11/01/2017 02:21
Đạo đức chính trị với vấn đề chống tham nhũng hiện nay

Tham nhũng và đấu tranh chống tham nhũng ở Việt Nam đang trở thành điểm nóng trong sinh hoạt chính trị, thu hút sự quan tâm của toàn xã hội. Chưa bao giờ vấn đề này lại trở nên cấp bách, được công luận đề cập đến nhiều như hiện nay. Bài viết tập trung phân tích, lý giải những căn nguyên nền tảng và cốt lõi nhất của thực trạng tham nhũng, qua đó định hướng và đề xuất những giải pháp nhằm khắc phục một cách cơ bản tình trạng tham nhũng ở nước ta.

Là một trong những người mở đường của phong trào Khai sáng Pháp thế kỷ XVIII, Montesquieu luôn tôn vinh hình ảnh “con người lý trí”. Phần thiêng liêng nhất, quý giá nhất của tự nhiên, thể hiện trong con người, theo Montesquieu, là tự do. Tự do thống nhất với lý trí, với nhiên tính và nhân tính. Từ phạm trù này, Montesquieu đi đến phân tích các vấn đề chính trị trung tâm như chính thể nhà nước, hệ thống quyền lực. Montesquieu phân chia ba chính thể nhà nước, ba “hình mẫu” cai trị với những đặc trưng cố hữu, làm nên bản chất của từng chính thể. Mỗi chính thể đều hình thành nguyên tắc cơ bản của mình. Với Montesquieu, thì đạo đức (cụ thể là đạo đức chính trị, thể hiện trước hết ở tình yêu tự do và bình đẳng về quyền, yêu luật pháp và lối sống giản dị, thanh đạm) là nguyên tắc hàng đầu của nền dân chủ. Cho nên, một khi đạo đức của nền dân chủ bị mất, lòng tham nổi lên, thì tự do biến thành “tự do làm trái luật pháp”, nền cộng hòa đứng trước nguy cơ bị suy vong. Trong sự phân tích của Montesquieu, nền dân chủ và nghệ thuật quyền lực chỉ thực sự phát huy tác dụng tích cực nếu gắn với đạo đức quyền lực, thứ đạo đức không chỉ dành cho quan chức, nhà cầm quyền, mà cho cả dân chúng. Thật thấm thía trước lời cảnh báo của Montesquieu về sự sa đọa đạo đức của nền dân chủ, khi mà “cái trước đây được coi là luật thì nay họ (công dân) coi là phiền nhiễu… chính thể tốt đẹp biến thành “cái túi cho người ta bòn rút”[1]. Đạo đức chính trị biến chất dẫn đến sự suy đồi đạo đức xã hội lẫn gia đình mà nguyên nhân chủ yếu nằm ở sự tha hóa của bộ phận cầm quyền. Montesquieu cho rằng, nạn tham nhũng, hối lộ, quà cáp lẽ ra không nên hiện diện trong chế độ dân chủ[2], bởi vì đạo đức nền dân chủ không chấp nhận sự tồn tại của chúng. Điều đáng tiếc, những lo âu, trăn trở, những suy tư của Montesquieu từ ba thế kỷ trước về vấn nạn tham nhũng lại đã và đang hiện hữu ngay trong lòng xã hội chúng ta ngày nay, với những thể hiện rất đa dạng, muôn hình muôn vẻ, thật sự là một thảm họa của dân tộc.

Nguồn: internet

Thật vậy, tham nhũng và đấu tranh chống tham nhũng đang trở thành điểm nóng trong sinh hoạt chính trị, thu hút sự quan tâm của toàn xã hội. Chưa bao giờ vấn đề tham nhũng, chống tham nhũng lại trở nên cấp bách, được công luận đề cập đến nhiều như hiện nay. Điều này cho thấy “dịch bệnh chính trị” mang tên “tham nhũng” đang tàn phá ghê gớm đất nước, gây nên sự bất ổn xã hội, làm xói mòn niềm tin của nhân dân, đe dọa nghiêm trọng đến sự tồn vong của chế độ.

Thuật ngữ “tham nhũng” (xuất phát từ tiếng Latin corrumpere, nghĩa là biến chất, suy đồi, corruptio - đút lót, hối lộ, làm hỏng) thường dùng để chỉ việc những người có chức quyền sử dụng quyền lực được trao cho vào mục đích tư lợi, trái với các quy định của pháp luật và các chuẩn mực đạo đức. Thuật ngữ này dùng để chỉ hành vi của bất kỳ người nào có chức vụ, quyền hạn hoặc được giao nhiệm vụ, quyền hạn và lợi dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc nhiệm vụ được giao để vụ lợi, nhưng được áp dụng thường xuyên nhất đối với bộ máy quan liêu và đặc quyền chính trị. Xét trên bình diện văn minh xã hội, tham nhũng đáng được coi là tội ác – tội ác chống lại loài người, và là kẻ thù phá hoại lớn nhất của nền dân chủ, là kẻ cướp bóc lột nhân dân. Ở góc độ đạo đức, tham nhũng là hệ quả của sự biến chất, sự tha hóa nhân cách, sẵn sàng thu vén lợi ích cho mình, cho gia đình mình, cho nhóm của mình, bất chấp những thiệt hại mà anh ta đã gây ra cho người khác, cho cộng đồng; vô cảm trước sự thống khổ của con người, kẻ tham nhũng tự ban cho mình quyền hưởng thụ, sống sung sướng, nhàn hạ, phóng túng trên thân xác người lao động. Tham nhũng như vậy, không chỉ là bi kịch của một dân tộc mà còn là nỗi đau của nhân loại, là sự thất bại nơi lương tâm và lương tri con người.

Tham nhũng ở nước ta hiện nay đã trở thành đại dịch, có hệ thống và mang tính phổ biến, từ lĩnh vực kinh tế, chính trị đến tư tưởng. Tham nhũng chui sâu, len lỏi vào mọi ngõ ngách của đời sống xã hội. Nó đã trở thành thói quen và tập quán của rất nhiều người nắm trong tay quyền lực, xem việc ăn cắp, hối lộ, nhũng nhiễu là chuyện bình thường, không hề cảm thấy xấu hổ mỗi khi hành động đó bị phanh phui. Những kẻ tham nhũng ngày càng liều lĩnh, manh động, công khai và tráo trở, sẵn sàng tuyên chiến và quyết tâm “quét sạch” tất cả những trở lực trên con đường “thăng tiến” lòng tham của chúng. Sự cấu kết của những cán bộ biến chất, suy thoái nhân cách thành bè nhóm để bưng bít sự thật, loại bỏ những người trong sạch, những người dám công khai đấu tranh chống lại cái ác bằng mọi thủ đoạn thấp hèn là phương thức phổ biến để chạy tội, né tránh búa rìu dư luận và sự trừng phạt của luật pháp. Tác hại của tình trạng này thật đáng lo ngại. Tuy chưa làm đổ vỡ thực sự về mặt kinh tế nhưng nó đã gây ra sự đổ vỡ về niềm tin, tạo sự mất ổn định trầm trọng về an ninh xã hội, xâm hại trực tiếp đến thể chế, giá trị và quyền con người, các chuẩn mực đạo đức‎. Sự lũng đoạn của chúng đã làm cho những nỗ lực chống tham nhũng của xã hội rơi vào tình trạng khủng hoảng, nhiều khi bế tắc, người dân thì chấp nhận tình nguyện sống chung với tham nhũng với nhiều cung bậc xúc cảm, bắt đầu từ thái độ căm ghét, phẫn nộ chuyển sang bi quan chán nản, thờ ơ và vô cảm với tệ nạn này.

Tại kỳ họp Quốc hội vừa qua vấn đề “lợi ích nhóm” đã được đề cập. Nhiều người xem lợi ích nhóm như là mối đe dọa đến vấn đề ổn định và an ninh quốc gia, cần phải loại bỏ. Song, điều băn khoăn không hẳn là “có lợi ích nhóm hay không có lợi ích nhóm”.

 “Lợi ích” và “lợi ích nhóm” là vấn đề muôn thuở, gắn liền với sự phát triển của xã hội loài người. Lợi ích là động lực sâu xa và là kích thích tố thúc đẩy con người hoạt động. Nó là yếu tố liên kết các thành viên xã hội, tạo cơ sở cho việc xác lập các quan hệ xã hội. Tính đa dạng của lợi ích trong xã hội hiện đại chi phối hoạt động của các nhóm xã hội, các liên minh và tổ chức khác nhau, liên quan đến yếu tố khu vực, nghề nghiệp, dân tộc. Đối với cá nhân sự tham gia vào các nhóm lợi ích cũng là phương thức tự hiện thực hóa và tự khẳng định trong môi trường chính trị - xã hội. Gia nhập vào nhóm lợi ích, đấu tranh để đạt được mục đích đã xác định chính là sự thể hiện tính tích cực của công dân. Bên cạnh đó, sự hiện diện và phát triển các nhóm lợi ích khác nhau góp phần làm sống động bầu không khí chính trị, tăng cường các mối quan hệ vừa hợp tác vừa cạnh tranh giữa các cá nhân và các tổ chức - nhóm xã hội, buộc hệ thống chính trị phải vận hành hiệu quả hơn trong việc điều tiết các mối quan hệ ấy. Tuy nhiên, trong lịch sử, sự xung đột về lợi ích lại tạo nên hiệu ứng xã hội phức tạp, đặc biệt khi lợi ích nhóm trở thành lực cản đối với quá trình lành mạnh hóa môi trường xã hội, phá hoại sự ổn định chính trị từ bên trong. Sự hình thành những nhóm lợi ích tiêu cực đang trở nên hết sức phổ biến mà biểu hiện cụ thể của nó là sự liên kết giữa các cán bộ, công chức suy đồi về đạo đức thành bè nhóm, công khai thách thức dư luận, thao túng luật pháp, can dự vào quá trình ban hành, hoạch định chính sách, pháp luật để trục lợi. Và việc tồn tại, phát triển những kiểu nhóm lợi ích như vậy đương nhiên sẽ làm cho thể chế chính trị mất đi năng lực tồn tại chính nghĩa của nó. Chẳng phải ngẫu nhiên mà vào thời kỳ cổ đại, Socrate và Platon đã phê phán gay gắt nền dân chủ chủ nô trong thời kỳ khủng hoảng, với biểu hiện vàng thau lẫn lộn, vô trật tự và biến dân chủ thành trò chơi chính trị, thành những chiêu bài của những kẻ có quyền thế, lũng đoạn xã hội. Còn Montesquieu lưu ý rằng, khi đạo đức của nền dân chủ bị mất, lòng tham nổi lên, thì tự do biến thành “tự do làm trái luật pháp”[3]. Montesquieu kịch liệt lên án chính thể chuyên chế, vì chính thể ấy chỉ chăm lo đến lợi ích của một nhóm người. Chính thể ấy, theo Montesquieu, chỉ có một nguyên tắc (dành cho dân chúng) là sự sợ hãi. Dân chúng không còn cách nào khác là phải tuân phục ông vua - kẻ độc tài, lúc nào cũng tâm niệm “nhà nước là ta, ta là nhà nước”… Vậy, để tránh cho nhà nước của chúng ta rơi vào tình trạng độc tài như đã từng xảy ra đối với một số nền dân chủ trong quá khứ - khi mà  những “công bộc” được nhân dân tin tưởng giao phó quyền lực cho lại đi ngược với lợi ích của dân, thể hiện sự sa đọa của mình bằng hành vi cướp bóc, chiếm đoạt sức lao động của nhân dân, sống cuộc sống hoang phí vô độ trên mồ hôi xương máu của người dân, thì một giải pháp quyết liệt, toàn diện phải dùng đến là điều không thể chậm trễ.

Có quan niệm cho rằng, tham nhũng là sự lợi dụng quyền lực nhà nước để trục lợi riêng, tức là việc sử dụng quyền lực của quan chức nhà nước cho những lợi ích cá nhânmột cách không hợp pháp. Biểu hiện rõ nét nhất của loại tội phạm này là “đứng trên pháp luật”, “thách thức nhân dân”, “coi thường kỷ cương, phép nước”, chà đạp lên nền tảng đạo đức, pháp lý của xã hội. Hệ quả của tham nhũng là làm cho bộ máy nhà nước ngày càng quan liêu, cửa quyền, xa dân, xuống cấp, các quyết định của nhà nước bị đình trệ, chính sách pháp luật mất tính hiệu lực. Hơn nữa, nó làm tha hóa nhân cách con người, xói mòn các giá trị luân thường đạo lý, đảo lộn các quan hệ xã hội, và làm mất niềm tin của nhân dân vào công lý, lẽ phải và chính nghĩa, v.v.. Cho nên, tham nhũng, xét ở tất cả các góc độ của nó, là vấn đề đạo đức, chính trị, pháp lý. Hiệu ứng tiêu cực về mặt xã hội mà tham nhũng gây ra hết sức to lớn, làm suy yếu sức đề kháng của chế độ chính trị, triệt tiêu môi trường sống của cộng đồng.

Tội phạm tham nhũng ngày càng lộng hành với những thủ đoạn vừa tinh vi, vừa trắng trợn, đang công khai thách thức công luận và sự kiên trì chịu đựng của ý chí con người. Những kẻ phạm tội cho dù ở cấp độ nào cũng cần lên án và trừng trị thích đáng. Tuy nhiên, căn nguyên sâu xa của tham nhũng lại nằm ở hệ thống chính trị, ở cơ chế vận hành của hệ thống đó. Đó không chỉ là vấn đề quản lý xã hội, mà là phương thức tổ chức và vận hành hệ thống. Sự vận hành ấy tạo kẽ hở nguy hiểm cho tham nhũng len lỏi vào những vị trí nắm quyền lực bằng những con đường và phương thức không minh bạch. “Nguyên tắc "tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách" trên thực tế không xác định rõ cơ chế trách nhiệm, mối quan hệ giữa tập thể và cá nhân, khi sai sót, khuyết điểm thì không ai chịu trách nhiệm. Do vậy, vừa có hiện tượng dựa dẫm vào tập thể, không rõ trách nhiệm cá nhân, vừa không khuyến khích người đứng đầu có nhiệt tình, tâm huyết, dám nghĩ, dám làm, tạo kẽ hở cho cách làm việc tắc trách, trì trệ, hoặc lạm dụng quyền lực một cách tinh vi để mưu cầu lợi ích cá nhân”[4].

Đẩy mạnh phòng chống tham nhũng hiện nay không còn thuần túy là công việc riêng của một cấp, một ngành hay của một lĩnh vực mà cần phải huy động tổng lực của toàn xã hội với một quyết tâm chính trị cao. Tất nhiên, sự thành công hay thất bại của nó lại phụ thuộc nhiều vào tính tích cực, chủ động của quần chúng nhân dân. Có lẽ vì thế mà ngay cả khi tỏ rõ thái độ bi quan về một nền dân chủ hiện thực, Montesquieu vẫn hoàn toàn tin tưởng vào bản năng làm chủ của quần chúng, tin tưởng vào sự tham gia tích cực của nhân dân đối với các vấn đề của nhà nước, tin tưởng vào lý trí, sự khôn ngoan, nhạy bén và tính quyết đoán của nhân dân khi bầu chọn ra những người đủ tiêu chuẩn, đức độ thay mình để thực hiện sứ mệnh nhân dân giao phó. Ông viết: “Dân chúng rất giỏi khi chọn người để giao cho một phần quyền lực của mình. Dân biết ông quan tòa nọ không nhận hối lộ, xử án cương quyết khiến nhiều người tham dự phiên tòa hài lòng, thế là đủ để họ bầu ông kia làm Thẩm phán. Dân rất nhạy bén, biết tin một công dân kia trở nên giàu có vì đâu[5]. Có được năng lực đó là bởi “nhân dân học được một cách sâu sắc nơi quan trường” - thứ mà một “ông vua không thể tìm thấy ở nơi cung điện”[6]. Cho nên, chống tham nhũng hiện nay phải được xem là công việc của quần chúng, là sự nghiệp cách mạng của quần chúng, phải dựa vào quần chúng. Nhưng khi lòng dân chưa yên, nhân dân còn hoài nghi vào hiệu quả chống tham nhũng bởi tình trạng dung túng bao che trong xử lý các vụ việc ở nơi này hay nơi khác, thì thật khó tạo nên tiếng nói chung và sự phối hợp hiệu quả giữa chính quyền với đoàn thể, giữa nhà nước với nhân dân.

“Diễn biến hòa bình” hay được bàn đến như là nguy cơ dẫn đến sự suy tàn của chế độ. Nhưng lịch sử minh chứng, sự sa đọa dẫn đến diệt vong của một thể chế lại có nguyên nhân chính từ nội tại hệ thống chính trị của thể chế đó, của sự tự diễn biến, của cơ chế vận hành guồng máy nhà nước. Bài học về sự sụp đổ mô hình Liên Xô vẫn còn nóng hổi tính thời sự, dù đã diễn ra cách đây nhiều thập kỷ (ngày 23/12/1991). Tham nhũng - một kiểu “tự diễn biến”, làm suy yếu chế độ chính trị từ bên trong, nó được sinh ra và dung dưỡng bởi sự lỏng lẻo của hệ thống, do đó chỉ được giải quyết thành công với sự cải tổ hệ thống ấy. Nhiều người cho rằng, sự tham lam của con người bắt nguồn một phần từ lối sống thực dụng do nền kinh tế thị trường, một phần còn do thu nhập chính không đáp ứng nhu cầu cá nhân. Cách lý giải đó không phải không có cơ sở. Quả thật, chính sách phân phối thu nhập và việc làm của Việt Nam hiện nay còn tồn tại khá nhiều bất cập, thiếu công bằng, đã không chỉ kích thích sự lười biếng mà còn làm thui chột nhiệt huyết, lòng đam mê, sự sáng tạo của người lao động. Tiền lương thấp làm cho đời sống cán bộ, công chức gặp nhiều khó khăn khi phải vật lộn để duy trì sự tồn tại của bản thân và gia đình. Và khi thu nhập chính thức không đáp ứng nhu cầu, người ta phải tìm cách thu nhập bằng nguồn không chính thức, thậm chí từ nguồn bất hợp pháp. Nhưng tại sao ở những lĩnh vực có thu nhập rất cao, hiện tượng tham nhũng lại trở nên phổ biến, thường xuyên và nghiêm trọng? Trong trường hợp này, câu trả lời hướng vào điều kiện dung dưỡng cho tham nhũng. Sự khiếm khuyết của hệ thống luật pháp, tình trạng bao che dung túng cho hành vi tham nhũng tạo thành miếng đất mầu mỡ cho dịch bệnh này sinh sôi nảy nở. Song, chính vì lẽ đó, vấn đề tham nhũng thực chất là vấn đề của bản chất con người, của lòng vị kỷ, vấn đề tha hóa nhân cách. Tham nhũng cần được xem xét từ góc độ đạo đức chính trị (đạo đức công dân), mà cụ thể là đạo đức công chức, từ bản chất con người, từ hiệu quả của pháp luật, từ lợi ích nhóm, và nhiều thứ khác, từ tính hiệu quả của sự vận hành hệ thống chính trị.

Suy thoái đạo đức chính trị (đạo đức quan chức) vừa là nguyên nhân vừa là hệ quả của tham nhũng. Tham nhũng dẫn đến biến thái nhân cách, đạo đức, sa đọa trong lối sống. Sự suy đồi về đạo đức đã nuôi dưỡng, kích thích lòng tham sinh sôi. Trước những đam mê, cám dỗ của đồng tiền, của quyền thế, của danh vọng, những cán bộ, công chức này đã không giữ được phẩm chất đạo đức của người cán bộ, không coi việc phục vụ nhân dân là nghĩa vụ thiêng liêng mà hướng tới các lợi ích phi pháp, bất chấp việc vi phạm pháp luật, lũng đoạn luật pháp, làm trái công vụ, trái lương tâm, đạo đức nghề nghiệp. Và khi sức mạnh của luật pháp, của đạo đức đã nhường chỗ cho lòng tham, khi lòng tham đã trở thành lẽ sống, là thước đo giá trị của những kẻ có quyền thế thì hiểm nguy của dân tộc không còn là nguy cơ, là khả năng nữa mà nó đã hiển hiện ra trong hiện thực. Lời cảnh báo của Montesquieu cách đây ba thế kỷ, rằng: “Một khi đạo đức của nền dân chủ đã mất, tính tham lam lọt vào các trái tim, cái hư hỏng lồng vào tất cả mọi ngóc ngách của xã hội. Các ước vọng bị đổi mục tiêu: cái người ta vốn yêu thì người ta không yêu nữa, người ta thấy mình vẫn tự do, nhưng tự do làm trái pháp luật”, và “… khi luật pháp của nền cộng hòa không được chấp hành chính là khi cơ chế của nền cộng hòa đã bị suy đốn…”[7] chắc chắn làm cho người ta phải suy ngẫm.

Năm 2014, Cơ quan Minh bạch Quốc tế (Transparency International) xếp hạng tham nhũng ở Việt Nam đứng thứ 119 trên tổng số 175 quốc gia có tình trạng tham nhũng nghiêm trọng. Con số ấy đã làm cho bất cứ những ai có lương tâm không thể không băn khoăn, lo lắng. Đặc biệt, khi đất nước ta còn nhiều khó khăn, phần lớn người dân có mức thu nhập chưa đáp ứng được nhu cầu tối thiểu của cuộc sống, con số ấy khiến chúng ta phải hoảng sợ.

Có rất nhiều giải pháp cho vấn đề chống tham nhũng đã được đưa ra. Việt Nam đã ban hành khung chính sách pháp luật về phòng, chống tham nhũng tương đối toàn diện. Luật Phòng, chống tham nhũng đã được ban hành lần đầu tiên năm 2005 và sửa đổi các năm 2007, năm 2012. Chính phủ đã thông qua Chiến lược phòng, chống tham nhũng tới năm 2020. Tuy nhiên, thực tế, nhiều biện pháp phòng ngừa tham nhũng hiện nay còn dừng lại ở khẩu hiệu hô hào mang tính hình thức, hiệu quả thấp. Hiện nay, chúng ta đã xây dựng được một hệ thống văn bản pháp luật khá hoàn chỉnh và đội ngũ cán bộ chống tham nhũng hùng hậu từ trung ương tới địa phương, nhưng tình hình tham nhũng vẫn chưa được đẩy lùi, thậm chí ngày càng trầm trọng. Thêm vào đó, cùng với tính chất manh động, sự giấu mặt một cách tinh vi, kín đáo của tội phạm này đã gây không ít khó khăn cho việc điều tra, phát giác và xử lý chúng.

Tại Hội nghị lần thứ IV Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, những giải pháp phòng, chống tham nhũng cũng đã được nêu ra, trong đó có nhóm giải pháp tổ chức, cán bộ; nhóm giải pháp cơ chế, chính sách; nhóm giải pháp giáo dục chính trị, tư tưởng[8]. Những giải pháp mang tính định hướng như thế đang được triển khai, song điều quan trọng nhất là cần có cơ chế và con người thích hợp. Thiết nghĩ, trong điều kiện tình trạng tham nhũng vừa nóng vừa diễn biến hết sức phức tạp như hiện nay, sẽ không có giải pháp nào hiệu quả hơn là sự kết hợp hai yếu tố - nâng cao hiệu quả của hệ thống phản biện xã hội, cơ chế giám sát của nhân dân và tăng cường một cách hiệu quả tính pháp quyền của nhà nước, nghĩa là đổi mới hệ thống chính trị, nhận thức và xác định rõ ràng hơn chức năng của từng thành tố, mối quan hệ giữa các thành tố. Lập cơ quan điều tra độc lập về phòng, chống tham nhũng, tách biệt hóa chức năng của nó trong quan hệ với bộ máy quyền lực; trở lại với nguyên tắc “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, thực hiện đầy đủ, đồng bộ quy chế dân chủ cơ sở; tôn trọng sự thật, nhìn thẳng vào sự thật, dám nói sự thật.

Tất nhiên, trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, vấn đề đạo đức chính trị của Đảng, đạo đức quan chức một lần nữa lại được đặt ra. V. I. Lenin từng nhấn mạnh Đảng là “trí tuệ - danh dự - lương tâm”; Hồ Chí Minh ca ngợi “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”. Nhận thức được điều đó, chúng ta càng tỏ thái độ dứt khoát, nói “không” với hiện tượng suy thoái, biến chất, lợi dụng Đảng để làm những điều trái với ý Đảng, lòng dân, biến Đảng thành nơi cố thủ cuối cùng nhằm che đậy những việc làm đối lập với lợi ích của Đảng, của dân tộc. Đã không dưới một lần, C. Marx nói đến khái niệm “tha hóa chính trị”, hiểu theo nghĩa sâu xa của từ đó là sự “xa lánh” của thiết chế chính trị trong quan hệ với cộng đồng xã hội, vốn bị coi là “thứ dân”, sự tước bỏ vai trò điều tiết các quan hệ xã hội của hệ thống quyền lực và chuyển hóa thành một sức mạnh có tính đe dọa đối với toàn thể xã hội công dân[9]. Nhận định ấy của Marx được nêu ra trong quá trình thực hiện bước ngoặt cách mạng trong lịch sử tư tưởng chính trị, quá trình đi từ chủ nghĩa dân chủ cấp tiến sang chủ nghĩa xã hội. Và vào những năm 1842 - 1843, khi còn đứng ở lập trường dân chủ cấp tiến, chưa chuyển sang chủ nghĩa xã hội khoa học, Marx xem cách mạng Pháp là hình mẫu của cuộc cách mạng, xem tư tưởng dân chủ của các nhà Khai sáng Pháp thế kỷ XVIII, trong đó có Montesquieu, là sự giải đáp câu đố của lịch sử, là biểu hiện của sự khắc phục tha hóa chính trị, nhất là tha hóa nhân cách của giai cấp thống trị, những kẻ chỉ biết hưởng thụ trên xương máu và mồ hôi của nhân dân.

Montesquieu sống ở một thời kỳ lịch sử khác với chúng ta. Song, những trăn trở, những dự báo của ông về sự suy vong có thực của nền dân chủ, nơi mà lòng tham của con người nổi lên thách thức mọi chuẩn mực của xã hội vẫn tiếp tục đặt ra nhiều vấn đề trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, suy thoái đạo đức, nhân cách ở một bộ phận cán bộ, công chức - một trong những kẻ thù nguy hiểm nhất của nền dân chủ và của toàn thể nhân dân./.

Vũ Bình Minh

[1] Montesquieu, Tinh thần pháp luật, Hoàng Thanh Đạm (dịch), Nxb. Giáo dục và Trường Đại học Khoa học XH & NV, H., 1996, tr. 95.

[2] Montesquieu, Tinh thần pháp luật, Sđd, tr.73.

[3]Montesquieu, Tinh thần pháp luật, Sđd, tr. 54-55.

[4] Nghị quyết số 12-NQ/TW Hội nghị lần thứ IV Ban chấp hành Trung ương Đảng (Khóa IX), Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay, tr.1.

[5] Montesquieu, Tinh thần pháp luật, Sđd, tr. 49.

[6] Montesquieu, Tinh thần pháp luật, Sđd, tr. 49.

[7]Montesquieu, Tinh thần pháp luật, Sđd, tr. 55.

[8] Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 18/1/2012. Xem: http://123.30.190.43:8080/tiengviet/tulieuvankien/vankiendang/details.asp?topic=191&subtopic=9&leader_topic=&id=BT1911258509.

[9] Xem: C. Mác và Ph. Ăngghen, Toàn tập, tập 1, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, H., 2005, tr. 328-340.

Theo nclp.org.vn
[190]
Đạo đức chính trị với vấn đề chống tham nhũng hiện nayNguồn: internet Thật vậy, tham nhũng và đấu tranh chống tham nhũng đang trở thành điểm nóng trong sinh hoạt chính trị, thu hút sự quan tâm của toàn xã hội. Chưa bao giờ vấn đề tham nhũng, chống tham nhũng lại
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
TIN MỚI NHẤT
Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực ngành Nội vụ ở Việt Nam hiện nay
Công nhận 6 xã đảo thuộc tỉnh Tiền Giang
Long An: Nhiều chuyển biến nhưng hiệu quả chưa cao trong thực hiện quy chế dân chủ và thi đua dân vận khéo
Các tin khác
Tin hoạt động Tổ chức nhà nước
(21/03/2017 09:04)
Lễ Công bố và trao Quyết định điều động, bổ nhiệm, giao Quyền Hiệu trưởng Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
Chiều ngày 21/03/2017, tại Trường Đại học Nội vụ Hà Nội, Bộ Nội vụ đã tổ chức Lễ công bố và trao Quyết định điều động, bổ  ...
Tin mới nhất

TP Hồ Chí Minh chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức

Cuối năm 2017: Đưa tất cả thủ tục hành chính của các sở, ngành, ngành dọc vào Trung tâm Phục vụ hành chính công

Thừa Thiên Huế: Hướng tới nền hành chính hành động và phục vụ

Cải cách thủ tục hành chính thuế ở Yên Bái: Hiện đại, giảm thời gian

Lễ Công bố và trao Quyết định điều động, bổ nhiệm, giao Quyền Hiệu trưởng Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

Giải pháp "vị trí, việc làm" trong tiến trình cải cách hành chính ở nước ta hiện nay

Cà Mau: Cải cách hành chính lĩnh vực lao động - thương binh và xã hội

Tin xem nhiều

Quản lý nhà nước về kinh tế - một số vấn đề đặt ra trước yêu cầu đổi mới

Xác định chức danh của những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã

Một số vấn đề về chính sách công ở Việt Nam hiện nay

Chế định Chủ tịch nước trong Hiến pháp năm 2013 và việc xây dựng Luật về hoạt động của Chủ tịch nước

Làm tốt công tác cán bộ - giải pháp quan trọng để xây dựng bộ máy nhà nước vững mạnh

Thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền cấp huyện, cấp xã

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn hiện nay

Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Tuấn
Trụ sở tòa soạn: Số 8 Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 0804 6422, 0804 6543; Fax: 0804 6621 - Email: Tapchitcnn@moha.gov.vn
Bản quyền thuộc Tạp chí Tổ chức nhà nước - Bộ Nội vụ
Giấy phép xuất bản: Số 407/GP-BTTT ngày 27/9/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

®Tạp chí điện tử Tổ chức nhà nước là cơ quan báo chí của Bộ Nội vụ, có chức năng thông tin, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.