Nghiên cứu - Trao đổi
Nâng cao chất lượng hoạch định và thực thi chính sách công ở Việt Nam hiện nay - Vấn đề và giải pháp

Quá trình hoạch định và thực thi chính sách công ở Việt Nam hiện nay đang gặp phải những rào cản trong khâu hoạch định và ban hành chính sách, trong thực thi và đánh giá chính sách. Để khắc phục, cần: xây dựng và hoàn thiện thể chế hoạch định chính sách công theo hướng công khai, minh bạch; thiết lập quy trình xây dựng chính sách công với sự tham gia của tất cả các bên liên quan; tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình hoạch định chính sách; tăng cường đối thoại chính sách giữa Chính phủ và các nhóm lợi ích...

Nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng trong hệ thống chính trị ở cơ sở

1. Hệ thống chính trị ở cơ sở và vai trò của tổ chức cơ sở đảng

Cơ sở vừa là cấp cuối cùng trong quản lý xét theo cấp độ của hệ thống chính trị (HTCT), nhưng là cấp đầu tiên và trực tiếp nhất, là nền tảng xây dựng chế độ dân chủ của toàn bộ HTCT nước ta. Cơ sở là nơi diễn ra mọi hoạt động và cuộc sống của nhân dân, nơi chính quyền gần dân nhất, nơi tổ chức và triển khai thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Mọi đường lối, chủ trương có được thực hiện tốt hay không phụ thuộc vào chất lượng hoạt động của HTCT cơ sở, nhất là phụ thuộc vào phẩm chất, năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ chủ chốt, cán bộ, đảng viên trong các tổ chức đảng, chính quyền và các đoàn thể nhân dân ở cơ sở. Chất lượng, hiệu quả hoạt động của HTCT ở cơ sở có ảnh hưởng rất lớn đến tình cảm, thái độ, niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý, điều hành của Nhà nước. Những phản ứng bất bình của người dân, tình trạng khiếu kiện kéo dài, đông người, vượt cấp trong thời gian gần đây ở một số địa phương gây nên những điểm nóng chính trị phức tạp, nếu không kịp thời xử lý sẽ dẫn đến làm mất ổn định chính trị.

Tổ chức chính quyền địa phương ở đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt

Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt được ghi nhận trong Hiến pháp năm 2013 và được cụ thể hóa trong Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015: “Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Quốc hội quyết định thành lập, được áp dụng các cơ chế, chính sách đặc biệt về kinh tế - xã hội, có chính quyền địa phương được tổ chức phù hợp với đặc điểm, yêu cầu, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt đó”(1). Hiện nay, một số đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt như Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang), Vân Đồn (tỉnh Quảng Ninh), Bắc Vân Phong (tỉnh Khánh Hòa) đang được triển khai xây dựng. Để đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn, cần nghiên cứu xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương ở các đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt trên cơ sở các quy định của pháp luật hiện hành và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể hiện nay.

Đổi mới mạnh mẽ từng khâu trong công tác cán bộ

Ngay từ khi khởi xướng công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, Đảng đã coi vấn đề cán bộ và việc “Đổi mới cán bộ lãnh đạo các cấp là mắt xích quan trọng nhất mà Đảng ta phải nắm chắc để thúc đẩy những cuộc cải cách có ý nghĩa cách mạng”(1). Tuy vậy, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 9 khoá X nhận định “việc đổi mới công tác cán bộ chưa toàn diện và còn chậm so với đổi mới kinh tế - xã hội”(2) nên “phải đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác cán bộ”(3).

Nâng cao bản lĩnh chính trị cho cán bộ, đảng viên trên mặt trận đấu tranh tư tưởng, lý luận hiện nay

Nước ta đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Bên cạnh những thời cơ, vận hội, có cả những nguy cơ, thách thức đe dọa con đường phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó nổi lên sự chống phá rất tinh vi, xảo quyệt của các thế lực thù địch trong chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ, làm cho cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận càng trở nên gay go và quyết liệt. Tình hình đó đòi hỏi Đảng ta và mỗi cán bộ, đảng viên phải tiếp tục nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ của người cộng sản; tổ chức đấu tranh kịp thời, sắc bén chống mọi quan điểm, luận điểm sai trái, thù địch.

Xây dựng chính quyền cấp xã dưới góc độ đội ngũ những người làm việc

Xã, phường, thị trấn là cấp đơn vị hành chính cơ sở, thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với nhân dân. Đội ngũ những người làm việc ở xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) là cán bộ, công chức và những người hoạt động không chuyên trách. Chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước được thực hiện thế nào ở cấp xã, chính quyền cấp xã có thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ hay không, sự phục vụ của chính quyền cấp xã đến đâu... đều do hoạt động của đội ngũ này quyết định. Trong thời gian qua, Đảng ta đã có nhiều nghị quyết chỉ đạo xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở theo hướng tinh gọn, chất lượng. Tuy nhiên, từ Pháp lệnh Cán bộ, công chức sửa đổi, bổ sung năm 2003 đến nay, số lượng những người làm việc ở cấp xã hưởng lương hoặc phụ cấp từ ngân sách nhà nước đã tăng lên nhiều, chưa bảo đảm yêu cầu tinh gọn, chất lượng. Cụ thể, tính từ năm 2002 đến 2015, cán bộ, công chức và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đã tăng 264,35%; nhiều hơn khoảng 3 lần số lượng cán bộ, công chức từ cấp huyện trở lên, đã làm tăng thêm gánh nặng cho ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vẫn còn những hạn chế, bất cập. Do đó, cần phải có những biện pháp mang tính đồng bộ để sắp xếp, bố trí lại đội ngũ những người hưởng lương và phụ cấp từ ngân sách ở cấp xã trong điều kiện hiện nay.

Giải quyết tranh chấp hành chính với việc kiểm soát quyền lực nhà nước

Bên cạnh mục đích bảo vệ quyền, lợi ích của các bên tranh chấp, giải quyết tranh chấp hành chính đồng thời có mục đích kiểm soát quyền lực nhà nước trong quản lý hành chính nhà nước. Kiểm soát quyền lực nhà nước thông qua giải quyết tranh chấp hành chính được thể hiện ở thẩm quyền giải quyết tranh chấp, đối tượng khiếu nại, khởi kiện vụ án hành chính, thủ tục giải quyết tranh chấp hành chính và việc thi hành quyết định giải quyết khiếu nại, bản án hành chính có hiệu lực pháp luật. Việc kiểm soát quyền lực nhà nước trong quản lý hành chính nhà nước thông qua giải quyết tranh chấp hành chính sẽ toàn diện, hữu hiệu hơn nếu mở rộng một cách hợp lý đối tượng khiếu nại, chú trọng trách nhiệm của người bị khiếu nại trong thi hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật.

Thay đổi phương thức thực hiện để nâng cao hiệu quả, tạo bước đột phá trong công tác kiểm soát, cải cách thủ tục hành chính

Nghị định số 92/2017/NĐ-CP ngày 07/8/2017 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định liên quan đến kiểm soát thủ tục hành chính (TTHC) và Thông tư số 02/2017/TT-VPCP ngày 31/10/2017 của Văn phòng Chính phủ hướng dẫn nghiệp vụ kiểm soát TTHC tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc triển khai nhiệm vụ kiểm soát, cải cách TTHC và thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết TTHC thống nhất, hiệu quả từ trung ương đến địa phương; đảm bảo sự gắn kết chặt chẽ, đồng bộ giữa cải cách hành chính, cải cách TTHC với xây dựng Chính phủ điện tử và kiểm soát TTHC.

Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong xu thế hội nhập và phát triển

Việt Nam đang trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế với nhiều thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen. Trong bối cảnh đó, yêu cầu, nhiệm vụ tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân được đặt ra rất cấp bách. Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng đã nhấn mạnh: “Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa do Đảng lãnh đạo là nhiệm vụ trọng tâm của đổi mới hệ thống chính trị...”(1). Bài viết tập trung làm rõ tác động của xu thế hội nhập và phát triển đến quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và đề xuất những phương hướng tiếp tục hoàn thiện mô hình này theo hướng đáp ứng tốt hơn với xu thế mới.

TIN MỚI NHẤT
Hội thảo và tọa đàm về năng lực nhà nước đối với cải cách khu vực công và phát triển quốc gia ở các nước Đông Nam Á, Hàn Quốc
Nâng cao chất lượng hoạch định và thực thi chính sách công ở Việt Nam hiện nay - Vấn đề và giải pháp
Học và làm theo tư tưởng “trọng dụng hiền tài” của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Các tin khác
Tin hoạt động Tổ chức nhà nước
(19/04/2018 04:01)
Thi sinh thi tuyển chức danh lãnh đạo, quản lý cấp vụ năm 2018 của Bộ Nội vụ bắt đầu bài thi đầu tiên
Chiều 19/4 tại trụ sở Bộ, các thi sinh thi tuyển chức danh lãnh đạo, quản lý cấp vụ năm 2018 của Bộ Nội vụ đã bắt đầu với  ...
Tin mới nhất

Đà Nẵng: Sắp xếp, tổ chức lại 49 đơn vị sự nghiệp công lập

Bộ Y tế đề xuất bãi bỏ, sửa đổi 1.151 điều kiện kinh doanh

Quảng Ninh: Nhiều giải pháp thực hiện Năm dân vận chính quyền

Nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng trong hệ thống chính trị ở cơ sở

Giá trị văn hóa của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương

Cải cách chính sách tiền lương

Kiên Giang: Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng

Tin xem nhiều

Quản lý nhà nước về kinh tế - một số vấn đề đặt ra trước yêu cầu đổi mới

Xác định chức danh của những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã

Biện pháp ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên

Đánh giá và sử dụng cán bộ trong tình hình hiện nay

Làm tốt công tác cán bộ - giải pháp quan trọng để xây dựng bộ máy nhà nước vững mạnh

Một số vấn đề về chính sách công ở Việt Nam hiện nay

Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu cải cách nền hành chính nhà nước

Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Tuấn
Trụ sở tòa soạn: Số 8 Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 0804 6422, 0804 6543; Fax: 0804 6621 - Email: Tapchitcnn@moha.gov.vn
Bản quyền thuộc Tạp chí Tổ chức nhà nước - Bộ Nội vụ
Giấy phép xuất bản: Số 407/GP-BTTT ngày 27/9/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

®Tạp chí điện tử Tổ chức nhà nước là cơ quan báo chí của Bộ Nội vụ, có chức năng thông tin, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.