Nhìn ra thế giới
Kinh nghiệm của Nhật Bản về cơ chế kiểm soát việc ban hành quyết định hành chính

Đặt vấn đề
Quyết định hành chính của Nhật Bản (shobunsei hay administrative disposition) là một loại quyết định cá biệt, được ban hành bởi các cơ quan hành chính và các chủ thể có thẩm quyền trong cơ quan hành chính theo nguyên tắc về thẩm quyền và quyền tự định đoạt, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật của các chủ thể nói trên. Khi một quyết định hành chính được ban hành sẽ có hiệu lực tác động trực tiếp tới các đối tượng có liên quan, trong trường hợp quyết định này không được thi hành vì những lý do không được chấp nhận, các đối tượng có liên quan có thể phải gánh chịu những hậu quả pháp lý bất lợi, hay nói cách khác là có thể phải bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính nói trên.

Chính quyền địa phương tự quản trong pháp luật một số quốc gia

Dù đa dạng và khác biệt, pháp luật về tổ chức hành chính của các quốc gia trên thế giới đều dành phần quan tâm lớn nhất đến các địa phương và lo điều chỉnh mối quan hệ giữa trung ương - địa phương. Mức độ phân cấp, phân quyền có khác biệt tùy thuộc vào những đặc thù kinh tế, địa lý, xã hội của từng quốc gia. Ở nhiều nước, tự quản địa phương đã phát triển đến trình độ cao. Nghiên cứu, so sánh sơ lược về các dấu hiệu của chính quyền địa phương tự quản trong pháp luật các nước có thể gợi mở những ý tưởng nhất định về tổ chức chính quyền địa phương ở Việt Nam, đặc biệt khi Hiến pháp năm 2013 đã có các quy định về phân cấp, phân quyền cho địa phương.

Chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức: Một số thiết chế độc lập và chịu trách nhiệm

Khác với chính thể Cộng hòa tổng thống, người đứng đầu hành pháp là do dân bầu và tương đối độc lập, ít phụ thuộc vào nhánh lập pháp thì trong chính thể Cộng hòa đại nghị ở Đức, Nghị viện có quyền thành lập Chính phủ, có quyền bỏ phiếu bất tín nhiệm Chính phủ và Chính phủ phải chịu trách nhiệm trước Nghị viện. Tuy nhiên, Chính phủ liên bang Đức không phải là thiết chế hoàn toàn phụ thuộc vào Nghị viện, là “cánh tay nối dài” của Nghị viện, mà là một thiết chế độc lập và chịu trách nhiệm về chính sách phát triển đất nước. Góp phần làm rõ hơn vấn đề này, bài viết tập trung phân tích những đặc trưng cơ bản của Chính phủ trong mối liên hệ với thiết chế Hạ nghị viện ở Cộng hòa Liên bang Đức hiện nay.

CHLB Đức: Cơ quan phụ trách bầu cử theo mô hình hỗn hợp

Ở Cộng hòa Liên bang Đức, hệ thống các cơ quan phụ trách bầu cử theo mô hình hỗn hợp, theo đó chức danh phụ trách bầu cử cao nhất và các vị cấp phó do Bộ Nội vụ bổ nhiệm, nhưng độc lập với Chính phủ. Nhân vật này được gọi là Quan chức kiểm phiếu liên bang (Bundeswahlleiter - Federal Returning Officer), cũng đồng thời là Chủ tịch Ủy ban Bầu cử liên bang bao gồm: Chủ tịch Ủy ban; 8 thành viên do Chủ tịch bổ nhiệm và 2 thành viên là thẩm phán thuộc Toà án Hành chính liên bang. Quan chức kiểm phiếu ở tiểu bang, ở các khu vực bầu cử do chính phủ bang bổ nhiệm. Thành viên các Ủy ban bầu cử cấp bang bao gồm: Chủ tịch Ủy ban, 6 thành viên do Chủ tịch bổ nhiệm, và 2 thẩm phán thuộc Tòa án hành chính tiểu bang trên cơ sở đề xuất của Chánh án của Tòa. Thành viên của các Ủy ban bầu cử địa phương và của Ủy ban bầu cử ở khu vực bầu cử được bổ nhiệm trong số các cử tri của khu vực thích hợp; những người này phải là người cư trú tại nơi đặt trụ sở Văn phòng của người kiểm phiếu bầu cử.

Ủy ban Bầu cử quốc gia Campuchia

Ủy ban Bầu cử Quốc gia Campuchia có nhiệm vụ tổ chức quản lý bầu cử Thượng viện, bầu cử đại biểu Quốc hội, bầu cử Ủy ban cấp xã/quận/huyện/và cấp địa phương khác. Thành viên của Ủy ban và của các Ủy ban bầu cử ở mọi cấp độ đều phải trung lập và khách quan trong việc thực hiện các nhiệm vụ về bầu cử. Sau khi được bổ nhiệm, họ phải tạm thời từ chức ở các đảng chính trị, các tổ chức xã hội dân sự, nghiệp đoàn và không thực hiện các nhiệm vụ cũ đến khi hết nhiệm vụ được giao. Các ứng cử viên tranh cử hoặc các thành viên của ủy ban điều hành của một đảng chính trị sẽ không là thành viên của Ủy ban Bầu cử quốc gia hoặc các Ủy ban bầu cử.

Hàn Quốc: Cơ quan hiến định độc lập

Theo Điều 114 của Hiến pháp Hàn Quốc, Ủy ban Bầu cử quốc gia (NEC) là cơ quan hiến định độc lập. Ủy Ban bầu cử quốc gia tổ chức các cuộc bầu cử, trưng cầu dân ý của quốc gia, xử lý các vấn đề hành chính liên quan đến các đảng chính trị và các quỹ chính trị. Ủy ban Bầu cử quốc gia được chia thành 4 cấp khác nhau bao gồm: Ủy ban Bầu cử Quốc gia cấp Trung ương; Ủy ban bầu cử cấp tỉnh/thành phố (hiện có 17 Ủy ban); Ủy ban Bầu cử cấp quận/huyện (hiện có 250 Ủy ban); Ủy ban Bầu cử cấp xã/phường/thị trấn (hiện có 3.481 Ủy ban). Nhiệm kỳ của các thành viên của Ủy ban là 6 năm. Các thành viên của Ủy ban không tham gia đảng phái chính trị và cũng không tham gia vào các hoạt động chính trị.

Cơ quan phụ trách bầu cử Ba Lan
Theo quy định của pháp luật về bầu cử Ba Lan, hệ thống cơ quan phụ trách bầu cử ở Ba Lan đứng đầu là Ủy ban Bầu cử quốc gia, cơ quan bầu cử cấp dưới gồm có Ủy ban Bầu cử vùng và Ủy ban Bầu cử cấp quận, huyện. Ủy ban Bầu cử quốc gia là cơ quan thường trực về bầu cử, có thẩm quyền cao nhất tiến hành các cuộc bầu cử Nghị viện, bầu cử Tổng thống và trưng cầu dân ý trên toàn quốc. Các ủy ban bầu cử cấp dưới do Ủy ban Bầu cử quốc gia thành lập, bổ nhiệm. Ủy ban Bầu cử quốc gia là cơ quan độc lập, có con dấu riêng. Cơ quan hành chính, giúp việc của Ủy ban Bầu cử quốc gia là Văn phòng Bầu cử quốc gia.
Quản lý bằng giá trị - xu hướng cho nền hành chính hoạt động hiệu quả

1. Một số ví dụ

Singapore là quốc gia đã thành công trong việc xây dựng và vận hành một nền hành chính hiệu quả. Mẫu hình thành công này vẫn đang được nhiều nước học tập. Vậy, điều gì đã dẫn đến những thành công của nền hành chính Singapore?

Tại một hội nghị quốc tế về cải cách hành chính ở Hà Nội năm 2006, một giáo sư là người có nhiều kinh nghiệm và đã từng làm việc tại 2 hệ thống công vụ ở châu Á là Hồng Kông và Singapore, đã kể câu chuyện về Singapore và cách ông lý giải về thành công của nền công vụ đất nước này thực sự đáng chú ý.

Vài nét về công tác tuyển dụng, bổ nhiệm công chức của Cộng hòa Pháp
Nền công vụ của Cộng hòa Pháp bao gồm 3 nền công vụ: công vụ nhà nước, công vụ y tế và công vụ địa phương. Ở Pháp “khi một người thi đỗ vào công vụ thì trở thành công chức”. Công chức được chia thành ba loại chính là A, B và C. Công chức loại A yêu cầu phải có trình độ đào tạo từ đại học trở lên. Công chức loại B là công chức thực thi nhiệm vụ, có thể tốt nghiệp phổ thông. Công chức loại C là công chức bậc thấp, tối thiểu phải có bằng tốt nghiệp trung cấp. Tổng số công chức của cả 3 nền công vụ là khoảng hơn 5 triệu người, tương đương với 20% dân số trong độ tuổi lao động của Pháp (năm 2008).
Một số nội dung đổi mới trong Luật Công vụ Vương quốc Thái Lan

Năm 1928, dưới triều đại Vua Rama VII - một nhà quân chủ chuyên chế, đã cho ban hành Luật Công vụ Vương quốc Thái Lan. Theo Luật này, công chức được coi là “đầy tớ phục vụ nhà Vua”. Sau thắng lợi của cuộc cách mạng tư sản năm 1932, Thái Lan chuyển từ chế độ quân chủ chuyên chế sang chế độ quân chủ lập hiến, vai trò của công chức ở Thái Lan cũng đã thay đổi theo chế độ chính trị này, Luật Công vụ năm 1928 nhiều lần được sửa đổi, bổ sung nhằm phù hợp với chế độ chính trị mới. Luật Công vụ năm 1992 là cuộc cải cách gần đây nhất về hệ thống quản lý nhân sự công vụ. Tuy nhiên, nhằm xây dựng và nâng cao năng lực của đội ngũ công chức, đáp ứng nhu cầu hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới. Thái Lan đã tiến hành nghiên cứu, sửa đổi một số nội dung của Luật Công vụ.

TIN MỚI NHẤT
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân tiếp Thứ trưởng Văn phòng Nội các Chính phủ Băng-la-đét
Bộ Nội vụ ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 15/12/2016 của Ban Bí thư
Đoàn giám sát của QH về cải cách tổ chức bộ máy hành chính làm việc tại TP Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Thái Bình
Các tin khác
Tin hoạt động Tổ chức nhà nước
(28/03/2017 03:20)
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân tiếp Thứ trưởng Văn phòng Nội các Chính phủ Băng-la-đét
Sáng ngày 28/3/2017, tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân đã có buổi tiếp ông Sultan Ahmed, Thứ trưởng Văn phòng Nội  ...
Tin mới nhất

Bình Phước cương quyết xử lý cán bộ, công chức sai phạm trong thực thi công vụ

Nghĩ về phai nhạt lý tưởng cách mạng

Bớt sở, ngành được không?

Điện Biên: Tạo môi trường làm việc công bằng, lành mạnh

Trà Vinh chấn chỉnh việc bổ nhiệm cán bộ chưa đạt tiêu chuẩn

Nâng cao năng lực của Hội đồng nhân dân các cấp

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả đánh giá chính sách công ở Việt Nam hiện nay

Tin xem nhiều

Mô hình tổ chức chính quyền địa phương một số nước trên thế giới

Cơ quan nào có thẩm quyền ban hành văn bản pháp luật?

Nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức trong công vụ

Chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức: Một số thiết chế độc lập và chịu trách nhiệm

Xung đột dân tộc, tôn giáo ở một số nước và giải pháp

Một số nội dung về nguồn nhân lực và phương pháp đánh giá nguồn nhân lực

Phẩm chất nhà quản lý trong bối cảnh hội nhập

Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Tuấn
Trụ sở tòa soạn: Số 8 Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 0804 6422, 0804 6543; Fax: 0804 6621 - Email: Tapchitcnn@moha.gov.vn
Bản quyền thuộc Tạp chí Tổ chức nhà nước - Bộ Nội vụ
Giấy phép xuất bản: Số 407/GP-BTTT ngày 27/9/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

®Tạp chí điện tử Tổ chức nhà nước là cơ quan báo chí của Bộ Nội vụ, có chức năng thông tin, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.