Nhìn ra thế giới
Cải cách hành chính theo lý thuyết quản lý công mới ở Nhật Bản và một số nước ASEAN
1. Đặt vấn đề:
Vào những năm cuối của thế kỷ XX, cải cách hành chính trở thành một xu thế phổ biến không chỉ ở các nước phát triển mà cả các nước đang phát triển. Ở các nước dân chủ phương Tây, chủ đề cải cách hành chính thịnh hành trong những năm 1980 là “Chính phủ nhỏ, xã hội lớn”. Vào thập niên những năm 1990, tư tưởng làm động lực cho cải cách được thay đổi chút ít với khẩu hiệu “sáng tạo lại chính phủ” (Osborne và Gaebler). Không chỉ đánh mạnh vào chế độ quan liêu, các nhà lãnh đạo theo “chủ nghĩa tự do mới” (new liberal) đã ủng hộ việc cải cách chính phủ theo hướng “các công việc sẽ được thực hiện tốt hơn nhưng với chi phí thấp hơn”. Các nhà lãnh đạo trên thế giới đã chào đón một công cụ quản lý mới từ khu vực tư nhân nhằm làm cho Chính phủ có trách nhiệm hơn với kết quả hoạt động. Ở một vài nước như Vương Quốc Anh, Newzeland và Úc, các cải cách mang tính cấp tiến như tư nhân hoá, thử nghiệm thị trường, hợp đồng bên ngoài (contracting - out) trên cơ sở lý thuyết “lựa chọn công cộng” và “bán thị trường” (quasi - market) đã được triển khai. Kết quả là tất cả những nỗ lực đó được bao hàm dưới cái tên Quản lý công mới - “New Public Management”.
Chủ tịch Nghị viện Singapore

Chủ tịch Nghị viện (Chủ tịch Quốc hội) chịu trách nhiệm toàn bộ về Nghị viện và cơ quan thư ký Nghị viện, bảo đảm trật tự trong Nghị viện. Vai trò chính của Chủ tịch Nghị viện là chủ trì các phiên họp Nghị viện, điều phối các cuộc thảo luận và là người đưa ra các quyết định liên quan đến kỷ luật của phiên họp. Chủ tịch Nghị viện không tham gia các cuộc thảo luận tại hội trường nhưng cũng có thể tham gia bỏ phiếu với tư cách là nghị sỹ. Chủ tịch Nghị viện chủ trì các phiên họp và giữ chức vụ này cho tới phiên họp đầu tiên của Nghị viện khóa sau. Chủ tịch Nghị viện cũng là người đại diện cho Nghị viện Singapore trong quan hệ quốc tế, chịu trách nhiệm đón tiếp nguyên thủ, đại diện cho Nghị viện trong các sự kiện quốc gia và quốc tế.

Các chức danh trong Nghị viện Singapore
Trưởng nhóm nghị sỹ đảng
Vai trò chính của Trưởng nhóm nghị sỹ thuộc một chính đảng trong Nghị viện là thực thi kỷ luật đảng; bảo đảm số Nghị sỹ thuộc chính đảng tham dự đầy đủ các phiên họp của Nghị viện cũng như bỏ phiếu theo chủ trương của đảng. Đôi khi, Trưởng nhóm có thể “bỏ nguyên tắc đảng” để cho phép các nghị sỹ nhóm mình bỏ phiếu theo lương tâm. Tháng 3/2009, nguyên tắc đảng được bãi bỏ cho các nghị sỹ đảng PAP trong các cuộc thảo luận về dự thảo sửa đổi đạo luật về cấy ghép nội tạng người, trong đó cho phép bồi thường tài chính đối với người hiến tặng. Trưởng nhóm còn chỉ định các nghị sỹ thành viên phát biểu về từng vấn đề trong chương trình nghị sự của cơ quan lập pháp. Trưởng nhóm nghị sỹ đảng cầm quyền hiện nay là ông Gan Kim Yong, với sự hỗ trợ của hai Phó trưởng nhóm là Tiến sỹ Amy Khor và Tiến sỹ Teo Ho Pin. Trưởng nhóm nghị sỹ của Công đảng là Low Thia Khiang và Phó trưởng nhóm đảng này là Sylvia Lim.
Xem xét, thông qua tại nghị viện

Sau khi đã soạn thảo và được chính phủ đồng ý, ở các nước dự luật được trình ra nghị viện, thông thường với quy trình xem xét, thông qua với ba lần đọc. Lần đọc đầu tiên có thủ tục đơn giản, tên của dự luật sẽ được chủ tọa đọc tại phiên họp toàn thể Hạ viện. Sau đó dự luật được Chủ tịch Hạ viện chuyển cho Ủy ban chuyên môn của Hạ viện để xem xét, hoàn thiện. Ở nhiều nước, Ủy ban có quyền xem xét, điều chỉnh nội dung của dự án luật. Đây cũng là giai đoạn mà sự tham gia của công chúng được thể hiện rõ nét nhất như ở Mỹ, Canada. Ở Mỹ, Ủy ban còn có quyền quyết định sẽ không trình dự án luật khi thấy dự luật không cần thiết hoặc không phù hợp. Quốc hội Gruzia chỉ xem xét dự thảo nếu đã có kết luận của các ủy ban của Quốc hội về lĩnh vực tương ứng. Kết luận phủ định của ủy ban không cản trở việc xem xét dự thảo trong phiên họp toàn thể của Quốc hội. Ở Hong Kong, trong các trường hợp dự luật không dài và không gây tranh cãi thì có thể tiến hành gộp bước thứ nhất và thứ hai trong cùng một phiên họp của Hội đồng.

Tham vấn công chúng - không thể thiếu trong quy trình lập pháp

Tham vấn công chúng là hoạt động không thể thiếu trong quy trình lập pháp nhiều nước. Tham vấn xuất phát từ việc thực hiện chức năng giám sát của công chúng đối với hoạt động của cơ quan nhà nước, đặc biệt là cơ quan hành pháp. Bên cạnh đó, người dân đứng từ góc độ khác cơ quan quản lý nên họ có những ý kiến, quan điểm khác biệt giúp cho cơ quan xây dựng, soạn thảo văn bản có cái nhìn tổng thể, đa chiều về một vấn đề. Mục đích của tham vấn không phải nhằm thu nhận được đa số sự đồng thuận mà chủ yếu thu thập các ý kiến trái chiều, các quan điểm, cách thức, giải pháp được góp ý để làm cơ sở nghiên cứu, củng cố về mặt lý luận và thực tiễn cho nội dung chính sách pháp luật được đưa ra cũng như các phương án kỹ thuật giải quyết vấn đề sẽ được quy định trong văn bản. Chính vì vậy, nhiều trường hợp có những quan điểm thuộc thiểu số nhưng được ghi nhận để trình lên cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Phân cấp cho chính quyền địa phương trong ban hành văn bản pháp luật

Hầu như quốc gia nào cũng phân cấp cho chính quyền địa phương ban hành văn bản pháp luật để quản lý, điều hành và thực thi pháp luật trong phạm vi địa phương. Ví dụ, ở Trung Quốc, Hội đồng nhân dân và Thường trực của Hội đồng nhân dân tỉnh, khu vực tự trị và các thành phố lớn của tỉnh có thẩm quyền ban hành văn bản pháp luật. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, vùng tự trị, thành phố trực thuộc trung ương hoặc thành phố lớn có thể ban hành quy chế nội bộ phù hợp với luật, quy định hành chính và nghị định của cấp tỉnh, vùng tự trị, hoặc thành phố trực thuộc trung ương.

Kinh nghiệm đánh giá công chức của một số quốc gia trên thế giới

Đánh giá công chức là một khâu quan trọng trong công tác quản lý công chức. Đánh giá công chức là chỉ công việc mà các cơ quan nhà nước tiến hành kiểm tra, khảo sát, thẩm định theo định kỳ hoặc không theo định kỳ về hiệu quả, thành tích công tác và tố chất chính trị, kiến thức chuyên môn, năng lực làm việc… của công chức làm cơ sở cho việc khen thưởng và kỉ luật, cất nhắc và điều chỉnh một cách hợp lý, công bằng đối với công chức. Có thể nói, việc đánh giá công chức có tác dụng trên nhiều phương diện đối với công tác quản lý công chức. Ví dụ như Cơ quan Công vụ (Public Service Department- PSD) của Malaysia yêu cầu tất cả các bộ, ngành cũng như các cơ quan chính quyền địa phương phải tổ chức đánh giá tâm lý khi phỏng vấn tuyển chọn nhân viên. Đồng thời, các công chức đang tại chức cũng sẽ phải qua phần đánh giá tâm lý và tư vấn để giúp họ cải thiện khả năng phục vụ. Theo Tổng giám đốc PSD Ismail Adam đây là một biện pháp để phát triển nhân lực. Đánh giá tâm lý sẽ hỗ trợ việc tuyển dụng, bố trí nhân sự do có thể giúp đánh giá khả năng hoàn thành nhiệm vụ căn cứ vào tính cách của mỗi cá nhân. Mặt khác, đánh giá tâm lý còn có thể hỗ trợ các “đầy tớ của nhân dân” điều chỉnh cảm xúc, tính cách, hành vi trong quá trình tác nghiệp. 

TIN MỚI NHẤT
Biện pháp ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên
Đổi mới, cơ cấu lại khu vực sự nghiệp công lập, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, sức cạnh tranh của nền kinh tế
Cải cách bộ máy hành chính nhà nước- khung chính sách, pháp luật và tổ chức thực hiện
Các tin khác
Tin hoạt động Tổ chức nhà nước
(21/02/2017 02:34)
Họp Ban Chỉ đạo, Tổ biên tập xây dựng Đề án “Đổi mới cơ chế quản lý, cơ chế tài chính, tổ chức lại hệ thống các đơn vị sự nghiệp công lập”
Sáng 21/2/2017, tại trụ sở Bộ Nội vụ, Ban Chỉ đạo, Tổ biên tập xây dựng Đề án “Đổi mới cơ chế quản lý, cơ chế tài chính,  ...
Tin mới nhất

Kiên Giang đề nghị có hướng dẫn về “tuổi bổ nhiệm lần đầu” đối với cán bộ, công chức, viên chức

Người có chức quyền suy thoái đạo đức sẽ thành lực cản trong cơ quan

Vấn đề cốt lõi trong phòng, chống tham nhũng

Phát huy vai trò của chính quyền xã trong phát triển xã hội và quản lý phát triển xã hội ở nước ta hiện nay

Mô hình văn phòng HĐND cấp tỉnh: Phải đáp ứng yêu cầu tham mưu, phục vụ

Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

Hà Nội thí điểm khoán kinh phí, thu hồi xe công

Tin xem nhiều

Mô hình tổ chức chính quyền địa phương một số nước trên thế giới

Cơ quan nào có thẩm quyền ban hành văn bản pháp luật?

Nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức trong công vụ

Chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức: Một số thiết chế độc lập và chịu trách nhiệm

Xung đột dân tộc, tôn giáo ở một số nước và giải pháp

Một số nội dung về nguồn nhân lực và phương pháp đánh giá nguồn nhân lực

Phẩm chất nhà quản lý trong bối cảnh hội nhập

Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Tuấn
Trụ sở tòa soạn: Số 8 Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 0804 6422, 0804 6543; Fax: 0804 6621 - Email: Tapchitcnn@moha.gov.vn
Bản quyền thuộc Tạp chí Tổ chức nhà nước - Bộ Nội vụ
Giấy phép xuất bản: Số 407/GP-BTTT ngày 27/9/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

®Tạp chí điện tử Tổ chức nhà nước là cơ quan báo chí của Bộ Nội vụ, có chức năng thông tin, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.