Nghiên cứu - Trao đổi
Quyền hành pháp và chủ thể thực hiện quyền hành pháp

Ngay từ trước Công nguyên, các nhà tư tưởng lớn như Platon và Aristote đã nhắc tới phân quyền, nhưng chỉ dừng lại ở quan niệm về một sự phân công lao động và phân nhiệm trong bộ máy nhà nước. Đến thế kỷ thứ XVI - XVIII, J. Locke và S.L Montesquieu đã phát triển các tư tưởng này thành học thuyết "phân chia quyền lực”; nhiều học giả tư sản khác cũng quan tâm đến vấn đề này. Có quan niệm phân chia quyền lực thành quyền lập pháp, quyền hành pháp và quyền liên bang (J.Locke). Có quan niệm phân chia quyền lực thành quyền lập pháp, quyền hành pháp và quyền tư pháp (S.L Montesquieu, I. Cant). Đây là quan niệm khá phổ biến mà các nhà nước tư sản hiện đại đang áp dụng trong tổ chức bộ máy nhà nước. 

Phát triển mạnh mẽ và không ngừng hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay

Nhận diện, kiến tạo và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện đại, hoàn bị ở nước ta hiện nay, cho tới giờ, vẫn đang là một trong những vấn đề lý luận và thực tiễn nan giải nhất. Dù các vấn đề liên quan được kiến giải, sử dụng khá phổ biến, rộng rãi: “chủ nghĩa xã hội thị trường và nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa”, nhưng dường như vẫn chưa ngang tầm với thực tiễn phức tạp, nên sự bàn luận trong giới lý luận và các nhà tổ chức thực tiễn vẫn không ngớt sôi nổi, thậm chí khác biệt nhau và hết sức lý thú(1).

Khoa học hành chính và việc xây dựng Luật hành chính công

1. Khái quát một số lý luận về khoa học hành chính công

Khoa học hành chính công được bắt đầu hình thành từ cuối thế kỷ XIX, thể hiện trong tác phẩm “Nghiên cứu về hành chính công” năm 1887 của Thomas w. Wilson (1), trong đó tổng kết kinh nghiệm về quan hệ giữa lập pháp và hành pháp trong thực tiễn hành chính công ở phương Tây vào thời kỳ đầu của công nghiệp hóa. Theo T.W.Wilson, “thực hiện hiến pháp khó hơn là xây dựng hiến pháp”, có nghĩa là thực thi pháp luật khó hơn việc ban hành pháp luật và ông mong muốn những nghiên cứu về hành chính công không chỉ tập trung vào vấn đề nhân sự như nhiều nhà cải cách đã ủng hộ, mà còn tập trung vào vấn đề tổ chức và quản lý nói chung. Từ đó, ông đã cố gắng chuyển sự chú ý về hành chính công một bước xa hơn bằng cách tìm hiểu “tổ chức và phương pháp của các cơ quan chính phủ” nhằm xác định:

Bàn về một số quy định Luật tố tụng hành chính năm 2015

Luật Tố tụng hành chính năm 2015 được Quốc hội khóa XIII thông qua tại kỳ họp thứ 10, ngày 25/11/2015 (gọi tắt là Luật TTHC năm 2015), có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2016. So với Luật TTHC năm 2010, Luật TTHC năm 2015 có nhiều sửa đổi, bổ sung quan trọng có tính khả thi cao, bảo đảm dân chủ, công khai, công bằng, thuận lợi cho người tham gia tố tụng thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình; đề cao trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc bảo vệ công lý, bảo vệ pháp luật, tôn trọng, bảo đảm quyền con người, quyền công dân; bảo đảm các bản án, quyết định của Toà án có hiệu lực pháp luật phải được thi hành. Đồng thời, tăng cường trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; góp phần xây dựng nền hành chính dân chủ, trong sạch, hoạt động có hiệu lực và hiệu quả. Tuy nhiên, qua nghiên cứu và từ thực tiễn áp dụng cho thấy, một số quy định của Luật này bộc lộ vướng mắc do chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm hướng dẫn thống nhất về nhận thức và áp dụng, cụ thể:

Đổi mới cách tuyển chọn để nâng cao chất lượng đội ngũ lãnh đạo, quản lý

Kinh nghiệm của thế giới cho thấy, xây dựng đội ngủ công chức lãnh đạo, quản lý luôn là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực. Đối với Việt Nam, để thực hiện tốt việc phát triển nguồn nhân lực - một trong ba đột phá phát triển kinh tế - xã hội và dẩy mạnh cải cách chê' dộ công vụ, công chức thì việc nâng cao chất lượng đội ngũ công chức lãnh đạo, quản lý luôn là yêu cầu cấp bách và là đòi hỏi của thực tiễn hiện nay. Đội ngũ lãnh dạo, quản lý được xây dựng thông qua nhiều giải pháp như phát hiện, giới thiệu, tiến cử, thu hút, bồi dưỡng, quy hoạch, miễn nhiệm,... Trong đó, cách tuyển chọn như thế nào để lựa chọn được người xứng đáng bổ nhiệm là một nội dung có tính quyết định đến chất lượng đội ngũ lãnh đạo, quản lý.

Cơ chế tự chủ, giải pháp đổi mới tổ chức và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập

1. Yêu cầu đổi mói tổ chức và hoạt động của dơn vị sự nghiệp công lập

Thứ nhất, dưới góc độ cải cách hành chính: tinh gọn bộ máy, tinh giản biên chế của các cơ quan, tổ chức nói chung và khu vực sự nghiệp nói riêng đòi hỏi đổi mới tổ chức và hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập. Theo thống kê của Bộ Nội vụ đến tháng 6/2014, cả nước có trên 50.000 đơn vị sự nghiệp công lập; số lượng viên chức là 1.995.414 người (1), gấp gần 4 lần số biên chế công chức cấp huyện trở lên và cán bộ, công chức cấp xã.

Hầu hết các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc diện chưa tự chủ chi thường xuyên và chi đầu tư. Chi phí hoạt động, tiền lương của viên chức, người lao động, chi đầu tư xây dựng cơ bản, trang cấp thiết bị chủ yếu do ngân sách nhà nước cấp. Điều này đòi hỏi phải có sự đổi mới toàn diện tổ chức và hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập.

Một số giải pháp tăng cường sức mạnh của nền công vụ

Công vụ là công việc của nhà nước, là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước do cán bộ, công chức tiến hành theo quy định của pháp luật nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước,phục vụ lợi ích nhà nước, nhân dân và xã hội. Các quốc gia đều phấn đấu vì một nền công vụ dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả. Một nền công vụ mạnh là một nền công vụ đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của sự phát triển đất nước, có một hệ thống thể chế hoàn chỉnh, đồng bộ đảm bảo cho hoạt động công vụ, công chức; có đội ngũ cán bộ, công chức đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, trung thành, tận tụy với quốc gia; có hệ thống tổ chức phù hợp với công sở và các điểu kiện trang thiết bị hiện đại đảm bảo cho thực thi công vụ.

Nhà nước kiến tạo

Trên thế giới hiện nay, người ta không chỉ nói đến chính phủ cầm lái, mà còn nói đến chính phủ xúc tác, chính phủ kiến tạo, thậm chí nhà nước kiến tạo (với nghĩa không chỉ cơ quan hành pháp - chính phủ mà còn cả cơ quan lập pháp và cơ quan tư pháp đều phải thực hiện kiến tạo phát triển xã hội), v.v.. Việc chuyển sang nhà nước kiến tạo là sự thay đổi tư duy về mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường trong điều kiện của xã hội hiện đại. Nhà nước kiến tạo là gì và có những đặc trưng như thế nào đang là chủ đề được quan tâm trong bước khởi động xây dựng nhà nước kiến tạo mà trước hết là chính phủ kiến tạo - mô hình nhà nước được xem là một sự lựa chọn phù hợp nhất ở Việt Nam hiện nay.

Xây dựng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”(1). "Muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”(2). Do đó, việc xây dựng dội ngũ cán bộ nói chung và đội ngũ cán bộ cơ sở (xã, phường, thị trấn) nói riêng có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Thực tế cho thấy, muốn giữ vững và phát huy được vai trò quan trọng của cơ sở, vấn đề có ý nghĩa quyết định là có đội ngũ cán bộ đủ về số lượng và bảo dảm về chất lượng, đáp ứng đòi hỏi của nhiệm vụ xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở.

TIN MỚI NHẤT
Bế giảng khóa bồi dưỡng kiến thức hành chính công dành cho công chức cấp vụ trưởng của Bộ Hành chính công Băng-la-đét tại Việt Nam
Tài phán hành chính - cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước của tư pháp đối với hành pháp
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Chuyển đổi vị trí công tác 752 cán bộ, công chức, viên chức
Các tin khác
Tin hoạt động Tổ chức nhà nước
(24/04/2017 03:46)
Bế giảng khóa bồi dưỡng kiến thức hành chính công dành cho công chức cấp vụ trưởng của Bộ Hành chính công Băng-la-đét tại Việt Nam
Chiều ngày 24/4/2017, tại Hà Nội, Học viện Hành chính quốc gia tổ chức Lễ bế giảng khóa bồi dưỡng về hành chính công dành  ...
Tin mới nhất

Hà Nội lập Tổ công tác giúp việc của Ban Chỉ đạo Chương trình cải cách hành chính

Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu 4 Bộ kiểm tra thông tin báo nêu

Bộ Chính trị kiểm tra công tác quy hoạch và luân chuyển cán bộ lãnh đạo tỉnh Quảng Nam

Giám sát cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước: Tăng tính chủ động cho địa phương

Thủ tướng ký Tuyên bố ASEAN về vai trò của nền công vụ

Xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Hậu Giang - Kết quả và kinh nghiệm

Quyền hành pháp và chủ thể thực hiện quyền hành pháp

Tin xem nhiều

Quản lý nhà nước về kinh tế - một số vấn đề đặt ra trước yêu cầu đổi mới

Xác định chức danh của những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã

Một số vấn đề về chính sách công ở Việt Nam hiện nay

Chế định Chủ tịch nước trong Hiến pháp năm 2013 và việc xây dựng Luật về hoạt động của Chủ tịch nước

Làm tốt công tác cán bộ - giải pháp quan trọng để xây dựng bộ máy nhà nước vững mạnh

Thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền cấp huyện, cấp xã

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn hiện nay

Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Tuấn
Trụ sở tòa soạn: Số 8 Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 0804 6422, 0804 6543; Fax: 0804 6621 - Email: Tapchitcnn@moha.gov.vn
Bản quyền thuộc Tạp chí Tổ chức nhà nước - Bộ Nội vụ
Giấy phép xuất bản: Số 407/GP-BTTT ngày 27/9/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

®Tạp chí điện tử Tổ chức nhà nước là cơ quan báo chí của Bộ Nội vụ, có chức năng thông tin, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.