19/05/2013 10:16
Nâng cao hiệu quả và đổi mới phương thức quản lý tại Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước

Ngày 20/6/2005 Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (tiếng Anh: SCIC, sau đây gọi tắt là Tổng công ty), một tổ chức kinh tế đặc biệt (không có hoạt động sản xuất kinh doanh sản phẩm, dịch vụ trực tiếp như các tập đoàn, tổng công ty khác). 

Sau một thời gian hoạt động, Tổng công ty đã thực hiện tiếp nhận quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại các doanh nghiệp thuộc đối tượng nhận bàn giao; tổ chức phân tích, đánh giá, phân loại doanh nghiệp thành các nhóm để áp dụng các biện pháp quản lý thích hợp; cơ cấu lại vốn của doanh nghiệp để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp; thực hiện bán tiếp phần vốn nhà nước tại những doanh nghiệp nhà nước không cần nắm giữ cổ phần, quy mô vốn nhỏ, hiệu quả kinh doanh thấp; lựa chọn và thực hiện đầu tư vào một số doanh nghiệp mang tính chiến lược; đồng thời từng bước thí điểm triển khai các hoạt động đầu tư các dự án mới vào các ngành, lĩnh vực quan trọng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Qua 8 năm thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, hoạt động của Tổng công ty đã bộc lộ một số bất cập, đó là:

- Phạm vi tiếp nhận quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước mới chỉ hạn chế trong các công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần được chuyển đổi từ công ty nhà nước độc lập hoặc thành lập mới thuộc các bộ, địa phương. Chưa có quy định rõ việc chuyển giao quyền đại diện vốn nhà nước ở các tổng công ty, tập đoàn sau chuyển đổi, cổ phần hoá hoạt động trong các lĩnh vực, ngành nghề nhà nước không cần nắm giữ cổ phần chi phối; công ty liên doanh có vốn góp nhà nước do các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND tỉnh làm đại diện chủ sở hữu. Điều đó dẫn tới khó khăn trong việc thực hiện mục tiêu đổi mới phương thức quản lý, đầu tư, kinh doanh vốn nhà nước tại doanh nghiệp gắn với quá trình tích tụ, tập trung vốn nhà nước vào các ngành, lĩnh vực quan trọng, củng co, tăng cường vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước thông qua mô hình Tổng công ty.

- Trong việc thực hiện cơ chế người đại diện vốn nhà nước tại doanh nghiệp còn có nhiều vướng mắc, điển hình là quy định liên quan tới người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp chưa đầy đủ, dẫn tới vướng mắc trong việc tổ chức quản lý vốn thông qua người đại diện. Nguyên nhân là do cơ chế về quyền lợi và nghĩa vụ của người đại diện chưa thực sự gắn kết với sự phát triển của doanh nghiệp. Sau khi tiếp nhận vốn, Tổng công ty tiếp tục kế thừa người đại diện trước đây của các bộ, địa phương. Thực tế, nhiều người đại diện thực hiện không đầy đủ vai trò, trách nhiệm, làm ảnh hưởng đến lợi ích của cổ đông nhà nước như: biểu quyết phát hành thêm cổ phiếu theo mệnh giá nhưng Nhà nước không mua, biểu quyết trả cổ tức bằng cổ phiếu cho cổ đông, nhưng trả cổ tức cho Nhà nước bằng tiền mặt, biểu quyết triển khai dự án đầu tư không có hiệu quả; một số người đại diện chưa phối hợp tốt với Tổng công ty trong việc thông tin, báo cáo giải quyết những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp.

- Hoạt động bán vốn nhà nước đã được triển khai tích cực, nhưng kết quả bán vẫn còn chậm do các nguyên nhân sau:

+ Trong số doanh nghiệp đã tiếp nhận đến nay có nhiều doanh nghiệp có vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng, rải rác ở nhiều địa phương. Nhiều doanh nghiệp không thuộc diện nhà nước cần nắm giữ vốn nhưng quá trình cổ phần hoá không bán hết hoặc không bán được cổ phần, buộc phải giữ vốn nhà nước và bàn giao sang Tổng công ty. Việc Tổng công ty phải thực hiện xử lý các vấn đề tồn tại đối với quá nhiều doanh nghiệp nhỏ, kinh doanh kém hiệu quả là một cản trở lớn trong việc tập trung thực hiện các nhiệm vụ chiến lược đề ra. Bên cạnh đó, đối tượng mà Nhà nước cần nắm giữ vốn chi phối vẫn còn nhiều (kể cả ở loại hình doanh nghiệp Nhà nước không thực sự cần nắm giữ cổ phần chi phối như các công ty quản lý, bảo trì hệ thống đường bộ, giao thông đường thủy và khai thác cảng biển, sản xuất thuốc bảo vệ thực vật…). Từ đo, dẫn tới vướng mắc trong việc thực hiện bán tiếp vốn nhà nước tại các doanh nghiệp này để cơ cấu lại tổ chức và đổi mới cơ bản về phương thức quản trị trong doanh nghiệp.

+ Cơ chế bán vốn nhà nước trước đây chưa lường hết những khó khăn trong việc bán vốn tại các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh kém hiệu quả và chỉ có một phương thức duy nhất là đấu giá nên chưa tạo điều kiện cho Tổng công ty đẩy nhanh tiến độ bán vốn nhà nước đầu tư tại các doanh nghiệp mà Nhà nước không cần nắm giữ.

+ Một số quy định liên quan đến hoạt động bán vốn chưa được hướng dẫn đầy đủ nên ảnh hưởng đến tiến độ bán vốn nhà nước đầu tư tại các doanh nghiệp của Tổng công ty.

- Về đầu tư mới: phạm vi và thẩm quyền đầu tư của Tổng công ty tại Quyết định số 151/2005/QĐ-TTg và Quyết định số 152/2005/QĐ-TTg ngày 20/6/2005 của Thủ tướng Chính phủ còn hạn chế, chủ yếu theo các nhiệm vụ được Nhà nước giao, chưa thực sự phát huy mạnh vai trò là nhà đầu tư chiến lược của Chính phủ. Mặt khác, do giai đoạn đầu tập trung đẩy mạnh việc tiếp nhận quyền đại diện chủ sở hữu, cơ cấu lại vốn ở các doanh nghiệp với đối tượng chuyển giao về Tổng công ty chủ yếu là doanh nghiệp quy mô nhỏ, nằm rải rác trên 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, còn nhiều tồn tại trước khi sắp xếp chuyển đổi chưa được xử lý, vì vậy Tổng công ty phải dành nhiều thời gian, nhân lực để giải quyết tồn tại cũ và cơ cấu lại doanh nghiệp, tổ chức bán vốn tại các doanh nghiệp thuộc diện Nhà nước không cần nắm giữ vốn, nên công tác đầu tư mới chưa thực hiện được nhiều.

Từ thực trạng hoạt động và những khó khăn, vướng mắc nêu trên, Chính phủ và các bộ ngành hữu quan cần có những giải pháp quyết liệt, cụ thể để tiếp tục củng cố, phát huy vai trò của Tổng công ty. Vấn đề quan trọng hàng đầu là bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo môi trường pháp lý, làm rõ địa vị pháp lý và hướng hoạt động của Tổng công ty. Trước mắt, cần ban hành nghị định về tổ chức và hoạt động của Tổng công ty trên cơ sở một số quan điểm mang tính nguyên tắc sau:

- Về mô hình tổ chức: Tổng công ty cũng được tổ chức lại theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu, hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, phù hợp với tiến trình chuyển đổi để thực hiện Luật Doanh nghiệp sau ngày 01/7/2010 theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

- Về cơ chế hoạt động: do hoạt động có tính đặc thù cao nên để tạo sự ổn định và thuận lợi cho hoạt động của Tổng công ty, cơ chế tổ chức và hoạt động của Tổng công ty trong nghị định nêu trên phải đảm bảo có sự kế thừa cơ chế tổ chức và hoạt động của Tổng công ty quy định tại Quyết định 151/2005/QĐ-TTg và Quyết định 152/2005/QĐ-TTg trên cơ sở điều chỉnh cho phù hợp với mô hình tổ chức hoạt động mới (công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên hoạt động theo Luật Doanh nghiệp). Bên cạnh đo, cần xác định rõ nhiệm vụ đầu tư và bán vốn nhà nước của Tổng công ty, đồng thời xác định quyền, nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà nước đối với Tổng công ty cũng như của Tổng công ty đối với công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu và phần vốn đầu tư vào doanh nghiệp khác. Tiếp tục hoàn thiện, bổ sung chính sách để tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đầu tư kinh doanh vốn nhà nước trên cơ sở phù hợp và không trái với quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Chứng khoán (đặc biệt trong các lĩnh vực bán vốn nhà nước và tổ chức quản lý vốn nhà nước thông qua hệ thống người đại diện).

- Về cơ chế tài chính: hoàn thiện, bổ sung cơ chế tài chính của Tổng công ty theo hướng nâng cao quyền chủ động và tự chịu trách nhiệm trong hoạt động đầu tư, kinh doanh vốn nhà nước. Đồng thời, tăng cường sự kiểm tra giám sát của Nhà nước thông qua việc quy định rõ cơ chế báo cáo, giám sát cũng như thẩm quyền và trách nhiệm của các cấp được Chính phủ giao đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

 - Về phía Tổng công ty, cần tập trung tối đa mọi nguồn lực để triển khai thực hiện tốt chủ trương sắp xếp, đổi mới, nâng cao hiệu quả doanh nghiệp và đổi mới phương thức quản lý tại các doanh nghiệp lớn mà Nhà nước cần tiếp tục giữ quyền chi phối.

ThS. Trần Xuân Tùng Cục Tài chính doanh nghiệp, Bộ Tài chính
[3353]
Nâng cao hiệu quả và đổi mới phương thức quản lý tại Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nướcSau một thời gian hoạt động, Tổng công ty đã thực hiện tiếp nhận quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại các doanh nghiệp thuộc đối tượng nhận bàn giao tổ chức phân tích, đánh giá, phân loại doanh nghiệp thành các nhóm để áp dụng các biện pháp quản lý thích
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
TIN MỚI NHẤT
Một số giải pháp nâng cao đạo đức công chức
Vượt qua rào cản từ nhận thức khi triển khai dịch vụ công trực tuyến mức 3 cấp xã
Một số ý kiến về việc thực hiện cơ chế “phân cấp” theo Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015
Các tin khác
Tin hoạt động Tổ chức nhà nước
(08/12/2016 05:18)
Bế giảng lớp bồi dưỡng ngạch Chuyên viên chính khoá 35 và Chuyên viên khóa 37
Sáng 08/12/2016, tại Hà Nội, Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức - Bộ Nội vụ tổ chức Lễ Bế giảng 02 lớp bồi dưỡng  ...
Tin mới nhất

Hội nghị cán bộ toàn quốc phổ biến, quán triệt Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Không đơn thuần là thất thoát ngân sách

Năm 2018: 80% thủ tục xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh qua Một cửa quốc gia

Bế giảng lớp bồi dưỡng ngạch Chuyên viên chính khoá 35 và Chuyên viên khóa 37

Tổ chức lớp Bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng nghiên cứu khoa học năm 2016

Bàn về thi tuyển các chức danh công chức lãnh đạo hiện nay

Kỷ cương và đồng hành

Tin xem nhiều

Đánh giá cán bộ, công chức

Một số giải pháp nhằm tăng cường công tác cán bộ nữ

Những vấn đề lý luận và thực tiễn hiện nay về “tự bảo vệ” Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Chế định hợp đồng trong Luật Viên chức

Quản lý nhà nước về công tác thanh niên hiện nay

Bài học về thời cơ trong Cách mạng Tháng Tám và vận dụng vào thực tiễn hiện nay

Phát triển nguồn nhân lực Việt Nam giai đoạn 2015-2020 đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Tuấn
Trụ sở tòa soạn: Số 8 Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 0804 6422, 0804 6543; Fax: 0804 6621 - Email: Tapchitcnn@moha.gov.vn
Bản quyền thuộc Tạp chí Tổ chức nhà nước - Bộ Nội vụ
Giấy phép xuất bản: Số 407/GP-BTTT ngày 27/9/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

®Tạp chí điện tử Tổ chức nhà nước là cơ quan báo chí của Bộ Nội vụ, có chức năng thông tin, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.