Nhìn ra thế giới
Xem xét, thông qua tại nghị viện

Sau khi đã soạn thảo và được chính phủ đồng ý, ở các nước dự luật được trình ra nghị viện, thông thường với quy trình xem xét, thông qua với ba lần đọc. Lần đọc đầu tiên có thủ tục đơn giản, tên của dự luật sẽ được chủ tọa đọc tại phiên họp toàn thể Hạ viện. Sau đó dự luật được Chủ tịch Hạ viện chuyển cho Ủy ban chuyên môn của Hạ viện để xem xét, hoàn thiện. Ở nhiều nước, Ủy ban có quyền xem xét, điều chỉnh nội dung của dự án luật. Đây cũng là giai đoạn mà sự tham gia của công chúng được thể hiện rõ nét nhất như ở Mỹ, Canada. Ở Mỹ, Ủy ban còn có quyền quyết định sẽ không trình dự án luật khi thấy dự luật không cần thiết hoặc không phù hợp. Quốc hội Gruzia chỉ xem xét dự thảo nếu đã có kết luận của các ủy ban của Quốc hội về lĩnh vực tương ứng. Kết luận phủ định của ủy ban không cản trở việc xem xét dự thảo trong phiên họp toàn thể của Quốc hội. Ở Hong Kong, trong các trường hợp dự luật không dài và không gây tranh cãi thì có thể tiến hành gộp bước thứ nhất và thứ hai trong cùng một phiên họp của Hội đồng.

Tham vấn công chúng - không thể thiếu trong quy trình lập pháp

Tham vấn công chúng là hoạt động không thể thiếu trong quy trình lập pháp nhiều nước. Tham vấn xuất phát từ việc thực hiện chức năng giám sát của công chúng đối với hoạt động của cơ quan nhà nước, đặc biệt là cơ quan hành pháp. Bên cạnh đó, người dân đứng từ góc độ khác cơ quan quản lý nên họ có những ý kiến, quan điểm khác biệt giúp cho cơ quan xây dựng, soạn thảo văn bản có cái nhìn tổng thể, đa chiều về một vấn đề. Mục đích của tham vấn không phải nhằm thu nhận được đa số sự đồng thuận mà chủ yếu thu thập các ý kiến trái chiều, các quan điểm, cách thức, giải pháp được góp ý để làm cơ sở nghiên cứu, củng cố về mặt lý luận và thực tiễn cho nội dung chính sách pháp luật được đưa ra cũng như các phương án kỹ thuật giải quyết vấn đề sẽ được quy định trong văn bản. Chính vì vậy, nhiều trường hợp có những quan điểm thuộc thiểu số nhưng được ghi nhận để trình lên cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Phân cấp cho chính quyền địa phương trong ban hành văn bản pháp luật

Hầu như quốc gia nào cũng phân cấp cho chính quyền địa phương ban hành văn bản pháp luật để quản lý, điều hành và thực thi pháp luật trong phạm vi địa phương. Ví dụ, ở Trung Quốc, Hội đồng nhân dân và Thường trực của Hội đồng nhân dân tỉnh, khu vực tự trị và các thành phố lớn của tỉnh có thẩm quyền ban hành văn bản pháp luật. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, vùng tự trị, thành phố trực thuộc trung ương hoặc thành phố lớn có thể ban hành quy chế nội bộ phù hợp với luật, quy định hành chính và nghị định của cấp tỉnh, vùng tự trị, hoặc thành phố trực thuộc trung ương.

Kinh nghiệm đánh giá công chức của một số quốc gia trên thế giới

Đánh giá công chức là một khâu quan trọng trong công tác quản lý công chức. Đánh giá công chức là chỉ công việc mà các cơ quan nhà nước tiến hành kiểm tra, khảo sát, thẩm định theo định kỳ hoặc không theo định kỳ về hiệu quả, thành tích công tác và tố chất chính trị, kiến thức chuyên môn, năng lực làm việc… của công chức làm cơ sở cho việc khen thưởng và kỉ luật, cất nhắc và điều chỉnh một cách hợp lý, công bằng đối với công chức. Có thể nói, việc đánh giá công chức có tác dụng trên nhiều phương diện đối với công tác quản lý công chức. Ví dụ như Cơ quan Công vụ (Public Service Department- PSD) của Malaysia yêu cầu tất cả các bộ, ngành cũng như các cơ quan chính quyền địa phương phải tổ chức đánh giá tâm lý khi phỏng vấn tuyển chọn nhân viên. Đồng thời, các công chức đang tại chức cũng sẽ phải qua phần đánh giá tâm lý và tư vấn để giúp họ cải thiện khả năng phục vụ. Theo Tổng giám đốc PSD Ismail Adam đây là một biện pháp để phát triển nhân lực. Đánh giá tâm lý sẽ hỗ trợ việc tuyển dụng, bố trí nhân sự do có thể giúp đánh giá khả năng hoàn thành nhiệm vụ căn cứ vào tính cách của mỗi cá nhân. Mặt khác, đánh giá tâm lý còn có thể hỗ trợ các “đầy tớ của nhân dân” điều chỉnh cảm xúc, tính cách, hành vi trong quá trình tác nghiệp. 

Quy trình xây dựng văn bản quy định chi tiết

Ở nhiều nước, văn bản quy định chi tiết thi hành luật được nêu trực tiếp trong từng đạo luật cụ thể và hầu hết giao cho nhánh hành pháp ban hành. Cơ quan lập pháp phải ủy quyền cho cơ quan hành pháp ban hành văn bản quy định chi tiết là do: một số quy định đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật nhiều hơn khả năng của cơ quan lập pháp; quy định chi tiết có thể là những vấn đề cần thiết kế riêng để áp dụng được với các đối tượng công chúng cụ thể hoặc đối với các lĩnh vực kinh tế cụ thể hoặc cũng có khi là những nội dung thay đổi rất nhanh nên không thể dùng luật để điều chỉnh. Việc xây dựng văn bản quy định chi tiết có khối lượng công việc rất lớn (ví dụ ở Canada, số lượng văn bản hướng dẫn thi hành gấp khoảng 4 lần số lượng luật được ban hành).

Cơ quan nào có thẩm quyền ban hành văn bản pháp luật?

Trên thế giới chỉ có một số nước quy định về khái niệm văn bản pháp luật (VBPL), trong đó đưa ra 3 tiêu chí xác định: VBPL là văn bản chứa đựng quy tắc chung; do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành hoặc thông qua; có hiệu lực bắt buộc chung, được áp dụng nhiều lần. Đa số các nước quy định hình thức VBPL tương đối đơn giản. Đối với VBPL do cơ quan nhà nước ban hành hầu như các nước chỉ quy định từ 3 đến 4 hình thức văn bản như Hiến pháp, luật, nghị định hoặc quy chế, quy tắc, nếu có thông tư thì chỉ có tính chất hướng dẫn, ít đặt ra các quy phạm mới. Địa phương cũng chỉ ban hành 1 đến 2 hình thức văn bản.

TIN MỚI NHẤT
Quyền lợi và trách nhiệm trong hoạt động quản lý
Giám sát về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước: Tập trung vào tổ chức và nhân sự
Kiên quyết với tham nhũng và lợi ích nhóm
Các tin khác
Tin hoạt động Tổ chức nhà nước
(06/12/2016 02:32)
Xây dựng Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 41/2012/NĐ-CP của Chính phủ
Sáng 06/12/2016, tại trụ sở Bộ, Bộ Nội vụ tổ chức Họp Ban soạn thảo, Tổ biên tập xây dựng Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung  ...
Tin mới nhất

Phú Yên nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở

Thông qua dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo là cần thiết và phù hợp với công ước quốc tế

“Cấp trên gương mẫu không nhận quà, cấp dưới không thể đến”

Khẩn trương nghiên cứu, đề xuất xây dựng quy định về từ chức

Hà Nội kiện toàn sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế lớn nhất từ trước tới nay

Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước và những vấn đề cần hoàn thiện

Xây dựng Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 41/2012/NĐ-CP của Chính phủ

Tin xem nhiều

Mô hình tổ chức chính quyền địa phương một số nước trên thế giới

Nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức trong công vụ

Cơ quan nào có thẩm quyền ban hành văn bản pháp luật?

Chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức: Một số thiết chế độc lập và chịu trách nhiệm

Một số nội dung về nguồn nhân lực và phương pháp đánh giá nguồn nhân lực

Phẩm chất nhà quản lý trong bối cảnh hội nhập

Châu Âu: Đường sắt cao tốc hút khách của hàng không

Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Tuấn
Trụ sở tòa soạn: Số 8 Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 0804 6422, 0804 6543; Fax: 0804 6621 - Email: Tapchitcnn@moha.gov.vn
Bản quyền thuộc Tạp chí Tổ chức nhà nước - Bộ Nội vụ
Giấy phép xuất bản: Số 407/GP-BTTT ngày 27/9/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

®Tạp chí điện tử Tổ chức nhà nước là cơ quan báo chí của Bộ Nội vụ, có chức năng thông tin, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.