vụ, mà các tiêu chuẩn về đạo đức công vụ được đề cập trong các văn bản pháp lý như Luật cán bộ, công chức năm 2008, Luật phòng, chống tham nhũng, Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và các văn bản dưới luật như Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức do các cơ quan, tổ chức ở trung ương và địa phương quy định. Những quy định trong các văn bản nêu trên chưa đề cập trực diện là những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức mà chỉ là những quy định công chức phải làm và không được làm mang nặng tính pháp lý(8). Bởi vậy, trong thời gian tới, cần tạo dựng cơ sở pháp lý chặt chẽ hơn cho việc xây dựng và nâng cao đạo đức công vụ thông qua ban hành luật chuyên biệt về đạo đức công chức. Luật về đạo đức công chức phải xác định rõ ràng tiêu chuẩn đạo đức công vụ, những việc được làm, những việc không được làm và chế tài xử phạt hành vi vi phạm chuẩn mực đạo đức để định hướng cho cán bộ, công chức thực thi công việc một cách đúng pháp luật.

Thứ hai, vận hành một cách hiệu quả hệ thống kê khai tài sản cá nhân của cán bộ, công chức và áp dụng các chế tài xử lý một cách nghiêm minh đối với hành vi vi phạm về kê khai tài sản. Trong thời gian qua, thực hiện Luật phòng, chống tham nhũng, hàng năm cán bộ, công chức phải thực hiện nghĩa vụ kê khai tài sản; tuy nhiên, việc thực hiện kê khai còn mang tính hình thức vì thiếu chế tài xử lý hành vi kê khai không trung thực. Theo báo cáo của Chính phủ trước Quốc hội, trong năm 2015 có hơn 1 triệu người kê khai tài sản và không phát hiện trường hợp vi phạm nào dù đã xác minh hơn 400 trường hợp(9). Xử lý nghiêm minh hành vi kê khai không trung thực là biện pháp rất quan trọng để kiểm soát tài sản cá nhân của những người làm việc trong nhà nước.

Thứ ba, trong tuyển dụng công chức cho bộ máy hành chính nhà nước lấy đạo đức là một môn thi bắt buộc. Trong thời gian tới, Việt Nam có thể nghiên cứu xem xét, bổ sung môn đạo đức vào nội dung thi tuyển công chức nhằm lựa chọn ngay từ ban đầu những người có đủ phẩm chất phù hợp với tiêu chuẩn về đạo đức của cán bộ, công chức.

ThS. Nguyễn Thị Mơ - Học viện Hành chính quốc gia

--------------------------

Ghi chú:

(1) Luật về quy tắc ứng xử và chuẩn mực đạo đức công vụ cho cán bộ, công chức, năm 1989

(2) http://tuoitre.vn/tin/the-gioi/20150122/cong-cu-chong-tham-nhung-sieu-quyen-luc-cua-philippines/701934.html

(3) The Experience of Asset Declaration in the Philippines, By: Assistant Ombudsman Pelagio S.

(4) Đào Mạnh Hoàn, Kinh nghiệm tuyển dụng công chức của Chính phủ Philippines.

(5) Ethics and Accountability: The Philippine Experience, By the Civil Service Commission of Philippines

(6) The Experience of Asset Declaration in the Philippines, By: Assistant Ombudsman Pelagio S. Apostol Office of the Ombudsman, Agham Road, Diliman, Quezon City Republic of the Philippines

(7) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, Nxb CTQG, H. 2012, tr.22.

(8) PGS.TS Ngô Thành Can (Chủ biên), TS Nguyễn Lệ Hằng, TS Ngô Văn Trân, Đạo đức công chức trong thực thi công vụ, Nxb Tư pháp, H. 2017, tr.293.              

(9) http://laodong.com.vn/ban-doc/ke-khai-tai-san-thu-nhap-chua-co-tac-dung-dau-tranh-phong-chong-tham-nhung-605844.bld.

tcnn.vn
[693]
Xây dựng, nâng cao đạo đức công vụ ở Philippines và bài học kinh nghiệmNăm 1989, Nghị viện Philippines đã thông qua Luật về quy tắc ứng xử và chuẩn mực đạo đức cho cán bộ, công chức (Republic act no 6713)(1). Mục tiêu của Luật này là định ra hệ thống tiêu chuẩn về đạo đức công vụ cho cán bộ, công chức theo đó, mỗi cá nhân khi
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
TIN MỚI NHẤT
Cải cách chính sách tiền lương gắn với cải cách hành chính; đổi mới tổ chức và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và của các đơn vị sự nghiệp công lập
Kết quả bước đầu thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, Nghị quyết số 19-NQ/TW của Đảng bộ tỉnh Sơn La
Quảng Ninh tập trung xây dựng, kiện toàn đội ngũ cán bộ ở cơ sở
Các tin khác
Tin hoạt động Tổ chức nhà nước
(18/10/2018 04:37)
Công đoàn cơ quan Bộ Nội vụ tổ chức Hội thi cắm hoa chào mừng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10
Chiều ngày 18/10, tại trụ sở Bộ Nội vụ, Công đoàn cơ quan Bộ Nội vụ tổ chức Hội thi cắm hoa nghệ thuật chào mừng ngày Phụ  ...
Tin mới nhất

Bắc Ninh nỗ lực thực hiện mục tiêu bình đẳng giới

Bà Rịa – Vũng Tàu: Tinh giản biên chế là xu thế tất yếu và đúng đắn

Công đoàn cơ quan Bộ Nội vụ tổ chức Hội thi cắm hoa chào mừng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Tổng Bí thư đồng thời là Chủ tịch nước bảo đảm tăng cường sức mạnh và hoàn thiện hệ thống chính trị

Trình Chính phủ phương án cắt giảm trên 70% điều kiện đầu tư kinh doanh

Năm 2025: 100% hồ sơ BHXH sẽ được số hoá

Công đoàn Bộ Nội vụ: Tập huấn về Cách mạng 4.0 và ứng dụng trong xây dựng, hiện đại hóa công tác quản lý, điều hành

Thông tin tuyên truyền

Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Tuấn
Trụ sở tòa soạn: Số 8 Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 0804 6422, 0804 6543; Fax: 0804 6621 - Email: Tapchitcnn@moha.gov.vn
Bản quyền thuộc Tạp chí Tổ chức nhà nước - Bộ Nội vụ
Giấy phép xuất bản: Số 407/GP-BTTT ngày 27/9/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

®Tạp chí điện tử Tổ chức nhà nước là cơ quan báo chí của Bộ Nội vụ, có chức năng thông tin, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.